İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/568 K.2026/48

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/568 Esas

KARAR NO : 2026/48

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/08/2024

KARAR TARİHİ : 20/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili, davalı borçludan alacağının sağlanması amacıyla -------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyası ile icra takibine başladığını, başlatılan icra takibine dair ödeme emri davalıya tebliğ edildiğini, davalı taraf işbu takipteki borca, yetkiye ve ferilere itiraz ederek takibi durdurduğunu, yetki itirazı üzerine talepleriyle dosya yetkili icra daireleri olan ------- İcra Müdürlüğü'ne gönderilerek,

--------- İcra Müdürlüğünün ---------- esas sayılı dosyası ile davalı/borçluya yeniden ödeme emri gönderildiğini, bu ödeme emrine de davalı tarafından haksız olarak itiraz edilerek icra takibi durdurulduğunu, müvekkili ile davalı borçlu arasında, 10.02.2023 tarihinden 29.02.2024 tarihine kadar aktif bir ticari ilişki gerçekleştiğini, söz konusu ticari ilişki çerçevesinde müvekkili tarafından taraflar arasında kararlaştırılan niteliklerde, kararlaştırılan ve anlaşılan miktarda, kararlaştırılan fiyatlar çerçevesinde davalının belirttiği şantiye ve iş alanlarına kömür sevkiyatı gerçekleştiğini,

müvekkili tarafından tüm ticari yükümlülükler tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesine rağmen, dava ve takibe konu işlemler, sevkiyatlar, teslimatlar gereği gibi yapılmasına rağmen, davalı tarafından hiçbir haklı gerekçe olmaksızın alınan hizmetin karşılığı müvekkiline ödenmediğini, bunun karşılığında davalı faturalara da itiraz etmeyerek faturaların kesinleşmesine de engel olmadığını, davalının haksız itirazının iptali takibin devamına, borçlunun takip dosyasında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminata mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında akdedilmiş bir sözleşme bulunmamasına karşın mesnedi belirsiz alacak kalemleri çıkarılarak alacaklı olduğu iddiasına itibar edilemeyeceğini, dava dilekçesinde iddia edildiğinin aksine taraflar arasında bir alacak/borç durumu söz konusu ve iddia edildiği gibi borcun var olduğunu kabul eder/ispatlar mutabakat da bulunmadığını, bu nedenle anılan alacak kalemlerinin kabullerinde olmaması sebebiyle yapmış oldukları itiraz haklı ve hukuka uygun olduğunu, bununla birlikte icra takibinde alacağa uygulanan faiz oranı geçersiz, fahiş ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu,

taraflar arasında akdedilmiş bir sözleşme ve süregelen bir ticari ve cari hesap ilişkisi bulunmadığını, alacak doğurur davacı tarafından müvekkile verilmiş bir hizmet ve/veya teslim edilmiş bir mal da bulunmadığını, müvekkil adına düzenlenmiş fatura olduğu ve müvekkile tebliğ edildiği ve söz konusu fatura nedeniyle müvekkilin davacıya borçlu olduğu kabullerinde olmadığını, davacı ile davalı arasında gerek sözleşmesel gerekse de cari hesaba dayalı bir ticari ilişkinin ve davalı müvekkilin borcunun olmadığı ticari defter ve kayıtlarla da sabit olduğunu,

bununla birlikte davacı tarafından müvekkil firma adına fatura düzenlenmiş olması taraflar arasındaki ticari ilişkiyi ispatlamak için yeterli olmadığını, haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddine, kötü niyetli alacaklı hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Uyuşmazlık; davalının --------- İcra Müdürlüğünün --------- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali istemine ilişkindir. --------- İcra Müdürlüğünün ---------- Esas sayılı dosyasının incelenmesinden; Davacı tarafından 29/05/2024 tarihinde 712.007,95 TL asıl alacak, 63.919,78 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 775.927,73 TL alacak yönünden davalı hakkında icra takibi başlattığı, davalının borca ve ferilerine itiraz ettiği ve takibin 07/06/2024 tarihinde durduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusu hakkında davacının defterlerinin incelenmesi için -------- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, talimat mahkemesinde alınan bilirkişi raporunda özetle;Davacının 2023 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK’nın 64. Maddesi ve 6100 sayılı HMK’nın 222.

Maddesi de göz önüne alınarak kapanış tasdiki yaptırılmadığı için sahipleri aleyhine delil olma özelliğine haiz olduğu, Davacının 2024 yılında e-defter mükellefi olduğu, zamanında ve usulüne uygun olarak defterlerin GİB e-defter sitesine yüklenerek beratlarının alınmış olduğu, defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, Davacı ticari defterlerine göre davacının takip tarihi itibari ile davalıdan 712.007,95 TL alacaklı olduğu, Takip dayanağı muavin defterinin davacı ticari defterlerini doğruladığı,

takip dayanağı faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Vergi daireleri cevabi yazı eklerinde yer alan taraf Bs - Ba formlarının birbirini doğrulamadığı, İcra dosyasında Takip Dayanağı Belgelerde yer alan davacı tarafından 2024 yılında Ocak ve Şubat aylarında davalı adına düzenlenen Sevk İrsaliyelerinde (bazılarında tarih okunmuyor) teslim alan kısmında imza yer almadığı yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.

Talimat bilirkişi raporu taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.Mahkememizin 06/03/2025 tarihli celsesinde davalının ticari defterlerinin incelenmesi yönünde bilirkişiye tevdine karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi 05/09/2025 tarihli raporunda özetle.

Davacı yanın ticari defterlerinde talimatla alınan rapor kapsamında yapılan inceleme neticesinde, davalı yandan 13.02.2024 tarihi itibarı ile KAYDİ olarak 712.007,95 TL alacaklı göründüğü, davalı yanın ticari defterlerini ibraz etmemesi hakkında takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, davacı yanın ticari defterleri üzerinde alınan talimat kapsamında yapılan inceleme neticesinde, davalı yandan 13.02.2024 tarihi itibarı ile KAYDİ olarak 712.007,95 TL alacaklı göründüğü, ancak dosyada sunulu teslim belgelerinin üzerinde imza olmadığı, davalının teslime ilişkin itirazının bulunduğu,

dosyaya sunulu Ba-Bs formlarının da teslim yönünden uyumlu olmadığı, bu durumda davacının olası alacağının davaya konu emtianın teslimi yönünden izaha ve ispata muhtaç göründüğü yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Somut uyuşmazlıkta, davacı şirket davalı tarafa verilmiş olan kömür sevkiyatı hizmeti karşılığında düzenlenen faturalara rağmen fatura bedelinin ödenmediği iddiası ile alacağının tahsili için davalı şirket aleyhine --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlamış, davalı şirketin itirazı üzerine itirazının iptali talebiyle Mahkememizde işbu davayı ikame etmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesine göre; fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdî bir ilişkinin bulunması gerekir.

Madde hükmüne göre faturanın bir alacağın mevcudiyetine delil teşkil etmesi, karşı tarafa tebliğinden itibaren sekiz gün içinde hiç bir itiraza uğramamış olması koşuluna bağlıdır. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir.

Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdî ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.Tek başına fatura düzenlenmesi akdî ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticarî defterlerine kaydedilmesi durumunda, alıcı ile satıcı arasındaki akdî ilişkinin var olduğu kabul edilebilir.

Ancak, eğer fatura, alıcının ticarî defterlerinde kayıtlı değilse, satıcı alacak iddiasını diğer delillerle ispat etmelidir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222-(3) maddesine göre, usulüne uygun tutulan ticarî defter kayıtlarının sahibi lehine delil olabilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca herkes iddiasını ispatla yükümlüdür. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesine göre. “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır.

Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” Alacak davasında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafa yani davacıya düşer. Zira hukuki ilişkinin varlığını iddia eden ve bundan dolayı alacaklı olduğunu ileri süren taraf davacı olduğu için 4721 sayılı TMK’nın 6. maddesi (HMK. md. 190) uyarınca ispat külfeti davacı alacaklıdadır.

Kuşkusuz bu kuralın uygulanabilmesi için davalı borçlunun dava konusu hukuki ilişkiyi inkar etmesi ve borcun hiç doğmadığını ileri sürmesi gerekmektedir.Faturaya tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde (mücerret) itiraz edilmemiş olması hâli, sadece o faturanın -miktar ve fiyat yönünden- münderecatını kabul anlamını taşır, yoksa o faturada yazılı hizmetin alıcıya mutlaka, daha önce verilmiş olduğu anlamına gelmeyeceğinden; davacı satıcının faturada yazılı hizmetin davalıya verdiğini usulen ispat etmesi zorunludur.6100 sayılı HMK'nın 190. maddesi ile 4721 sayılı TMK'nın 6. maddesi uyarınca, herkes iddiasını ispatla yükümlüdür.

Takip konusu alacakların tanıkla ispat sınırının üzerinde olması nedeniyle alacağın varlığı 6100 sayılı HMK'nın 200. maddesi uyarınca yazılı delil ile ispat edebilir. Aynı kanunun ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 222-(1) maddesine göre.

"Mahkeme; ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir." Tarafların defterlerini sunmamaları halinde yapılması gerekenler de aynı Kanun'un 222. maddesinde düzenlenmiştir.Davacı şirketin ticari defterleri, mali müşavir bilirkişi tarafından incelenmiş, davalı şirket ise kendisine verilen kesin sürede mali müşavir incelemesi için defterlerini ibraz etmemiştir.

Davacı tarafından davalıya mal tedarik edildiği, davacı tarafından fatura düzenlendiği, dava konusu faturaların tarafların ticari defterlerine işlendiği, davalı yandan 13.02.2024 tarihi itibarı ile KAYDİ olarak 712.007,95 TL alacaklı göründüğü ancak davaya konu emtianın tesliminin izaha ve ispata muhtaç olduğu tespit edilmiştir.Dinlenen tanık beyanları ve ---------Ş den gelen yazı birlikte değerlendirildiğinde davalının malların teslim edilmediğine ilişkin savunmasının yerinde olmadığı görülmüş, sonuç olarak tüm dosya kapsamı,

bilirkişi raporu ve dinlenen tanık beyanları ve dava dışı ---------Ş den gelen yazı bir bütün olarak değerlendirildiğinde dosyanın incelenmesinde, tarafların ticari ilişki içerisinde bulunduğu, davacının davalıya kömür sevkiyatı gerçekleştirdiği davalının ise bedelini ödemediği anlaşılmış, davacı tarafından düzenlenen fatura bedellerine davalı yanca itiraz edilmediği ancak bedelinin de ödenmediği değerlendirilmiş, davacının itirazın iptalini istemekte haklı olduğu kanaati ile davanın kabulüne, davanın --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazı ile takibin aynen devamına,

davacının İcra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜNE,

1-Davanın -------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazı ile takibin aynen devamına,

2-Davacının İcra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-)Alınması gereken karar ve ilam harcı 48.637,26 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 12.159,32 TL harcın mahsubu ile bakiye 36.477,94 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 427,60 TL başvuru, 12.159,32 TL peşin nispi harç olmak üzere toplam 12.586,92 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 10.948,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 112.801,19 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

9-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 345. maddesi uyarınca 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer eş değer Mahkemesine verilecek usulüne uygun istinaf dilekçesi ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yasa Yoluna başvurabileceği belirtilerek verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/01/2026