İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/362 K.2023/972

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/362 Esas

KARAR NO:2023/972

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 18/05/2023

KARAR TARİHİ: 26/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti davacı ------ değerindeki bir adet ------ tarihinde, çekirdek kısmının 60.000 TL bedelle davalı ----tarafından yapıldığını, ancak gizli ayıplı çıktığından tamiri için davalı ----teslim edildiğini, iki adet yedeğinin yapılması için de bir adet 3.500 TL degerinde ------ tarihinde davalının işyerinin bulunduğu adreste davalıya teslim edildiğini, müvekkili ----- defaaten davalı------ teslimi yapılan makinaların kendisine teslim edilmesini davalı ---- istemesine rağmen bugüne kadar teslimin gerçekleşmemiş bulunduğunu,

davalı ----- tarafından makinaların tesliminin bilerek ve isteyerek gerçekleştirmediğinden dolayı müvekkilinin siparişlerini yerine getiremediğini, bundan dolayı müvekkilinin bir aylık zararı ------- olduğunu, müvekkilinin günlük toplam zararının 20.000 TL olduğunu, müvekkilinin teslimatın yapılmamasından dolayı müşterilerinin siparişlerini yerine de getiremediğini, davacı müvekkili ----- olmak üzere maddi zararın ve yoksun kılınan karın, taraflar tacir sıfatını taşıdıkları ve iş ticari işler sınıfına girdiği için,

makinaların teslim tarihi olan ------ tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek ticari faiziyle bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacak gerçek toplam zarara ilişkin fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak üzere belirsiz alacak davası olarak şimdilik 10.000 TL üzerinden hüküm altına alınmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf ---- yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili arasında ticari ilişki mevcut olduğunu, davacı tarafından TTK m.5/A kapsamında ticari davalarda zorunlu arabuluculuğa başvurulmamış olduğunu, davanın usule aykırı olarak ikame edildiğini, davacı tarafından herhangi bir arabuluculuk tutanağı da sunulmadığından ötürü davanın ön inceleme duruşmasında usulden reddi gerektiğini, davacı ile müvekkili arasında ticari ilişki mevcut olup müvekkil makine parça kalıbı üreten bir tacir olduğunu, ancak huzurdaki uyuşmazlığıa ilişkin davacı ile müvekkili arasında herhangi bir fatura kesilmediğini,

müvekkili ile davacı arasında davalının talebi üzerine 2 farklı iş yapıldığını, bu işlerden ilkinde davacı arasında herhangi bir alacak verecek ilişkisi kalmamış olduğunu, ilk işe ilişkin davacı tarafından bir takım ödemeler yapıldığını ve çek verildiğini, dava konusu uyuşmazlık ilk üretime ilişkin alacak ilişkisi kalmadığından ötürü ikinci kalıp üretim işine ait olduğunu, müvekkili tarafından dökümcüden teslim alınan kalıpların ardından müvekkilinin ikinci işe ilişkin ödemeyi istemesine rağmen davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmayacağı belirtildiğinden müvekkilinin TMK m. 950'de bahsi geçen hapis hakkını kullandığını,

davacı tarafından mülkiyeti kendisine ait olduğu iddia edilen makineler müvekkili tarafından davacıya teslim edilmesine rağmen davacı tarafından ödeme yapılmadığını, müvekkilinin hapis hakkını kullanana kadar olan süre zarfında davacı tarafından dört ay boyunca kalıplar kullanıldığını ve davacı bu sürede müşterilerine ürünleri gönderdiğini ve kar elde ettiğini, davacının taraflarına herhangi bir ihtarname gönderilmemiş olduğunu,Davalı-karşı davacı vekilinin karşı dava dilekçesinde özetle;

müvekkili ile karşı davalı arasında iki farklı kalıp işi yapılmış olduğunu, müvekkili tarafından ilk kalıba ilişkin teslimat sağlandığını, karşı davalı tarafından ise ilk kalıp işine ilişkin ödeme sağlandığını, bu konuda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığını, müvekkili tarafından whatsapp görüşmelerinde de müvekkili ile karşı davalı arasında kalıp dökümüne ilişkin ticaret yapılmış olduğunu ve bu ticarete ilişkin ödemeler karşı davalı tarafından yapılmadığını, müvekkili de cevap dilekçesinde izah edildiği üzere işin sonunda karşı davalı tarafından ödeme yapılmadığı için hapis hakkını kullandığını,

davacı tarafından müvekkili hapis hakkını kullandığı süreye kadar makine kalıpları kullanılmış olduğunu karşı davalı tarafından makine kalıplarından fazlasıyla kar edildiğini, hapis hakkı kullanıldıktan sonra kalıplar halen müvekkilin uhdesinde olup karşı davalı tarafından güncel fiyat üzerinden ödeme yapıldığı takdirde kalıplar teslim alınabileceğini, müvekkili tarafından kalıpların üretimi ve kar marjı fiyatı ve karşı davalı ile anlaşılan ve sözleşme konusu fiyat yaklaşık olarak 300.000 TL olup ilgili ödeme yapılmadığını,

davacı tarafından istenen revizyonlara karşılık ise 30.000 TL işçilik ve malzeme bedeli ve revizyon sonucunda bükme kalıbı için ise 20.000 TL işçilik ve malzeme bedeli mevcut olduğunu, karşı davalının bu tutarı ödemesi gerekmekte olduğunu, müvekkili tarafından üretilen kalıplar konusunda hapis hakkı kullanılmasına rağmen bu tarz kalıpların üretimi kişiye ve makineye özel olup ilgili kalıplar başka makinede kullanılamadığını, müvekkili bu kalıpları başka birine satamadığından ötürü de müvekkilinin ciddi bir zararı bulunduğunu,

tüm bu nedenlerle asıl davanın dava şartı arabuluculuk kurumuna başvuru yapılmadan önce açılmasından ötürü usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, karşı davanın kabulüne, müvekkilinin zararı olan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL'nin karşı davalıdan 28/02/2023 tarihinden itibaren en yüksek ticari faizi ile tahsiline, aksi kanaat halinde dava tarihinden itibaren en yüksek ticari faiz ile tahsiline, aksi kanaat halinde adi kanuni faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı-karşı davalı üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve arz etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:Asıl davada uyuşmazlık konusunun; mülkiyeti davacıya ait makinaların tamir için davalıya teslim edildiği ancak ilgili makina parçalarının davalı tarfından tamir edilmemesi ve davacıya iade edilmemesi nedeniyle makinaların aynen, mümkün olmadığı taktirde bedelinin iadesi, ayrıca her ay için uğranılan zarar ve yoksun kalınan karın makinaların teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, karşı davadaki uyuşmazlık konusunun taraflar arasında yapılan ikinci işin sonunda davalı-karşı davacı tarafından ödeme yapılmadığı gerekçesiyle hapis hakkının kullanıldığı, kalıpların üretimi, işçilik ve malzeme bedelinin davacı-karşı davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesinde ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ve arabuluculuk sürecine ilişkin uygulanacak hükümler düzenlenmiştir.

TTK’nın 5/A maddesine göre, “Bu kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A/2.

Maddesi gereğince arabulucuya başvurulmadan dava açılması halinde davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddine karar verileceğinin düzenlendiği, davalı- karşı davacı vekili tarafından cevap dilekçesi ekinde 08.08.2023 tarihli arabuluculuk tutanağının sunulduğu,

karşı davada uyuşmazlık konusuna ilişkin anlaşma sağlanamadığı anlaşılmıştır.Derdest bir davanın davalısının, asıl davanın davacısına karşı, asıl davaya konu kılınan taleple, ona karşı ileri sürülmek istenen talep arasında takas veya mahsup ilişkisinin yahut bunun dışında başka bir irtibat unsurunun bulunduğu iddiasıyla, asıl davanın görüldüğü mahkemede, iki haftalık cevap süresi içerisinde, cevap dilekçesi yahut cevap dilekçesinden ayrı bir dilekçe vermek suretiyle açmış olduğu davaya karşı dava denir (HMK m.132).

Karşı dava, asıl davadan ayrı ve müstakil bir kimliğe sahiptir.Asıl davada taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliği uyarınca nisbi ticari dava niteliğinde ve dava şartı niteliğindeki arabuluculuğa tabi olduğu, 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı yasanın 20. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. maddesine eklenen 5/A- 1 madde hükmüne göre, Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen mutlak ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edildiği,

aynı yasanın 23. maddesiyle 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa eklenen 18/A-(2) maddesinin dördüncü cümlesinde "Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir" düzenlemesinin bulunduğu, asıl dava ile karşı davanın; karşı davacının başvurduğu arabuluculuk kapsamında görülmesi halinde;

arabuluculuk yargılama giderinin dahi -her iki tarafın da haklı çıkması ihtimalinde- tek bir arabuluculuk ücretinin devletçe ödenmiş ve haklılık durumuna ilişkin de ayrıca bir değerlendirme yapılamayacağı nazara alındığında nasıl tahsil edileceğinin belli olmadığı, somut olayda asıl dava dilekçesi ekinde arabuluculuk anlaşmama tutanağı mevcut olmadığı gibi davacı yanın dava öncesinde zorunlu dava şartı olan arabulucuya başvuru koşulunu yerine getirmediği anlaşıldığından,

davacı vekiline arabuluculuk anlaşmama tutanağının aslı yahut arabulucu tarafından onaylanmış örneğini sunması için süre verilmesine gerek olmaksızın davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Karşı davanın işbu asıl davadan tefrik edilerek mahkememizin yeni esasına kaydedilmesine, harcın yatırılması hususunun tensip ile beraber davalı-karşı davacıya ihtar edilmesine, ayrıca davalı karşı davacı tanıklarının tefrik edilen dosya üzerinden dinlenilmesi hususunda işlem yapılmasına,

2-Asıl davada arabuluculuk yoluna başvurulmadığı anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

3-Harçlar Kanuna göre alınması gereken 269,85 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 89,95 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2023