İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/237 K.2025/444

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/237 Esas

KARAR NO: 2025/444

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 29/03/2024

KARAR TARİHİ: 19/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;---- tarihinde müvekkil-----adına kayıtlı, dava dışı ---- sevk ve idaresinde bulunan ve davalı ----- sayılı ----- plakalı sayılı aracı ile ---------- mevkiinde rutin faaliyetlere devam ettiği sırada yer kayması meydana gelmiş olup; işbu yer kayması neticesinde sürücünün vefat ettiği ve müvekkile ait iş makinesinin maddi hasara uğradığı maddi hasarlı ve ölümlü kaza meydana gelmiştir.

Meydana gelen maddi hasarlı ve ölümlü kaza neticesinde müvekkile ait araca ilişkin hasar görselleri dilekçemizin ekinde (EK-1) sayın mahkemenize ibraz edilmektedir…. )Davacı müvekkile ait iş makinesi işbu trafik kazası neticesinde ağır hasara uğramış olup; kazaya ilişkin tutulan kaza tespit tutanağı ile eksper raporu işbu dilekçemiz ekinde (EK-2, EK-3) sayın mahkemenize sunulmaktadır.

Davacı müvekkile ait araç, işbu maddi hasarlı trafik kazasının ardından pert total işlemine tabi tutulmuştur.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

TTK madde 1459 uyarınca, davalı sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin edecektir. Bu hüküm, aynı yasanın 1409/1 maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde, davalı sigortacı, müvekkile ait ---- sigortalı aracın uğradığı zarardan sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir------- Müvekkilin gerçek zararının tazmin edilebilmesi için mahkemenizce uzman bilirkişiler aracılığıyla müvekkile ait aracın rayiç değerinin tespit ettirilecek rayiç bedelinin ödenmesi gerekmektedir.

Zira; dava konusu araç pert total işlemine tabi tutulmuş olduğundan müvekkilin uğradığı zararın bütününün tazmin edilmiş sayılabilmesi için davalı kasko sigortacısı tarafından araç rayiç bedelinin ödenmesi gerekmektedir.

Ancak; davalı sigorta şirketine yapmış olduğumuz başvurudan itibaren sigorta şirketi tarafından müvekkile herhangi bir ödeme gerçekleştirilmemiştir------- plaka sayılı araç, maddi hasarlı trafik kazası sonrası pert total işlemine tabi tutulmuş olup; davalı sigorta şirketine bu hususa ilişkin yazılı başvurumuz üzerine sigorta şirketi tarafından tarafımıza ödeme yapılmamıştır. Sigorta şirketinin ödeme yapmamış olması nedeniyle davacı müvekkil zarara uğramaya devam etmektedir.

Yine; sayın mahkemenizce davacı müvekkil adına kayıtlı araçta oluşan hasar bedelinin tespit edilebilmesi amacıyla uzman bilirkişi incelemesinin yaptırılması ve işbu inceleme neticesinde tespit edilecek rayiç bedel tutarı oranında davacı müvekkile ödeme yapılmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte; davacı müvekkile ait araca emsal gösterilebilecek bir aracın -----------internet sitesinde ------ üzerinden satışa sunulduğu görülmektedir…” diyerek devam eden dilekçesinde sonuç olarak davacı adına kayıtlı ------- tarihinde plaka oluşan hasara ilişkin olarak uzman bilirkişilerce hesaplanacak tutar doğrultusunda arttırılmak suretiyle şimdilik 30.000,00 TL bakiye hasar bedelinin (araç rayiç bedelinin) kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep edilmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davalı müvekkil sigorta şirketi nezdinde ------- sigortalıdır….

Hasarın tazmini için müvekkil şirkete yapılan başvuru neticesinde, müvekkil şirket tarafından bağımsız ve alanında uzman bir eksper tarafından söz konusu makinede aşağıdaki incelemeler yapılmıştır; “ …İbraz edilen jandarma tutanağı, hadiseye ilişkin beyanlar / raporlar ve tarafımızca yapılan incelemeler sonrası tespit edilen bulgular dikkate alındığında söz konusu hasarın makineni çalıştığı alanda gerçekleşen yer kaymasına bağlı olarak meydana geldiği görüşüne varılmıştır….

Tarafımıza ibraz edilen ekli onarım teklifi incelendiğinde meydana gelen yer kayması hadisesi neticesinde hasar gören ekskavatörün onarım maliyetine ilişkin ----- firması tarafından yedek parça ve işçilik için toplamda 369.969,05 EUR (Hadise tarihli kur ile 11.007.467,16 TL), vinç ve nakliye işlemleri için 345.000,00 TL olmak üzere toplamda 11.352.467,16 TL + KDVtalep edildiği tespit edilmiştir.

Makinenin yer kayması sırasında ağır hasar alması sebebiyle kısmi onarım maliyeti yaklaşık olarak 11.352.467,16 TL + KDVdir. Bu durumda kısmi onarım maliyetinin makine 2. el bedelinin üzerinde kalacağı kanaati ile makinenin piyasa rayiç bedeli araştırılmıştır. Hasara konu makine 2021 imal tarihlidir. Makinenin imal tarihi göz önünde bulundurulduğunda hasara konu ekskavatör ile aynı özellikteki makine rayiç bedelinin 220.000,00 EUR olduğu tespit edilmiştir….

Temin edilen sovtaj teklifleri üzerinde yapılan incelemelerde, hasarlı ekskavatör için en yüksek teklifin Sailor isimli firma tarafından 2.100.000,00 TL bedelle taahhüt edildiği görülmüş ve tutar uygun bulunarak hasar hesaplamalarından sovtaj bedeli olarak tenzil edilmiştir….

Netice itibariyle tüm dosya kapsamı incelenmiş ve davacının da kabulünde olduğu üzere, alanında uzman eksperce yapılmış araştırma ve hesaplamalar doğrultusunda 1.392.626,08 TL tazminat tutarı belirlenmiştir.

Ancak davacı tarafından ilgili tutar az bulunarak kabul edilmemiştir---------- sigortalının beyanı gereğince, sigorta süresi içerisinde meydana gelecek ani ve beklenmedik hasarları, Makina Kırılması Genel şartları, ekli genel ve özel şartlar, klozlar ve tamimler çerçevesinde teminat altına alır….

Davayı ve karşı yanın beyanlarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, talep edilen tutar bakımından poliçede yazılı muafiyet tutarının dikkate alınarak bir hesaplama yapılması gerekmektedir… davalı müvekkil şirketin ödeme yapması gerektiğine ilişkin hüküm kurulması halinde ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz istenebilmesi mümkün olacaktır….

İlgili --------- Muafiyetler başlığı altında yer alan her bir makine için her hasarda, hasarın %10’u olmak üzere en az; ----- her bir hasarda asgari 1.800,00 USD’lik kısım ibaresi yer almaktadır….” Diyerek devam eden dilekçesinde sonuç olarak Davanın ayrıca husumet yokluğu nedeniyle reddine, aksi kanaatte olunması halinde davalı müvekkil aleyhine açılmış olan işbu haksız davanın esastan reddine, tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Uyuşmazlık. Dava, ------- tarihinde davacıya ait iş makinesinin geçirmiş olduğu kazadan dolayı tarafların kusur oranlarının tespiti, varsa hasar bedelinin miktarının tespiti talebine ilişkindir.Uyuşmazlık konusu hakkında dosya Makine Mühendisi ve Sigortacı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 24/02/2025 tarihli raporunda özetle.

Düzenlen poliçede Sigortacı davalı taraf, davacı taraf ise Kiracı olarak geçmekte olup, Sigortalı ve Sigorta Ettirenin ise davadışı -------- Olduğu, sigortaya konuyu menfaatin dilekçelerde adı geçen EKSKAVATÖR ------ iş makinası ve sigorta bedelinin 2.033.402,00 TL olduğu, yer kayması riskinin gerçekleşmesi nedeni ile sigortalı kıymette meydana gelen zarar ve zıyanın teminat kapsamında olduğu,

31.07.2023 hasar tarihinde sigorta bedelinin %14,50 enflasyon bedeline göre 303 gün içinde ₺ 2.278.162,40 sigorta bedeline ulaştığı, piyasa incelemelerine göre makine rayiç bedeline istinaden sigorta eksperinin belirlemiş olduğu 0,348 eksik sigortanın kadri maruf olduğu, bu durumda davalı sigortanın tazminat borcunun 1.392.626.-TL ve sovtaj tutarının 730.800.-TL olduğu yönünde görüş ve rapor ibraz etmişlerdir.Bilirkişi raporu taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.Bilirkişi raporunun ibrazından sonra davacı vekili 28/03/2025 tarihinde ıslah dilekçesini ibraz ederek harcını ikmal etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Somut uyuşmazlıkta ----- tarihinde davacıya ait ve davalı tarafça kaskosu yapılmış olan ----- plakalı iş makinesinin dava dışı ---- sevk ve idaresinde iken toprak kayması neticesinde hasar gördüğü, sigortaya konu iş makinesinin ---- paletli ekskavatör olduğu ve bedelinin 2.033.402,00 TL olduğu, yer kayması ve riskin gerçekleşmesine bağlı sebebin sigortalı araçta meydana gelen zarar ve ziyaının teminat kapsamında olduğu,

31.07.2023 hasar tarihinde sigorta bedelinin %14,50 enflasyon bedeline göre 303 gün içerisinde 2.278.162,40 TL sigorta bedeline ulaştığı, bu durumda davalı sigortanın tazminat borcunun 1.392.626,00 TL olduğu be sovtaj tutarının 730.800,00 TL olduğu ,davacı vekilinin ara karar gereği sunmuş olduğu dilekçesinden anlaşıldığı üzere davaya konu iş makinesinin davacı yedinde bulunduğu ve satılmamış olduğu anlaşıldığı ve sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet verilmemesi gerektiğinden bilirkişi tarafından tespit edilen bedelden sovtaj bedeli mahsup edildiğinde 661.826,00 TL hasar bedelinin 31.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte

davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.