İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/226 K.2024/855

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/226 Esas

KARAR NO: 2024/855

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 01/04/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

DAVA

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle. Müvekkili ile davalı arasında, ---------- Mah. -------- Pafta/ --------- Ada/ --------- Parsel ----------adresindeki ---------- projesinde, Sözleşme kapsamında belirlenen 5 adet asansörün müvekkil şirket tarafından temin edilerek,

davalı işverenin önceden belirttiği yerde montajının ve/veya imalatının yapılarak çalışır durumda işverene teslimine ilişkin olarak 28.02.2018 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkili şirket, sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerini sözleşmeye ve mevzuata uygun olarak yerine getirdiğini, sözleşme tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olup davalı şirket ödemeleri sözleşmede belirtilen vadelerde yapmakla ve sözleşme kapsamında işveren uhdesinde bulunan yükümlülüklerini ve düzenlenen inşai işleri yerine getirmekle yükümlü olduğunu,

ancak davalı şirketin pek çok kez uyarılmasına rağmen sözleşme ve hak ediş kapsamında yapması gereken ödemeleri yapmadığını, ayrıca davalı sözleşme kapsamında üstüne düşen edimleri gereği gibi ve vaktinde ifa etmeyerek müvekkilin zarara uğramasına yol açmış ve temerrüde düştüğünü, davalı, ----------- numaralı yangın asansöründe jeneratörün devreye alınması yükümlülüğünü, pozitif basınçlandırma fanının ve kuyu dibi pompasının çalıştırılması ve ---------, --------- ve --------- numaralı asansörlerin yeşil etiket (tescil muayenesi) başvurularının yapılması gibi kendi sorumluluğu altında olan pek çok hususu vaktinde yerine getirmediğini,

sözleşme uyarınca belirlenen ödeme vadeleri kesin vadeler olup hakkediş raporları davalı tarafından onaylanmış ve bunun üzerine sözleşme kapsamında usulüne uygun olarak faturalandırıldığını, davalı tarafça düzenlenen hak ediş raporlarına ve faturalara itiraz edilmemiş, faturalara ilişkin borç kabul edildiğini, Davalı şirkette.

11.09.2019 tarihli 2 nolu Hakediş Raporuna istinaden KDV dahil 13.062,60 USD fatura, 31.10.2019 tarihli 3. Nolu Hakediş Raporuna istinaden KDV dahil 41.559,60 USD fatura 14.10.2019 tarihli KDV dahil 4.452,90 USD fatura, olmak üzere KDV dâhil toplam 59.075.10 USD bedelli fatura kesildiğini davalının borcundan stopaj bedeli olan 1388,70 USD mahsup edildiğinde davalının müvekkiline şirkete ödemesi gereken 57.686.40 USD borcu bulunduğunu davalı fatura bedellerinin toplamından kalan KDV dahil 57.686.40 USD tutarındaki bakiye borcunu müvekkiline şirkete ödenmeyerek temerrütte düştüğünü, davalı tarafından ödeme yapılmaması,

sözleşme gereğince işveren uhdesindeki yükümlülükleri ve düzenlenen inşaî işleri yerine getirmemesi üzerine müvekkil tarafından ----------Noterliğinin 25.02.2020 tarihli ve ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesiyle.

11.09.2019 tarihli 2 nolu Hakediş Raporuna istinaden düzenlenen KDV dâhil 13.062,60 USD fatura, 31.10.2019 tarihli 3. Nolu Hakediş Raporuna istinaden düzenlenen KDV dâhil 41.559,60 USD fatura ve davalı tarafınca yerine getirilmeyen yükümlülüklerinin tamamlanması için 04.09.2019 tarihli ilave işçilik ve parçalara ilişkin teklif verilen davalı şirket tarafından yazılı olarak onaylanan işler için 14.10.2019 tarihli KDV dâhil 4.452,90 USD fatura olmak üzere KDV dahil toplam 59.075.10 USD borcundan stopaj bedeli olan 1.388,70 USD mahsup edildiğinde davalının müvekkili şirkete ödemesi gereken 57.686.40 USD tutarındaki bakiyenin ihtarnamenin

tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesi gerektiği davalıya ihtaren bildirildiğini, davalının, ---------İcra Müdürlüğünün ---------- E. sayılı dosyasıyla başlatılan takibe yapmış olduğu itirazın amacı zaman kazanmak ve alacağı sürüncemede bırakmak olduğunu beyan ederek, davanın kabulü ile müvekkili şirketin yapmış olduğu icra takibine yönelik, davalı-borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa en yüksek temerrüt faizinin işletilmesine, davalı hakkında %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle.

Davacının taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı olarak 57.686,40 USD alacaklı olduğunu iddia etmekle birlikte taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde işin tamamının 161.900 USD değerinde olduğu ve davalının bu sözleşme kapsamında müvekkilinden ödeme alamadığı iddiası gerçek olmadığını, müvekkili şirket tarafından davalıya yapılan ödemeler ve sözleşme birlikte değerlendirildiğinde müvekkilinin davalıya borçlu olmadığı görüldüğünü, bu nedenle yapılan icra takibine itiraz edildiği gibi durum ticari defterlerin karşılıklı olarak incelenmesi sonucunda ortaya çıkacağını,

davacı şirket asansörleri teslim ettikten sonra taraflar arasındaki sözleşmenin 6.Maddesi gereğince servis ve garanti sorumluluğu bulunmasına rağmen müvekkili şirketin taraflarına borçlu olduklarından bahisle kendi imalatını ve montajını yaptıkları asansörlerin servis ve garanti kapsamında işlemleri yapmadıklarını, oysaki taraflar arasındaki sözleşmenin 6.

Maddesinde imalatı ve montajı yapılan asansörlerin yüksek kalitede olduğunu kabul etmiş ve 36 ay boyunca garanti yükümlülüğü altına girmiş olan davacı taraf, --------- projesinde imalatını ve montajını kendilerinin yaptığı asansörler defalarca arıza vermesine rağmen garanti kapsamında hiçbir işlem yapmamış, gerekçe olarak tarafımızın kendilerine borçlu olduğunu dile getirmiş ayrıca asansörlerin genel bakımları kapsamında da işlemler davacı tarafından yapılmadığını,

bu noktada müvekkili tarafından davacının kendi üzerine düşen edimi yerine getirmemesi karşısında bakım ve arızaların giderilmesi kapsamında başkaca şirketlere iş yaptırılmış olup bu işlerin karşılığının; tarafların defterlerinin incelenmesi aşamasında tarafımızın davalıya karşı borcunun tespit edilmesi halinde takas ve mahsup defi kapsamında mahsup edilmesi gerekliliği açık olduğunu, davacının garanti ve servis yükümlülüğünün yerine getirmediğini bu nedenle davacının sözleşme kapsamında yerine getireceğini belirttiği işlerin başkasına yaptırılması nedeniyle davacıdan alacaklı olduğumuzu belirterek takas defi sunduklarını,

davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

BİRLEŞEN ---------- ESAS SAYILI DAVASI YÖNÜNDEN

DAVA

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle; Taraflar arasında 28/02/2018 tarihinde imzalanan asansör montaj sözleşmesi ve buna bağlı iki adet protokolün haklı olarak feshedildiğinin tespiti ve sözleşme kapsamında tamamlanmayan %15'lik kısım açısından 27.311,00 USD müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile -------- ili --------- ilçesi -------- Mahallesi ---------pafta --------- ada ----------parselde bulunan ----------- isimli konut projesinde bulunan 5 adet asansördeki eksik ve ayıplı işlerin site sakinlerinin sağlığı ve güvenliği açısından tamamlanabilmesi asansör tescil ve ruhsat işlemlerinin sonlandırılması adına başka bir firmaya taşere edilmesine ilişkin müvekkiline yetki veren ihtiyati tedbir kararı verilmesi vekaleten talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle.

Davacı aleyhine ----------- E. Sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını, işbu dosyanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, mahkemece alacak davalarının bekletici mesele yapılması uygun görülmez ise terditli olarak alacak davaları ile mahkeme dosyasının birleştirilmesini talep ettiklerini, müvekkil şirketinin, sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerini sözleşmeye ve mevzuata uygun olarak yerine getirdiğini, davacı tarafından talep edilen ve yaptırılan --------- D.iş numaralı delil tespiti dosyasından alınan bilirkişi raporuna taraflarınca itiraz edildiğini,

davacının sözleşme kapsamında yaptırdığı işin bedelini ve ruhsat harçlarını ödemediğini, kimse kendi kusurundan menfaat temin edemeceğini, taraflar arasındaki sözleşmeye göre asansörlerin ruhsat alınmaksızın çalıştırılması yasak olduğunu, müvekkilinin garanti yükümlülüğünü de ancak kendisi ile bakım sözleşmesi imzalanmış olması durumunda geçerli olacağı sabit olduğunu, ----------- tarafından müvekkil şirkete kesilen bir ceza bulunmadığını, davacının müvekkili şirket ile imzaladığı 28.02.2018 tarihli sözleşme ve ek protokolleri haksız olarak feshettiğini, davacının ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebine itiraz ettiklerini,

fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davacının haksız davasının reddine karar verilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.Asıl Davaya Sunulan 08.02.2023 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle. Davacı yana ait 2018-2019-2020 yılına ait ticari defterlerin 6102 sayılı TIK.

İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, Davalı yana ait 2018-2019-2020 yılına ait ticari defterlerin 6102 sayılı TTK.

İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, Tarafımızdan incelenen davacı ve davalı yanın ticari defterlerinin birebir örtüştüğü, iki tarafın ticari defterinde de takibe konu 2 ve 3 no.lu hakkedişe konu faturalar yönünden takip tarihi olan 31.08.2020 tarihi itibarıyla davacı yanın davalı yandan 57.686,40 USD alacaklı olduğu, Taraflar arasında yapılmış sözleşme, mail görüşmeleri ve hakedişler üzerinde yapılan teknik incelemelerde, dava konusu 5 adet asansörün davacı tarafından davalı tarafa kurulum-montajının eksiksiz olarak tamamlandığı ve çalışır vaziyette teslim edildiği,

mevcut belge ve tutanaklardaki imzalardan anlaşılmış olup, asansörlerin kullanılamama sebebinin davalı tarafın sözleşme şartlarına bağlı olarak ruhsat harçlarını zamanında ödenememesi, asansör kuyularındaki yükümlüklerin yerine getirilmemesi sonucu oluştuğu, bu durumlardan da davacı tarafın mesuliyetinin olmadığı, davacının asansörleri eksiksiz bir şekilde tesliminin sağladığı, değerlendirmesi yapılmıştır.

Davacının davalıdan 57.686,40 USD asıl alacak, taleple bağlılık gereği 505,70 USD temerrüt faizi isteyebileceği rapor edilmiştir.Asıl Davaya Sunulan 02.06.2023 Tarihli Ek Heyet Raporunda Özetle.

Dosya içeriğinde mevcut belgeler ve ilgili mahalde yapılan teknik tespitlerde, dava konusu Seri No: ---------, Seri No: ---------- ve Seri No: ---------- (davalı tarafın itiraz beyanında belirttiği) 3 adet asansörün çalışır vaziyette olmadığı görülmüş olup, davalı tarafa çalışır vaziyette teslim edilmediği değerlendirmesi yapılmıştır.

(Sözleşmenin konusu: ------- ili, -------- İlçesi, ---------- Mahallesi,-------- Pafta/ -------- Ada /--------- Parsel adreslerindeki ----------- Projesine tesis edilecek olan EK-İ'de teknik özellikleri belirtilen 5 adet asansörün yüklenici tarafından temin edilerek, işveren tarafından bildirilen yerde montajının yapılması ve çalışır durumda İŞVEREN'e teslim edilmesi işi olduğu belirtilmiştir.Asıl Davaya Sunulan 26.09.2003 Tarihli İkinci Ek Heyet Raporunda Özetle.

Sözleşmenin konusu: --------- ili, --------- İlçesi, ----------- Mahallesi, ---------- Pafta/ ----------- Ada /---------- Parsel adreslerindeki -------- Projesine tesis edilecek olan EK-İ'de teknik özellikleri belirtilen 5 adet asansörün yüklenici tarafından temin edilerek, işveren tarafından bildirilen yerde montajının yapılması ve çalışır durumda işveren'e teslim edilmesi işi olduğu ve bu kapsamda değerlendirmeler yapılmıştır.

Dava konusu ---------, Seri No: ----------- ve Seri No: --------- asansörlerin hali hazır durumu itibari ile çalışır vaziyette bulunmadığı, Seri No: ----------, asansörün teslim işleminin yapılamadığı, asansörde bulunması gereken motor aksamının olmasında davacı tarafın sorumluluğunun bulunabileceği, Seri No: ---------- ve Seri No: ---------- asansörlerin çalışmadığı, ---------- Belediyesi tarafından mühürlenmiş olduğu, asansör tertibatının kurulumunun yapıldığı, makine aksamının asansör üzerinde bulunduğu, elektrik pano sisteminin mevcut olduğu,

panoda eksiklik bulunmadığı ancak sistemde elektrik olmaması nedeni ile çalışır vaziyette olmadığı, sistemin geneli itibari ile kurulumunun sağlanmış olduğu, eksikliğin bulunmadığı, Hak ediş bedellerinin dosya içeriğindeki mevcut belgelerde yapılan incelemelerde onaylanmış olduğu, davacı tarafın buna istinaden hak edişler kapsamında fatura kestiği, onaylanmış hakediş miktarlarının karşı tarafça ödenmesinin gerekeceği ancak Hakedişlerin incelenmesinde davalı tarafın temsilcisi olarak ---------- imzasının bulunduğu, şirket yetkilisi olarak bu şahsın imza atma yetkisinin bulunmasının takdiri Mahkemeye ait olduğu,

Aksi görüş olması halinde: Davacı tarafça tamamlanmış iş miktarınınz 57.686,40 $ -18.668,00 $ £ 39.018,40 $ $ olarak hesaplanmıştır.Asıl Davaya Sunulan 01.03.2024 Tarihli Üçüncü Ek Heyet Raporunda Özetle.

Hak ediş bedellerinin dosya içeriğindeki mevcut belgelerde yapılan incelemelerde onaylanmış olduğu, davacı tarafın buna istinaden hak edişler kapsamında fatura kestiği, onaylanmış hakediş miktarlarının karşı tarafça ödenmesinin gerekeceği ancak Hakedişlerin incelenmesinde davalı tarafın temsilcisi olarak ----------- imzasının bulunduğu, şirket yetkilisi olarak bu şahsın imza atma yetkisinin bulunmasının takdiri Mahkemeye ait olduğu aksi görüş olması halinde: Davacı tarafça tamamlanmış iş miktarının 57.686,40 $ - 22.028,24 $ =35.658,16 $ olarak hesap edildiği bildirilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Asıl dava itirazın iptali talebine ilişkindir. Asıl davada uyuşmazlık.

Taraflar arasında imzalanan, 28/02/2018 tarihli sözleşme uyarınca davacının davalıya ait inşaattaki beş adet asansörü sözleşmeye uygun yapıp teslim edip etmediği ve sözleşme kapsamında davacının davalıdan takibe konu faturalar nedeniyle alacaklı olup olmadığı sözleşmenin 6. Maddesine istinaden davacının 36 ay garanti kapsamında arızalanan asansörlerin bakım ve onarımını yapmadığı ve sözleşme kapsamında böyle bir yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı hususlarıdır.Birleşen dava menfi tespit davasına ilişkindir.

Birleşen ----------- Esas sayılı dosyasında Uyuşmazlık; davalı yüklenici tarafından sözleşme uyarınca toplam 5 asansörü usulüne uygun teslim edip etmediği, yaptığı işte eksik ve ayıplı iş olup olmadığı, eğer eksik ve ayıplı iş varsa buna rağmen 5 adet asansör için sözleşme uyarıca tüm bedelin fatura edilip edilmediği, sözleşme uyarınca işin ne kadarlık kısmının tamamlanıp tamamlanmadığı ve yüklenici olarak ne kadara hak kazandığı, davacı tarafın işin tamamlanmadığı iddia edilen %15 kısmı olan 27.311,00USD için borçlu olup olmadığı,

sözleşme uyarınca asansör montaj sözleşmesi uyarınca yapılan işin ne kadar olduğu ve davalı yüklenici firmaya borcu olup olmadığı ve taraflar arasındaki sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı hususlarıdır.

Mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporu ile, dava konusu ---------, Seri No: ---------- ve Seri No: ---------- asansörlerin hali hazır durumu itibari ile çalışır vaziyette bulunmadığı, seri No: ---------, asansörün teslim işleminin yapılamadığı, asansörde bulunması gereken motor aksamının olmasında davacı tarafın sorumluluğunun bulunabileceği, seri No: ----------- ve Seri No: ---------- asansörlerin çalışmadığı, bu asansörlerin --------- Belediyesi tarafından mühürlenmiş olduğu, asansör tertibatının kurulumunun yapıldığı, makine aksamının asansör üzerinde bulunduğu, elektrik pano sisteminin mevcut olduğu,

panoda eksiklik bulunmadığı ancak sistemde elektrik olmaması nedeni ile çalışır vaziyette olmadığı, sistemin geneli itibari ile kurulumunun sağlanmış olduğu, eksikliğin bulunmadığı, davalı tarafından davacı tarafın teklif formu olarak sunulduğu beyan edilen yedek parça modernizasyon teklif formu olarak belirtilen belgelerde; fenni muayene işlemlerinin tamamlanması, tescil muayene işçiliği, işlerine ait verilerden sözleşme kapsamında;

işletme ruhsatının alınabilmesi için harçların ödenmesi (Madde 13.) gerektiği, ayrıca asansör kuyularındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiği, bu sorumlulukların işveren olarak davalı tarafın yükümlülüğünde olduğunun taraflarca yapılmış sözleşme şartlarından anlaşıldığı, dosya içeriğine sunulmuş belgelerde davacı tarafın bu işleri davalı adına yapacağına dair teklif verildiğinin dosyadaki belgelerden anlaşıldığı,

ancak mevcut teklif formunda davacı tarafın imzası ve kaşesinin bulunmadığı tespit edilmiştir.Mahkememizce asıl dosya ve birleşen dosya açısından bilirkişi heyeti tarafından raporlar alınmış olup dosyaya sunulan ve taraf vekillerinin itirazlarının da değerlendirildiği 01/03/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunun denetine açık ve hükme esas almaya elverişli bulunduğu anlaşılmış olup işletme ruhsatının alınabilmesi için harçların ödenmesi (Madde 13.) gerektiği, ayrıca asansör kuyularındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiği, bu sorumlulukların işveren olarak davalı tarafın yükümlülüğünde olduğu,

hak ediş bedellerinin onaylanmış olduğu, davacı tarafın buna istinaden hak edişler kapsamında fatura kestiği, onaylanmış hakediş miktarlarının davalı tarafça ödenmesinin gerekeceği, kanaatine varılmakla asıl davanın kabulüne, davalının ---------- İcra Müdürlüğünün ---------- esas sayılı dosyasında itirazın iptali ile takibin aynen devamına, takip konusu alacak yargılamaya gerektirdiğinden icra inkar tazminat talebinin reddine, birleşen ----------- Esas sayılı dava açısından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.