İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/155 K.2025/196

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/155 Esas

KARAR NO:2025/196

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:01/03/2023

KARAR TARİHİ:13/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının, yürütmekte olduğu----- kapsamında, polimetal maden sahası boru ve tank için heat tracing ve izolasyon malzemeleri almak üzere davalıdan teklif aldığını, davalı tarafından davacıya gönderilen ---- tarihli Teklif Mektubu davacıtarafından kabul edilmiş olup, ------- tarihinde davalıya, teklifte belirtilen 7.762,93 Euro malzeme ücreti ------- ücretinin ödendiğini;

taraflar arasında yapılan görüşmelerde, malzemelerin en geç 15.11.2021 tarihinde sahaya getirilmesinin işi devamı için önem arz ettiğinin de taraflar arasındaki yazışmalarda görüşüldüğünü, ancak davalının süresi içinde malzemeleri göndermediğini, bunun üzerini davacının daha büyük mağduriyet yaşamamak ve ticari faaliyetlerine devam edebilmek için davadışı----- anlaştığını ve malzemeleri bu şirketten aldığını, ödenen malzemelerin bedelinin iadesi talebiyle davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyan ederek, itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, yürütmekte olduğu ---------- imalat ve montaj dahil olmak üzere, davalıdan teklif istediğini, bunun üzerine --------- tarihinde davalı tarafından Teklif Mektubu hazırlandığını, hazırlan teklif mektubunun davacı tarafından kabul edildiğini ve teklif kapsamında -----tarihinde ödeme yapıldığını, teklifin davacı tarafından onaylanıp ödeme yapılmasından sonraki yazışmalarda,----- tarihinde malzemelerin tedariği ve montaj ekibinin sahada olması talep edilmişse de;

söz konusu talep taraflar arasında akdedilen satım ve hizmet sözleşmeleri hüviyetini içerir karma sözleşmenin bir unsuru olmadığını ve sözleşme akdedildikten sonra talep edildiğini, bu nedenle söz konusu talebin yerine getirilmesinin sözleşmenin haklı sebeple feshi sonucunu doğurmasının mümkün olmadığını, öte yandan davalının, davacının ----- tarihinde malzemelerin tedarik edilmesi ve montajı işlemine başlanmasına yönelik talebini yerine getirmemesine, davalı tarafından önceden öngörülemeyen “olağanüstü bir durumun” ortaya çıkmasının sebep olduğunu;

dolayısıyla davacının söz konusu talebini yerine getirememesinde davalının kusuru bulunmadığını, şöyle ki; söz konusu tarihte davalı şirket yetkilisi ------ annesinin vefat ettiğini ve yakın bir tarih de babasını da kaybetmiş alan ve elektrik teknisyeni olan ------- da yakın bir tarihte annesini kaybettiğini, davalıdan talep edilen, sahada gerekli evrakların ----- tarihinde davacı şirkete ulaştırıldığını, işi tamamlamak amacıyla 3 defa sahaya gidilip tüm evraklar hazır şekilde beklendiğini;

-------- tarihinde de bizzat şirket yetkilisi ---------sahaya giderek kontrollerde bulunduğunu ve edimin ifası için işbirliğini sağlayabilmek için davacıdan randevu talep ettiğini; randevu talebinin ve edimin ifasına yönelik diğer uğraşlarının davacı şirket tarafından cevapsız ve sonuçsuz bırakıldığını ve davacının sözleşmeden dönme yolunu tercih ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.Mahkememizce ------İcra dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhinde 7.769,74 Euro alacak bedelinin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı,

başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle.

Davacının davalıdan, takip tarihi itibariyle, 7.762,93 TL iş bedelinin iadesine ilişkin alacağı ------bulunduğu; ayrıca, İşbu alacağa ödeme tarihinden ----- takip tarihine kadar avans faizi oranı üzerinden işlemiş temerrüt faizi alacağı ---- bulunduğu kanaatine varıldığı, takip tarihine kadar işlemiş temerrüt faizi tutarının hesaplanması uzmanlığımız dışında olduğundan, hesaplanması mümkün olamadığını belirtir raporunu sunduğu anlaşılmıştır.

Tetkik edilen dosya kapsamı bütün olarak değerledirildiğinde;Dava, taraflar arasındaki sözleşmeden dönülmesi nedeniyle sözleşmeye istinaden ödenmiş olan bedelin ve uğranılan menfi zararın tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.Tüm dosya kapsamına göre.

Davacı, davalıya gönderdiği -------- ile; ekteki malzeme listesine istinaden,------------ izolasyon için imalat + montaj olacak şekilde teliflerini rica ettiğini, bildirmiş, davalı, davacının akdetmek istediği sözleşmenin akdedilmesine yönelik yazılı Teklif Mektubunu ----- tarihinde düzenlemiş ve davacıya göndermiş, davacı bu Teklif Mektubunu -------- tarihinde imzalamış, ---- tarihinde teklif mektubunda belirtilen ------ iş bedeli tutarını ödemiş ve ---- tarihinde davalıya gönderdiği e-mail ile;

ödeme dekontunun ekte olduğunu, telefonda görüşüldüğü üzere malzemelerin sahaya montaj ekibi ile birlikte gönderileceğini, montaj ekibinin sahaya alınabilmesi için, aşağıda belirtilen evrakların personel sahaya ulaşmadan en geç 1 gün önce davacıya iletilmesi gerektiğini, montaj ekibinin ------ tarihinde sahada olmasının davacı için önemli olduğunu, bu sebeple tarih ve evraklar konusunda davalının geri dönüşünü rica ettiğini, bildirmiş, davalının “tarih” ve “evraklar” konusunda geri dönüş yapmadığı anlaşılmıştır.

Davalının montaj ekibinin ---- tarihinde sahada bulundurmadığı, davacının davalıya ulaşmaya çalıştığı ancak ulaşamadığı, ---- tarihine kadar davalının davacıya bir bilgilendirmede bulunmadığı, davalının ---------- tarihinde davacıya gönderdiği e-mail ile; davalı şirket personelinin ----- davacıya paylaştığı bilgi doğrultusunda, (şirket yetkilisinin annesinin vefat etmesi nedeniyle) mücbir sebeplerden dolayı gecikme yaşandığını, ivedi bir şekilde iş ve hizmetlerini sonuçlandırarak gecikmeyi telafi etmek istediklerini, bildirmiş, davacı ise, ------- tarihinde davacıya gönderdiği e-mail ile;

başka bir firma ile anlaştıklarını, davalı personelinin sahaya gelmesine gerek kalmadığını, bildirmiştir.TBK m. 90-98 ifa zamanını düzenlemiştir. Bu maddelerin incelenmesinde 90-94 maddeleri sürelerinin belirlenmesine, borcunu muacceliyetine, 95. madde sürenin uzatılması, 96. madde erken ifaya, 97-98 maddeleri ise iki tarafa borç yüklen sözleşmelerde karşılaşılan sorunların çözümüne ayrılmıştır.

İfa zamanı, her şeyden önce alacaklı olan borçludan edimin ifasına isteyebileceği, gerektiğinde bu amaçla dava açabileceği, borçlununda edimini ifa zorunda olduğu zamanı ifade eder. Taraflar sözleşmeyi yaptıkları sırada edimin ifa edilebileceği zamanı belirleyebilirler. Edim, sözleşmeden doğan bir edim olabileceği gibi, haksız fiil veya sebepsiz zenginleşme den doğan bir edim de olabilir.

Taraflar, bir vade veya süre tayin etmişlerse, borç ancak vadenin gelmesi, sürenin dolmasıyla muaccel olur. --------Davacı teklif mektubunu imzaladığı ve iş bedelini ödediği ---- tarihinde davalıya gönderdiği e-mail ile; montaj ekibinin ---------- tarihinde sahada olmasının kendileri için önemli olduğunu bildirmekle, bu hususun sözleşmenin kurulması bakımından “esaslı bir unsur” olarak gördüğünü davalıya bildirmiş ve davalı bu maile cevap vermemiş ise de TBK'nın "öneren, kanun veya işin özelliği ya da durumun gereği açık bir kabulü beklemek zorunda değilse, öneri uygun bir sürede reddedilmediği takdirde,

sözleşme kurulmuş sayılır." şeklindeki 6. Maddesi gereği 15.11.2021 tarihi kesin vade haline gelmiştir. Borçlunun temerrüde düşmesi için TBK madde 117 uyarınca temerrüt ihtarnamesi ile davalının temerrüte düşürülmesi gerekmekte ise de kesin vadenin söz konusu olduğu hallerde ihtara gerek bulunmamaktadır.

Tarafın borçlarını ifada temerrüde düşmesi halinde sözleşmenin fesih edilebilmesi için karşı tarafa ihtar çekilerek söz konusu işinin tamamlanması amacıyla (TBK md. 123) mehil verilmesinin gerektiği, bununla birlikte TBK'nun 124. (818 sayılı BK’nın 107.) maddesinde sayılan nedenler söz konusu ise alacaklı, borçluya mehil vermeden de seçimlik haklarından birini kullanabilir.

Bunlar; borçlunun hâl ve davranışından süre verilmesinin etkisiz olacağının anlaşılması; temerrüdün alacaklı yönünden aynen ifayı faydasız hâle getirmiş olması; sözleşmede ifa tarihinin kesin olarak saptanması hâlleridir. Somut olayda da montaj ekibinin15.11.2021 tarihinde sahada olmasının kendileri için önemli olduğunu bildirmekle, davacının, sözleşmeyi feshetmeden önce davalıya uygun bir süre verme yükümlülüğü de ortadan kalkmıştır.

Davacı, davalının borcunu ifade temerrüdü sebebiyle sözleşmeden dönmeye hak kazanmış ve sözleşmeden dönmüştür----Açıklanan sebeplerle davacının, davalının temerrüdü sebebiyle haklı olarak sözleşmeden dönmüş olduğu, sözleşmeye istinaden davalıya yapmış olduğu ödemenin iadesini ve sözleşmeden dönmesi sebebiyle uğramış olduğu zararın (menfi zararın) tazminini davalıdan talebe hak kazandığı kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.