İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/119 K.2024/470

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/119 Esas

KARAR NO: 2024/470

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 23/02/2021

KARAR TARİHİ: 16/05/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 23/02/2021 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin -------- markası altında uzun süreli filo araç kiralama işiyle uğraştıklarını, davalı ---------Ş.'nin sigortacısı, --------- maliki olduğu --------- plaka sayılı aracın müvekkili şirkete ait ve seyir halindeki --------- plaka sayılı araca 02/08/2018 tarihinde %100 kusurulu olarak çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, yaşanan kaza sonucunda hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, müvekkili şirketin zarara uğradığını, kaza nedeni ile müvekkili şirketin aynı özelliklerde başka bir araç temin edene kadar kazaya karışan müşterisine başka araç temin etmek zorunda kaldığını,

kaza nedeni ile müvekkili firmanın ticari kazancından da mahrum kaldığını, kazanç kaybından da sigorta şirketinin sorumlu olmadığını, yalnızca --------- sorumlu olduğunu, --------İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, borçluların icra takibine zaman kazanmak maksadı ile itiraz ettiklerini, davalı şirket yönünden takip tarihine kadar işlemiş faizler yönünden ve kira kaybı alacağı ile işlemiş faizi yönünden yapılan itiraz tarafınca kabul edilmediğini, ---------İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile,

davalı ------- şirketi yönünden 8.073,08 TL hasar bedeli, 5.500,00 TL değer kaybı ve 237,53 TL ekspertiz ücreti bedeli toplam 13.810,61 TL ile davalıya gönderilen ödeme ihtarının tebliğ tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına, davalı ---------- yönünden ise davalı-borçlunun haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin davalıya gönderilen ödeme ihtarının tebliğ tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte devamına, yargılama harç ve masrafların ile vekalet ücretinin de davalılara tahmiline davalıların en az %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ----------- vekili 13/04/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesinin 4. maddesinde 6102 sayılı TTK m. 5/A gereğince yasal zorunlu olan arabuluculuğa başvurulduğu ifade edilmişse de söz konusu arabuluculuk davacı şirket ile diğer davalı şirket arasında vuku bulduğunu, müvekkilinin ise arabulucuktan haberdar dahi olmadığını, zorunlu arabuluculuğa tabi bir ihtilafın, arabulucu tarafından re'sen ihtiyari arabuluculuk kapsamına sokulamayacağını, kazaya karışan traktör, müvekkili adına tescilli olmakla beraber kaza sırasında aracı müvekkilinin kullanmadığını, müvekkilinin araçta dahi olmadığını, davacı şirketin, icra dosyasında müteveffa --------- aleyhine icra takibine geçtiğini,

huzurdaki dosyada bu talebini devam ettirmediğini, bunun sebebinin, kusur oranını belirleyen bir raporun bulunmadığını, müvekkilinin davalı ile müteveffa şoför --------- arasında müteselsil sorumluluk olduğu bir anlığına varsayılsa dahi, davacı şirket müteveffa --------- kusurunu ispatlayamadığını, müvekkilinin adına tescilli araca sigorta yaptırdığını, davacının talepleri her halükarda söz konusu sigorta kapsamında karşılandığını, bu sebeple de müvekkilinin yönünden davanın reddi gerektiğini, müvekkilinden talep edilen rakamın belirsiz olduğunu,

dava dilekçesinin "Netice ve Talep" başlıklı bölümünde diğer davalı şirket açısından rakamsal netlik söz konusu iken davacı şirketin müvekkilinden talepleri davacı şirketin kazanç kaybı gibi afaki iddialar olduğunu, dava dilekçesinin 1. maddesinin son paragrafında "...

Sigorta şirketi sorumlu olmayıp yalnızca ---------- sorumludur." dendiğini, huzurdaki davanın itirazın iptali davası olduğunu, icra dosyasında tüm borçlulardan talep edilmeyen rakamların huzurdaki dava ile talep edilmesi mümkün olmadığını, davanın kabulü halinde, takip kaldığı yerden devam edeceğini, davacı firmanın, icra dosyasında müteveffa -------- aleyhine de takibe devam etme hakkına kavuşacağını, müteveffa ---------- veya murisleri, zorunlu arabuluculuk dosyasında da yer almadığını,

müvekkilinin söz konusu arabuluculuk dosyasında en azından taraf olarak zapta geçmişse de (kendisine hiç tebligat yapılmamış olmakla beraber) müteveffa --------- veya murisleri taraf olarak dahi zapta geçmediklerini, davanın bu sebeple de reddi gerektiğini, tanığının dinlenilmesi için --------- Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmasını, davacı tanığına sorularımızın yöneltilmesini, davanın reddi ile yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davacıya tahmilini talep etmiştir.

Davalı ---------- Şirketi vekili 28/06/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu talepler hakkında zamanaşımı itirazında bulunduğunu, dava konusu trafik kazası ve hasarın meydana geldiği tarih 02/08/2018, huzurdaki davanın ikame edildiği tarih ise 23/02/2021 olduğunu, davacı tarafın maddi zararlarının tazmini talepli işbu davayı Karayolları Trafik Kanunu ve ZMMS Genel Şartları uyarınca öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresinde ikame ettirmediğinden işbu davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini,

dava konusu trafik kazasına karışan ---------- plaka sayılı araç müvekkili şirket tarafından 12/08/2018-12/08/2019 tarihleri arasında ------------ sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi gereğince müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, davacının dava dilekçesinde yer alan aleyhe hususları kabul etmemekle birlikte, müvekkili şirketin kazanç kaybı zararlarından sorumlu olmadığının sabit olduğunu, ZMMS Genel Şartları, A.6.

Teminat Dışında Kalan Haller bölümünün k bendinde "Gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri" ZMMS kapsamı dışında olduğunu, müvekkili şirketin araç mahrumiyeti bedelinden sorumlu tutulması mümkün olmadığını, davayı kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte;

müvekkili şirketin ZMMS'den doğan sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğundan kusur oranları ve gerçek zararın tespitinin yapılması gerektiğini, işbu sebeple kusur oranlarının tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti ve --------- Kurulundan seçilecek kusur oranında uzman bilirkişi heyeti marifetiyle kusur durumunun tespiti hukuki bir zorunluluk olduğunu, dava konusu araçta hasar ve değer kaybı hesaplaması yapılması halinde ZMMS Genel Şartlar ve poliçede sayılan teminat dışı hallerin göz önüne alınmasını, bu suretle meydana gelen gerçek zararın tespit edilmesi gerektiğini,

müvekkili şirketin, Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası uyarınca, sigortalısının kusuru ile 3. Kişilere verdiği zararı, yine poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğu da göz önüne alındığında, Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti ve --------- Dairesinden seçilecek uzman bilirkişi heyeti marifetiyle kusur durumu tespitinin yapılması gerektiği aşikar olduğunu,

dava konusu taleplerden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını ve söz konusu taleplerin zamanaşımına uğradığının sabit olduğundan huzurdaki davanın müvekkili şirket yönünden reddinin gerektiği izahtan vareste olduğunu, mahkeme aksi kanaatte olması halinde, sigortalı araç sürücüsünün kusur durumu ve dava konusu trafik kazası neticesinde meydana gelen gerçek zarar bilirkişilerce değerlendirildikten sonra müvekkili şirketin sorumluluğunun tespiti gerektiğini, müvekkili şirketin meydana gelen gerçek zarardan sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limitleri ile sorumlu olduğunu,

dava konusu talepler bakımından müvekkili şirketin hiçbir şekilde temerrütü söz konusu olmadığını, davacı tarafın müvekkili şirkete süresi içinde başvurmadığını, talep süresi geçtikten sonra dava ikame ettirdiğini, zamanaşımı itirazlarının kabulü ile davanın reddine, huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddine, aksi halde izah edilen hususların (kusur, faiz, tazminat tespiti vs. ) nazara ittihazına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

----------- Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 05/03/2021 tarihli müzekkere cevabı ile --------- plaka sayılı araca ait 02/08/2018 tarihli tescil kayıtları,

---------- Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü'nün 05/03/2021 tarihli müzekkere cevabı ile ---------- plaka sayılı araca ait 02/08/2018 tarihli tescil kayıtları,

---------İcra Müdürlüğü'nün 09/06/2021 tarihli müzekkere cevabı ile -------- Esas sayılı icra dosyasının Uyap sureti,

----------- Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü'nün 05/03/2021 tarihli müzekkere cevabı,

----------- Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 09/03/2021 tarihli müzekkere cevabı,

------------ Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 10/03/2021 tarihli müzekkere cevabı,

---------- 15/11/2022 tarihli müzekkere cevabı ile --------- şirketine ait 01/12/18 tarihli Kurumlar Beyannamesinin sunulduğu,

----------- İlçe Emniyet Müdürlüğü --------- Polis Merkezi Amirliği'nin 22/01/2024 tarihli müzekkere cevabı,

----------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---------- talimat numarası ile --------- beyanının alındığı ve tanık ---------- beyanında özetle " Kazayı ben yaptım. -------- plakalı aracı kullanan bendim. Ben -------- ----------- geliyordum traktör tali yoldan önüme çıktı, ------- ----------- kaza oldu. Emniyet güçleri biraz geç geldi. Kaza 19.00 sularında oldu 23.00 sularında emniyetten geldiler. Traktöre yanlış dönüş yaptığı için trafik cezası kesildi.

Anayol o şekilde kapatılamayacağı için araçları güvenli bir yere çekmiştik. Ben ana yoldaydım traktör dönülmeyecek yerden karşıdan karşıya geçmek istedi ben kurtaramayınca sağ ön tarafından sağ arka tarafına kadar hasar oluştu.

Benim bunun dışında başka bir bilgim yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur. -------- Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ---------- Talimat numarası ile tanık -------- beyanının alındığı ve tanık ----------- beyanında özetle; " ---------- ile hem ortaklık yapmaktayım hem de bu kişilerin yanında çalışmaktayım, tarafları bu sebeple tanırım, şoförler ile ilgilenen kişi benim, bizim şoförümüz çiftlikten ayrılarak--------- evine gitmek için --------- kahvelerinin olduğu yerden --------- tarafına traktör ile seyrederken kaza olduğunu bir arabanın traktöre çarptığını arayarak bana söyledi, ben hemen olay yerine gittim, gittiğimde orada hiç kimse yoktu,

iki araç sürücüsü ile kazayı görüp kahveden gelenler vardı, şoförüm bana sigara yakmak için emniyet şeridinde durduğunu, hareket etmek için aynaya baktığında arkasında araç görmediğini, sinyal yakıp yola çıktığını o esnada arkadan gelen aracın traktöre çarptığını söyledi, bizim traktörümüzde hasar yoktu, sol tarafındaki ön lastiği ucuna araç değmişti, aracın sağ tarafında hasar vardı, gündüz vakti olay oldu, şoför benim yanımdan işten ayrıldı, alkollü değildi, kazadan sonra sigorta şirketleri tarafından ödeme yapılıp yapılmadığını bilmem, sürücülerde bedensel bir zarar olmadı, kaza Ağustos ayının başında oldu,

Jandarma uzun zaman gelmeyince araçları yolun kenarına çekmek zorunda kaldık" şeklinde beyanda bulunmuştur.Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetinden alınan 26/02/2024 tarihli bilirkişi raporu, Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetinden alınan 26/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda "1. Sürücü ---------sevk ve idaresindeki --------- plakalı traktörün ASLİ ve % 100 kusurlu olduğuna,

2.Sürücü --------- sevk ve idaresindeki -------- plakalı aracın ATF-I KABİL kusurunun olmadığına,

3.-------- plakalı aracın toplam hasarın 8.128,08 TL + KDV olduğuna kanaat getirilmiştir.

4.Hasar tarihli değer kaybı tutarının 18.531,06 TL olduğuna,

5.Aracın toplam tamir süresi iş durması-kazanç kaybı bedeli (1.200,00TL.- 60,00 TL)-1.140,00 TL olacağına,

6.Davalı sigortacının sorumluluk üst limitinin kaza zararlarda araç başına 36.000,00TL olduğu,

7.Trafik Sigortası Genel Şartlarınca “değer kaybı” maddi zararlardan olup, gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri" ZMMS kapsamı dışında olduğu,

8. Çift taraflı kazada, heyetimiz üyesi bilirkişi tarafından --------- plakalı aracın toplam hasarın

8.128,08 TL+ KDV= (9,591,13 TL KDV dahil), değer kaybı tutarının 18.531,06 TL olduğu sonucuna ulaşıldığı, davalı sigortacının sorumluluğunun KDV dahil (9.591,13 TL 18.531,06 TL) 28.122,19 TL ve KDV hariç (8.128,08 TL + 18.531,06 TL) 26.659,14 TL olduğu, her iki toplamında sorumluluk üst limit dahilinde olduğu,

9.Dava talebine bağlı olarak davalı sigortacının 8.073TL maddi zarar, 5.500.-TL değer kaybı ve 237,53 TL Eksper masrafları (toplam 13.810,53 TL) açısından davacıya tazminat borcunun kadri maruf olduğu,

10.Kazanç kaybı zararından ise (1.140TL) diğer davalı tarafın sorumluğunun bulunduğu," şeklinde rapor ibraz edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasar bedeli, değer kaybı , kazanç kaybı ve eksper ücretinin tahsili amacıyla başlatılan-------- İcra Dairesi'nin--------- Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.Dosyada yer alan tescil kayıtlarının incelenmesinde kaza tarihinde --------- plakalı aracın davacı adına, --------- plakalı aracın davalı --------- adına kayıtlı olduğu ,

dava konusu --------- plakalı traktörün davalı -------Şirketi nezdinde trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır.--------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyasının incelenmesinde davacının , davalılar ------- şirketi , --------ve ---------adına 8.073,08 TL hasar bedeli,987,35 Tl işlemiş faiz, 237,53 TL ekspertiz ücreti, 29,05 Tl işlemiş faiz, 5.500,00 TL değer kaybı, 672,66 Tl işlemiş faiz , 540,00 TL kira kaybı ve 66,04 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.105,71 TL 'nin alacak üzerinden takip başlatıldığı ,

borçlular -------- şirketi ve ---------- takibe itiraz etmesi üzerine davacı tarafından yasal süresinde itirazın iptali davası açılarak davalı ------- şirketi yönünden 8.073,08 TL hasar bedeli, 5.500,00 TL değer kaybı ve 237,53 TL ekspertiz ücreti bedeli toplam 13.810,61 TL ile davalıya gönderilen ödeme ihtarının tebliğ tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına,

davalı ---------- yönünden ise davalı borçlunun haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin davalıya gönderilen ödeme ihtarının tebliğ tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte devamına karar verilmesi talep edilmiştir.Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetinden alınan 26/02/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda sürücü --------- sevk ve idaresindeki ---------- plakalı traktörün ASLİ ve % 100 kusurlu olduğu,

---------- plakalı aracın toplam hasarın 8.128,08 TL + KDV=9,591,13 TL, değer kaybı tutarının 18.531,06 TL , aracın toplam tamir süresi iş durması-kazanç kaybı bedeli (1.200,00TL.- 60,00 TL)=1.140,00 TL olduğu ve davalı sigorta şirketinin sorumluluk üst limitinin kaza zararlarda araç başına 36.000,00TL olduğu belirtilmiştir.

Trafik Sigortası Genel Şartlarınca “değer kaybı” maddi zararlardan olup, gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri" ZMMS kapsamı dışında olduğu, davacının talebine bağlı olarak davalı sigorta şirketinin 8.073TL maddi zarar, 5.500.-TL değer kaybı ve 237,53 TL Eksper masrafları (toplam 13.810,53 TL) açısından davacıya tazminat borcunun kadri maruf olduğu,

kazanç kaybı zararından ise diğer davalı tarafın sorumluğunun bulunduğu şeklinde rapor ibraz edilmiştir.Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde.

Dava dışı ---------- sürücüsü olduğu ---------- plakalı aracın , davacıya ait ---------- plaka sayılı araca 02/08/2018 tarihinde çarpması neticesinde kaza meydana geldiği ve kaza nedeniyle hasar bedeli, ekspertiz ücreti, değer kaybı, kira kaybı ve işlemiş faizler toplamı olarak 16.105,71 TL üzerinden takip başlatıldığı, 26/02/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda davalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu , davacıya ait araçta KDV dahil 9,591,13 TL hasar bedeli , 18.531,06 TL değer kaybı, 1.140,00 TL kira kaybı olduğu ve kira kaybından davalı sigorta şirketinin sorumlu olmadığı belirtilmiştir.

Davacı tarafından dosyaya sunulan fatura davacıdan 237,53 Tl ekspertiz ücreti talep edildiği anlaşılmış olupdavacının takip tarihi itibariyle takip takip tutarı kadar davalı ----------- alacaklı olduğu yine takip talebinde belirtilen kira kaybından davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu neticesinde davanın kabulü ile taleple bağlılık ilkesi gereğince davalının davalı -------- -------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyasında yürütülen takibe yaptığı vaki itirazın iptali ile;

takibin 8.073,08 TL hasar bedeli, 987,35 TL işlemiş faiz, 237,53 TL ekspertiz bedeli , 29,05 TL işlemiş faiz , 5.500,00 TL değer kaybı 672,66 TL işlemiş faiz , 540,00 TL kira kaybı ve 66,04 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.105,71 TL alacak üzerinden (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) devamına, davalı --------ş'nin ------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasında yürütülen takibe yaptığı vaki itirazın iptali ile;

takipten önce temerrüte düşürülmediğinden ve kira kaybından sorumlu olmadığından takibin 8.073,08 TL hasar bedeli, 237,53 TL ekspertiz bedeli ve 5.500,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 13.810,61 TL alacak üzerinden (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) devamına, taleple bağlılık ilkesi gereğince ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren takip konusu asıl alacağa yıllık % 9 yasal faiz işletilmesine, dava konusu asıl alacak likit olmadığından şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.