İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1171 K.2020/44

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/1171 Esas

KARAR NO: 2020/44

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: 13/04/2016

KARAR TARİHİ: 21/01/2020

DAVA

Davacı vekili Mahkemeye sunduğu --------- havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; ------ tarihinde davalının ------- teminatı altındaki dava dışı sürücü ------- yönetimindeki --------- plakalı aracın karıştığı tek taraflı kazada araçta yolcu olarak bulunan davacı -------sürekli sakat kalacak şekilde yaralandığını, davacının gerçek zararının kazadan çok sonra ortaya çıktığının adli tıp kurumu incelemesi ile anlaşılabileceğini, -------- yıllık zaman aşımının geçmediğini, uzun tedavi süresince de kazanç kaybı olduğunu, ceza yargılamasında davacının şikayetçi olmadığını,

işbu dava öncesinde sigorta şirketine başvurulduğu ancak ödeme yapılmadığını beyanla fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla ------- TL sürekli sakatlık tazminatının ve ------ TL geçici iş göremezlik tazminatının toplamı -------- TL alacağın temerrüt tarihi itibarı ile avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili Mahkemeye sunduğu -------- havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: dava tarafın yetki itirazını kabul etmediğini, davacı müvekkilin gerçek zararının kazadan sonra ortaya çıktığını, davalı şirketin geçici iş göremezliğe ilişkin itirazlarını kabul etmediklerini beyanla ve dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili -------- tarihli dilekçesinde özetle; talebini ----------- TL sürekli iş göremezlik ve -----------TL geçici iş göremezlik tazminatının tahsilini yönünden ıslah etmiştir.

Davacı vekili --------- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili Mahkemeye sunduğu -------- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davanın zamanaşımına uğradığını, kazaya karışan -------- plakalı aracın ----------- teminatları altında olduğunu, kusur ve zarar bilirkişisinin belirlemesi gerektiğini, geçici iş göremezliğin tedavi masrafları kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve avans faizi talep edilemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekiline ıslah dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ancak davalı tarafça ıslaha karşı cevap sunulmamıştır.

Davalı vekili hüküm duruşmasına mazeret dilekçesi sunarak katılmamış ancak davalı vekilinin mazeretinin usulüne uygun olmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

------Asliye Ticaret Mahkemesi ------ Esas sayılı dosyasında --------------- tarihinde yetkisizlik kararı vermesi üzerine dava dosyası mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Uyuşmazlık Konusu : Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazası nedeniyle kusur ve maluliyet oranları ile davalı sigorta şirketinin zararı tazmin yükümlüsü olup olmadığı noktasındadır.

Davanın Hukuki Niteliği: Dava, geçici ve/veya daimi iş göremezlik tazminatı(maddi tazminat) davasıdır.

Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.

DELİLLER

Dosyada mübrez ----------- tarihli yaralamalı trafik kazası tespit tutanağına göre;---------- sevk ve idaresindeki ------- plakalı araç ile tek taraflı kaza yaptığı anlaşılmıştır.

Celp ve tetkik olunan ------------ tarihinde ------------- tarafından tanzim edilen -------------------- incelendiğinde; poliçenin ----------tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ----------- sigortalanan aracın ---------- plakalı araç, poliçe limitinin ise --------- TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

Celp ve tetkik olunan tescil bilgileri incelendiğinde; kaza tarihi itibariyle --------- plakalı aracın ----------- adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

----------- tarih ve --------- sayılı MALULİYET raporuna göre; ---------- ---- tarihli trafik kazasına bağlı meydana gelen yaralanmasının ------ tarih ve ---------- sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak Gr1 XII A 549x1/5= A %9,8, E cetveline göre % 7,2 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağını, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 18 aya kadar uzayabileceğini beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi heyeti --------- havale tarihli raporunda özetle; davacı ------------- aylık Geçici İş Göremezlik sebebiyle nihai ve gerçek maddi zarar miktarının -------- TL olduğu, davacı ...' un % 7,2 oranında sürekli işgöremezlik sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararının------------ TL olduğu, davacı ...' un 10 aylık geçici iş göremezlik ile % 7,2 oranındaki sürekli işgöremezlik sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararlarının toplamının ------- TL olduğu,

davalı sigorta kuruluşu vekili dosyaya mübrez -----------tarihli cevap yazılarında davacının alkollü oludğunu bildiği halde alkollü araç sürücüsünün aracına binerek kendi durumu ağırlaştırılması sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davaya konu olayda hatır için taşımı yapılması sebebiyle bu yönde indirim yapılması gerektiğini belirttiğini, bu husustaki hukuki durumun değerlendirilmesi ve delillerin takdiri mahkemeye ait olmak üzere bu yönde indirim yapılacak ise müterafik kusur ile hatır için taşıma sebebiyle indirim oranın tayini ve takdirinin mahkemede olduğundan bu yönde indirim yapılmadığını beyan ve rapor etmiştir.

Kusur, maluliyet ve aktüer raporları taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).

Maddi Tazminat

Haksız fiil sonucunda ölüm gerçekleşmemişse 6098 sayılı TBK'nın 54. Maddesine göre; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar bedensel zararlar olarak kabul edilir.

Aynı Kanunun tazminatın belirlenmesine ilişkin 55/1. Maddesine göre ise; bedensel zararlar, Borçlar Kanunu hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.

UYGULANACAK MEVZUAT

Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).

14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ------------------------- Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.

Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay -------- Hukuk Dairesi'nin --------Tarih,-------- Esas ve ----------- Karar Sayılı İlamı).

Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği ----- tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar --------- tarihinde yürürlüğe giren-------------------- uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir-----------------

SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI

Müteselsil Sorumluluk TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Araç Malikinin Sorumluluğu

2918 Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi. "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.é şeklindedir.

Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.

Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)

İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)

Sigortanın Sorumluluğu

Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)

Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)

Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).

MALULİYET/İŞ GÖREMEZLİK ORANININ TESPİTİ

Maluliyet/iş göremezlik/çalışma gücü kaybı oranının, kazalının şikayetleri dikkate alınarak trafik kazası-haksız fiilin gerçekleştiği tarihe göre 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonra ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmesi gerekir(Yargıtay --------- Hukuk Dairesi'nin ------- tarih, ------- Esas ve ------------ Karar Sayılı İlamı).

14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak --------- tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/08/2016 Tarih ve 29789 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın Ek:6 Tazminat Ödemelerinde İstenilecek Belgeler Maddesi ile eklenen düzenlemeye göre bedeni zararlardan sürekli sakatlık tazminatına esas sağlık kurulu raporunun 30/3/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde düzenlenmesi gereklidir.

Buna göre trafik kazası-haksız fiilin gerçekleştiği tarih itibariyle Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'nin uygulanması gereklidir.

MÜTERAFİK KUSUR İNDİRİMİ

6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre; Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir.

Hatır Taşıması

KTK'nın 87. Maddesine göre; yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir.

TEMERRÜT VE FAİZ

Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99) 3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.

Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Nüfus Kaydı,Trafik Kazası Tespit Tutanağı, SGK Kayıtları, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti Raporu, Hastane Belgeleri, Maluliyet Raporu, Ceza/Soruşturma Dosyası, Hesap/Aktüer Raporu, Islah/Talep Arttırım, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde;

------------ tarihinde dava dışı ---------------- sevk ve idaresindeki ------------ plakalı aracın karıştığı tek taraflı yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, kazanın meydana gelmesinde dava dışı sürücü Hakkı Menteş' in % 100 oranında kusurlu olduğu, davacı yolcunun kusurunun bulunmadığı,

trafik kazası-haksız fiilin gerçekleştiği tarih itibariyle geçerli mevzuat hükümlerine göre kaza nedeniyle davacı ...' un % 7,2 oranında sürekli malul kaldığı ve iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 18 aya kadar uzayabileceği, davada trafik--------- poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle ---------- tarihinden önce yürürlükte bulunan Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultuda hazırlanan gerekçeli,

denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporuna göre davacının ----- TL iş ve güçten kalması nedeniyle,--------- TL iş gücü kaybı nedeniyle olmak üzere toplam----------- TL zarara uğradığı, davacı her ne kadar sigortalı araçta yolcu olarak bulunuyor ise de kazanın araca otogaz almaya giderken meydana geldiği nazara alındığında taşımanın davacı yolcu yararına bir taşıma olmadığı, bu nedenle hatır taşıması söz konusu olmadığından hatır indirimi yapılmadığı, buna karşın davacının aracında yolcu olarak bulunduğu sürücünün 3,11 promil alkollü olduğu,

davacının alkollü sürücünün aracına binmiş olması halinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesi (818 sayılı BK 44) gereğince ve davacının müterafik kusurunun bulunduğu, bu nedenle %20 oranında müterafik kusur indirimi yaparak tazminatı belirlemesi gerektiği(Yargıtay ------------- Hukuk Dairesinin ------ tarih, -------- Esas ve -------- Karar), buna göre geçici iş göremezlik tazminatı ------- TL' den % 20 müterafik kusur indirimi yapıldığında geçici iş göremezlik tazminatının ------- TL, daimi iş göremezlik tazminatı ------- TL' den % 20 müterafik kusur indirimi yapıldığında daimi iş göremezlik tazminatının ------------ TL olduğu,

----------- plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde -------------------- davalı sigorta şirketinin davacı tarafın maddi zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre sorumlu olduğu,

zararın haksız fiilden doğmuş olması ve bir ticari işletmeyi ilgilendirmemesi nedeni tazminat alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği, davalı sigorta şirketine davadan önce başvurulduğu yapıldığı ispatlanamadığından temerrüdün dava tarihi itibarı ile oluştuğu, takdiri indirim yapılan kısım yönünden davacı tarafın yargılama masrafı ve vekalet ücreti sorumluluğunun bulunmadığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.