İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/321 K.2025/686

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/321 Esas

KARAR NO : 2025/686

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/05/2024

KARAR TARİHİ : 02/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Huzurdaki dava ikame edilmeden önce -------E., -------- D. İş. Karar numaralarıyla görülen dosya kapsamında aşağıda belirtilen çekler hakkında %20 teminat yatırılması suretiyle davalı ... tarafından icra takibine dayanak yapılması halinde takibin işbu dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına,

davalı tarafından çeklerin bankaya ibrazı halinde ibraz edene ödenmemesine yönelik ödemeden men yasağı koyulmasına ve ilgili bankaya müzekkere yazılmasına karar verildiğini, davacı ile davalının resmi şekil şartına uymadan “Araç Satış Sözleşmesi” akdettiklerini, ancak sözleşmenin hukuki niteliği incelendiğinde sözleşmenin “ Araç Satış Vaadi Sözleşmesi” olduğunu, 2918 sayılı KTK'nın 20/d hükmüne göre noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirlerin geçersiz olduğunu, 6098 sayılı TBK'nın 29/2 hükmüne göre ön sözleşmenin geçerliliğinin ileride kurulacak sözleşmenin şekline bağlı olduğunu,

iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde davaya sebep olan uyuşmazlık konusunun “ Araç Satış Vaadi Sözleşmesi” olup sözleşmenin kesin hükümsüz olduğunu, sözleşmenin önemli unsurlarının; a) Trafikte başkası adına tescilli ------- plakalı aracın 859.000,00-TL bedelle davacıya satıldığı, b) Ödemenin -------Ş. “ye ait -------- seri numaralı çekler ile yapılacağının kararlaştırıldığı,

c) Çekler teslim edildiğinde araç devrinin gerçekleşeceği olduğunu, sözleşme incelendiğinde davacının borçlu olmadığının ve davalı yana vermiş olduğu bedelsiz çeklerin davalı yanı ifaya zorlayamayacağının sübuta ereceğini, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarının da bu yönde olduğunu, davacının çekleri davalıya teslim ettiğini, davalının ise edimleri yerine getirmediğini, davalının çekin karşılığı olan edimi tamamlamadan çeki muhattap bankaya ibraz ettiğini,

uyuşmazlık konusu ticari olmamasına rağmen davacının basiretli bir tacir olarak 29/02/2024 tarihinde -------- seri numaralı 100.000,00-TL değerindeki çeki icra takibi baskısı altında ödediğini, davalı şahsın aracın devir ve teslim edilmesine karşılık gelen vadesi gelmemiş 3 adet ----------- Bankasına ait --------- seri numaralı,

davacı tarafından keşide edilmiş 235.000,00-TL bedelli çeklerinin icra kanalıyla tahsile gidilebileceğinden ötürü dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için çekler üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve çeklerin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespitini talep etmeleri gerektiğini beyan etmiş olup bahsi geçen araç satış sözleşmesi, çekler ve hesap bilgilerinin dosyaya sunulduğunu, sonuç ve istem kısmında ------ D.iş ------ D.

İş numaralı dosyasında gösterilen %20 teminatın yatırılması karşılığında verilen ihtiyati tedbir kararının yargılama sonuna kadar devamına, davalıya elden teslim edilmiş olan söz konusu çeklerin bedelsiz kaldığının tespiti ile anılı sözleme çerçevesinde borçlu olmadığının tespitine, yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap, beyan veya delil sunmamıştır.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava; araç satış sözleşmesine istinaden davacı tarafça davalıya verilen çeklerin sözleşmenin geçersiz olması nedeniyle bedelsiz kaldığının ve davalıya verilen üç adet çek nedeniyle davacının davalıya borçlu bulunmadığının tespiti (menfi tespit) talebidir.Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmış, bilirkişiden rapor aldırılarak sonuca gidilmiştir.

Uyuşmazlık konusu ile ilgili sözleşme hesap uzmanı bilirkişisinden alınan 15/04/2025 tarihli raporda.

Davacı ile davalı arasında adi yazılı şekilde ------- plakalı aracın 859.000,00 TL bedelle satımına ilişkin “Araç Satış Sözleşmesi” bulunduğu, sözleşme ile ödemenin --------Bankasına ait ------- seri numaralı çeklerle yapılacağının kararlaştırıldığı, ---------- numaralı 100.000,00 TL tutarlı çekin 29/02/2024 tarihinde banka tarafından ödendiği, diğer üç çekin ibraz edilmediğinden ödenmediği, 2918 sayılı KTK m.20/1-d uyarınca tescilli araçların satış ve devrinin noterlikte yapılması zorunlu olduğundan, adi yazılı sözleşmenin emredici şekil şartına aykırılık nedeniyle geçersiz olduğu,

dosya kapsamında aracın davacıya devredildiğine dair herhangi bir belge bulunmadığı, bu durumda sözleşmenin ifa edilmeyen ve hukuken geçersiz olan hükümlerine dayanılarak verilen çeklerin borç doğurmayacağı, davacının dava konusu üç adet çek yönünden davalıya borçlu olmadığı yönünde görüş ve rapor tanzim edilmiştir.

Dosya kapsamı, bilirkişi raporu ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde.

Taraflar arasında ------- plakalı aracın 859.000,00 TL bedelle davacıya devrine ilişkin 02/12/2023 tarihinde adli yazılı şekilde sözleşme akdedildiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 20/1-d maddesi uyarınca araç devrine ilişkin satış sözleşmelerinin noterlikçe yapılması zorunlu olduğundan, taraflar arasında aracın devrine ilişkin adi yazılı şekilde yapılan sözleşmenin geçersiz olduğu, dosya kapsamında sözleşmeye konu aracın davacıya devredildiğine ilişkin olarak da herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı,

bu itibarla hukuken geçersiz bir işleme dayanılarak verilen -------- numaralı çekler yönünden davacının borçlu olduğunun kabulünün mümkün bulunmadığı, somut olayda dava konusu çekler yönünden icrai bir ödeme yapılmadığı ve araç devrine ilişkin ifanın da gerçekleşmediği anlaşıldığına göre, davacının araç devrine ilişkin olarak davalıya vermiş olduğu çekler yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.