İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/676 K.2024/598

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/1010 Esas

KARAR NO: 2024/562

DAVA

Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 18/05/2022

ASIL DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu 18/05/2022 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkil arasında yangın hidroforu ve tam otomatik yangın söndürme malzemeleri konusunda düzenlenmiş eser sözleşmeleri mevcut olduğunu, davalının bu sözleşmelerin yüklenici tarafı olduğunu, bu ilişki sebebi ile davalı tarafından müvekkiline 25/02/2014 tarih ve ---------- sayılı 162.641,05 TL tutarında fatura düzenlenmiş olduğunu, davalı tarafından --------- İcra Müdürlüğü'nün -------- esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine icra takibi yapıldığını, davalı -----------,

imzaladığı sözleşme ile müvekkilin yangın tesisatını yapmakta olduğu --------- ---------- yangın hidroforunun sözleşme şartlarına göre temin edilmesi, teslim edilmesi, devreye alma ve ilk çalıştırma ediminin ifası ve yangın hidroforunun sözleşmede kararlaştırılan teknik özelliklere uygun olduğunu ispat ve sonucu garanti etmekten sorumluluk altına girdiğini, davaya konu edilen faturanın da bu sebeple düzenlendiğini, ----------- Şirketi'nin eser sözleşmesinin yüklenici tarafı olduğunu, davalının müvekkiline fatura kesmiş olduğunu, faturaya konu cihazın müvekkiline tesliminin yapılmadığını,

fatura için düzenlenen irsaliye üzerinde müvekkilinin teslim alma imzası bulunmadığını, faturanın müvekkiline tebliğinin yapılmadığını, faturaya konu yangın hidroforunun sözleşmede kararlaştırılan teknik vasıf ve niteliklere sahip olduğu konusunda davalı tarafından bir kanıt sunulmadığını, müvekkilinin takip tarihinde davalıya 158.648,00 TL borcunun bulunmadığını, davalının müvekkiline karşı geçici hukuki koruma olarak ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu,

mahkemeden aldığı geçici hukuki koruma kapsamındaki ihtiyati haciz kararının uygulanması sırasında müvekkilinin manevi yönden çok ağır zarar gördüğünü belirterek davalı tarafından müvekkiline düzenlenmiş olan 25/02/2014 tarih ve ----------- sayılı fatura sebebiyle davalıya borçlu olmadıkları hakkında menfi tespit kararı verilmesini, davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini, fatura iptali ve takas sebebiyle ortaya çıkan müvekkil alacağının tespit edilerek bilirkişi raporundan sonra talep artırımı yapılmak üzere şimdilik 5.000,00 TL'nin müvekkiline ödenmesine,

maddi zarar hakları saklı tutularak 50.000,00 TL manevi tazminatın müvekkiline ödenmesine, tazminat ve alacak talepleri yönünden 09/04/2014 tarihinden itibaren ---------- Bankası avans faizi oranında faiz işletilmesine, yargılama giderlerinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili Mahkememize sunduğu 27/06/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile davacı müflis şirket arasında mal-hizmet alım satımına dayalı bir ticari ilişki bulunmakta olduğunu, söz konusu ticari ilişkiye dayalı olarak davacı şirket tarafından müvekkil şirkete olan borçlarına binaen 17.03.2014 tarihli çek keşide edildiğini, davacı şirketin ortağı ve yöneticisi olan dava dışı ----------- ise bahsi geçen çekte "avalist" sıfatıyla sorumluluk altına girdiğini, davacı şirket ve dava dışı avalist tarafından, çekten doğan borcun müvekkil şirkete ödenmemesi üzerine;

taraflarınca 09.04.2014 tarihinde ihtiyati haciz ve haciz talepli olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile --------- İcra Dairesi'nde --------E.

Sayılı icra takibi başlatıldığını, taraflarınca---------- İcra Dairesi'nde ---------- E. Sayısı ile başlatılan takibe karşı davacı şirket vekilleri tarafından imzaya itiraz edilmek suretiyle 16.04.2014 tarihinde --------- E. Sayılı dava ikame edildiğini, davacı şirket vekilince dava dilekçesinde itiraz edenler arasında dava dışı --------- da ismi bulunduğunu, dava dilekçesi ekinde yer alan vekâletnamede ---------- yer almadığından,

---------- açısından vekâletsiz yapılan imza itirazına ve eksiklik giderilse dahi süresinde yapılmış bir itirazın varlığının ileri sürülemeyeceğini, taraflarınca bu yönden itiraz edildiğini, bu süreçte davacı şirket hakkında---------- E. Sayılı dosyasında görülen iflasın ertelenmesi davasında 28/04/2014 tarihinde tedbir kararı verilmesi üzerine bu şirket yönünden dava konusu icra takibinin durduğunu ve hakkında takip kesinleşen dava dışı avalist ----------- yönünden takip işlemlerine devam edildiğini, dava dışı avalist adına kayıtlı araçlara 09.04.2014 tarihinde haciz konulduğunu, derdestlik itirazlarının bulunduğunu,

davacı şirketin fatura sebebi ile borçlu olmadığına dair iddiasına ilişkin hak düşürücü süre olan 8 günün geçtiğini, davacı müflis şirketin, ---------- esas sayılı dosyası kapsamındaki borcuna icra iflas kanunu kapsamında yapılmış bir itiraz olmadığını davacının borcunun kesinleştiğini, dava konusu 25.02.2014 tarihli fatura nedeniyle davacı müflis şirketin müvekkili şirkete borçlu olduğunu, davacı şirket tarafından verilen çekten dolayı borçlu olmadığının ispat yükümlülüğünün yine davacı üzerinde olduğunu, davacının takas iddiasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacı müflis şirketin haksız ve kötüniyetli dava açmış olduğunu,

HMK madde 329 uyarınca, davacı müflis şirket hakkında tazminat ve para cezasına hükmedilmesini talep ettiklerini belirterek davanın derdestlik, zamanaşımı, görevsizlik, hukuki yarar ve dava şartı yokluğu nedeniyle usul yönünden reddine, Usul yönünden davanın reddi taleplerimiz kabul görmezse, davanın haksız ve kötüniyetli olarak açılmış olması sebebiyle tüm talepler yönünden esastan reddine, HMK'nın 329/1.maddesi gereğince hiçbir hakkı olmadığı hâlde haksız ve kötüniyetli şekilde dava açan davacının,

davalı müvekkil tarafından tarafımıza ödenmesi gereken en azından asgari ücret tarifesinde yazılı miktar kadar vekâlet ücretinin tamamını ödemeye mahkum edilmesine, 6100 sayılı HMK 329/2.maddesi gereğince de kötüniyet sahibi davalının 5.000-TL disiplin para cezası ile mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN---------- ESAS SAYILI DOSYADA DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı ile dava dışı şirket arasında yangın hidroforu ve tam otomatik yangın söndürme malzemeleri konusunda düzenlenmiş eser sözleşmeleri mevcut olduğunu, davalının bu sözleşmelerin yüklenici tarafı olduğunu, bu ilişki sebebi ile davalı tarafından dava dışı şirkete -------- sayılı fatura düzenlenmiş olduğunu, davalı tarafından--------- İcra Müdürlüğü'nün ------------ esas saylı dosyasında aleyhine icra takibi yapıldığını,

dava dışı ---------- Şirketinin 16.07.2014 tarih ve ----------- numaralı faturadan kaynaklanan 156.000 TL fatura alacağının ---------- İcra Müdürlüğünün ----------- sayılı dosya borcu ile 05.12.2018 tarihinde takas edildiğini, dava dışı --------- Şirketinin davalıda bulunan 28.01.2014 tarih ve ---------- numaralı ------------ çek ödemesinden kaynaklanan 18.900 USD çek alacağının --------- İcra Müdürlüğünün ---------- sayılı dosya borcu ile 23.07.2019 tarihinde takas edildiğini,

dava dışı ------------ Şirketinin davalıda bulunan muhtelif faturalardan kaynaklanan 14.519,91 TL. fatura alacağının ---------- İcra Müdürlüğünün ----------- sayılı dosya borcu ile 24.11.2020 tarihinde takas edildiğini, takasın borcu ortadan kaldıran sebeplerden biri olduğundan ve Borçlar Kanunun 102.Maddesine göre yapılan ödemelerin ilk olarak muaccel hale gelen borç için yapılmış sayılacağı amir hüküm olduğundan, kendisinin İcra dosyasında takibe konulan borçlarının ve ferilerinin sona erdiğini beyan ederek borçlu olunmadığı ve usulsüz ödeme emri düzenlendiği sebebiyle menfi tesbite ,

yargılama giderlerinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile dava dışı müflis şirket arasında mal-hizmet alım satımına dayalı bir ticari ilişki bulunmakta olduğunu, söz konusu ticari ilişkiye dayalı olarak dava dışı şirket tarafından müvekkil şirkete olan borçlarına binaen 17.03.2014 tarihli çek keşide edildiğini, dava dışı şirketin ortağı ve yöneticisi olan davacı ---------- ise bahsi geçen çekte "avalist" sıfatıyla sorumluluk altına girdiğini, dava dışı şirket ve davacı tarafından,

çekten doğan borcun müvekkil şirkete ödenmemesi üzerine taraflarınca 09.04.2014 tarihinde ihtiyati haciz ve haciz talepli olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile--------- İcra Dairesi'nde--------- E. Sayılı icra takibi başlatıldığını, taraflarınca --------- İcra Dairesi'nde --------- E. Sayısı ile başlatılan takibe karşı dava dışı şirket vekilleri tarafından imzaya itiraz edilmek suretiyle 16.04.2014 tarihinde --------- E. Sayılı dava ikame edildiğini, dava dışı şirket vekilince dava dilekçesinde itiraz edenler arasında davacı --------- da ismi bulunduğunu,

dava dışı şirket hakkında --------- E. Sayılı dosyasında görülen iflasın ertelenmesi davasında 28/04/2014 tarihinde tedbir kararı verilmesi üzerine bu şirket yönünden dava konusu icra takibinin durduğunu ve hakkında takip kesinleşen davacı avalist --------- yönünden takip işlemlerine devam edildiğini, davacı avalist adına kayıtlı araçlara 09.04.2014 tarihinde haciz konulduğunu, derdestlik itirazlarının bulunduğunu, dava dışı şirketin fatura sebebi ile borçlu olmadığına dair iddiasına ilişkin hak düşürücü süre olan 8 günün geçtiğini, dava dışı müflis şirketin,

---------- icra müdürlüğünün---------- esas sayılı dosyası kapsamındaki borcuna İcra İflas Kanunu kapsamında yapılmış bir itiraz olmadığını, dava dışı şirketin borcunun kesinleştiğini, dava konusu 25.02.2014 tarihli fatura nedeniyle davacının ve dava dışı müflis şirketin müvekkili şirkete borçlu olduğunu, davacı ve dava dışı şirket tarafından verilen çekten dolayı borçlu olmadığının ispat yükümlülüğünün yine davacı üzerinde olduğunu, davacının takas iddiasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının haksız ve kötüniyetli dava açmış olduğunu, HMK madde 329 uyarınca,

davacı hakkında tazminat ve para cezasına hükmedilmesini talep ettiklerini belirterek davanın derdestlik, zamanaşımı, görevsizlik, hukuki yarar ve dava şartı yokluğu nedeniyle usul yönünden reddine, Usul yönünden davanın reddi taleplerimiz kabul görmezse, davanın haksız ve kötüniyetli olarak açılmış olması sebebiyle tüm talepler yönünden esastan reddine, HMK'nın 329/1.maddesi gereğince hiçbir hakkı olmadığı hâlde haksız ve kötüniyetli şekilde dava açan davacının, davalı müvekkil tarafından tarafımıza ödenmesi gereken en azından asgari ücret tarifesinde yazılı miktar kadar vekâlet ücretinin tamamını ödemeye mahkum edilmesine,

6100 sayılı HMK 329/2.maddesi gereğince de kötüniyet sahibi davalının 5.000-TL disiplin para cezası ile mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizin ------------ esas sayılı dosyasında davacı tarafın dava dilekçesinde talep ettiği netice-i talep kısmının 1 nolu maddesinde belirtilen menfi tespit talebi ve 2 nolu maddesinde belirtilen menfi tespit talebi yönünden dosyanın tefrik edilerek yeni esas kaydına karar verilerek yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. ---------- esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celbedilmiştir. --------- Nöbetçi ATM istinabe edilerek alınan 21/06/2023 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle;

davalı şirket yasal defterlerinin 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ilgili madde hükümleri gereği usulüne uygun tutulduğunu, VUK'un 174.maddesine göre 2014 yılı için (01.10.2013-30.09.2014) Özel Hesap dönemine tabi olduğunu, davalı şirket 2014 yılı yasal defter noter açılış/kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yasal sürelerinde tasdik ettirildiğini, yasal defter kayıtlarının Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Usul ve Esaslarına uygun şekilde kayıt edildiğini, davaya ve icra takibine konu iddia olunan alacağa ilişkin fatura ve ödeme belgelerinin davacı şirket yasal defterlerinde kayıtlı olduğunu,

dönem içerisinde davacı şirket tarafından davalı şirkete KDV Dahil 6.930,15 TL tutarında iade faturası düzenlendiğini, davalı şirket yasal defterlerinde Takip/dava tarihi itibariyle davalı ---------Ş.'nin davacı --------- Şti.'nden kayıtlı alacağının toplam TL değerinin 137.805,39 TL olduğunu beyan ve rapor etmiştir. --------- Nöbetçi ATM istinabe edilerek alınan 02/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; takibe konulan çek borcunun, takasla sona erip ermediğine yönelik inceleme;

davalı şirket tarafından davacı şirkete 27.11.2013 tarih, ---------- nolu KDV dahil 96.760,00 USD tutarında fatura tanzim edildiğini, bahse konu faturaya karşılık davacı şirket tarafından davalı şirkete 07.11.2013 tarihli, 22.000,00 USD tutarlı çek keşide edildiğini, yapılan çek ödemesinin mahsubu neticesinde davalı şirketin davacı şirketten (96.760,00 USD - 22.000,00.

USD) = 74.760,00 USD alacaklı olduğunu, kalan bakiye tutar için davacı şirket tarafından davalı şirket adına ---------- Bankasına ait 17.03.2014 tarihli, ------------ no.lu, 74.760,00 USD tutarlı çek keşide edildiğini, çekin 20.03.2014 tarihinde karşılıksız kaldığı ve arkasının yazıldığı yönünde dosya kapsamında ki mevcut bilirkişi raporlarında tespitler bulunduğu,

bahse konu bu çekin davalı şirket yasal defterlerinde kayıtlı olmadığını, davalı şirketin 74.760,00 USD bakiye alacağına karşılık davacı şirket tarafından davalı şirkete 28.01.2014 vadeli, ------------ no.lu, 18.900,00 USD tutarlı 1 adet ---------- bankası çeki keşide edildiğini, ilgili çekin İcra takibine konu edilen 74.760,00 USD alacaktan mahsubu neticesinde davalı şirketin davacı şirketten yasal defterlerinde kayıtlı toplam alacağının (74.760,00 USD - 18.900,00 USD)= 55.860,00 USD olduğunu, davalı şirket yasal defterlerin de;

davacı şirketin takas talebinde bulunduğu ve davalı şirkete tanzim etmiş olduğu 16.07.2014 tarihli, --------- no.lu, KDV Dahil 156.000,00 TL tutarlı faturanın; davalı şirket tarafından davacı şirkete tanzim edilen 25.02.2014 tarih, --------- ---------- no.lu, KDV Dahil 74.340,00 USD (162.641,05 TL) tutarlı faturadan mahsup edildiğini, davacı vekili tarafından itiraz dilekçesinde “Davalının müvekkile kestiği faturaya konu cihazın müvekkile tesliminin yapılmadığı,

fatura için düzenlenen irsaliye üzerinde müvekkilin teslim aldığına dair imzasının bulunmadığı” belirtilmiş olup, bahse konu faturalara ilişkin tarafıma ibraz edilen irsaliyeler üzerinde yapılan incelemede ürün teslimine ilişkin herhangi bir imzanın bulunmadığının görüldüğünü beyan ve rapor etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

21.06.2023 tarihli kök bilirkişi raporunda; davalı şirket tarafından davacı şirkete 25.02.2014 tarih, ---------- no.lu , KDV Dahil 74.340,00 USD (162.641,05 TL) tutarında fatura tanzim edildiği, ilgili faturanın davalı şirket yasal defterlerinde 25.02.2014 tarih ----------- no.lu yevmiye madde ile kayıtlı olduğu, davacı şirket tarafından davalı şirkete fatura muhteviyatı “ -------- ---------- Şantiyesi Mühendislik ve Teknik Hizmetler Bedeli” olan, 16.07.2014 tarihli, ----------- nolu, KDV Dahil 156.000,00 TL tutarında fatura tanzim edildiği,

ilgili faturanın davalı şirket yasal defterlerinde 16.07.2014 tarih, ----------- yevmiye madde ile kayıtlı olduğu, ilgili faturaların mahsubu neticesinde (162.641,05 TL -156.000,00 TL) 6.641,05 TL alacak olarak davalı şirket yasal defterlerinde 16.07.2014 tarih, ---------- yevmiye madde ile kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.

Bu sebeple asıl dosya davacısının 25/02/2014 tarihli fatura nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.02.05.2024 tarihli ek bilirkişi raporunda.

"Davalı şirketin 74.760,00 USD bakiye alacağına karşılık davacı şirket tarafından davalı şirkete 28.01.2014 vadeli, ------------ no.lu, 18.900,00 USD tutarlı 1 adet ---------- bankası çeki keşide edildiği; ilgili çekin İcra takibine konu edilen 74.760,00 USD Alacaktan mahsubu neticesinde davalı şirketin davacı şirketten yasal defterlerinde kayıtlı toplam alacağının (74.760,00 USD 18.900,00 USD) = 55.860,00 USD olduğu.

Davacı vekili tarafından sunulan 06.09.2023 tarihli beyan dilekçesi ile; "…Daha önce davalı şirkete 18.900,00 USD tutarlı çek ödemesinin yapıldığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği, TBK 102. Madde hükmüne göre davalıdaki 156.000,00 TL fatura alacağının,--------- İcra Müdürlüğünün --------- E sayılı icra dosyası takip borcuna (74.760,00 USD ) sayılarak borcun sona erdirilmesinin…" talep edildiği, Ancak, Davalı şirket yasal defterlerinde.

Davacı şirketin takas talebinde bulunduğu ve davalı şirkete tanzim etmiş olduğu 16.07.2014 tarihli, --------- no.lu, KDV Dahil 156.000,00 TL tutarlı faturanın; davalı şirket tarafından davacı şirkete tanzim edilen 25.02.2014 tarih, ---------- no.lu, KDV Dahil 74.340,00 USD (162.641,05 TL) tutarlı faturadan mahsup edildiği," ifade edilmiştir. Bu kapsamda davacının borcunun takasla sona ermiş olduğuna yönelik iddialarının itibar edilmemiştir.

Kök ve ek bilirkişi raporunda, davacının davalı şirkete 74.760 USD bedelli çekten dolayı 55.860,00 USD borçlu olduğu açıkça tespit edilmiştir. Bu sebeple asıl dosyanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının davalıya --------- İcra Müdürlüğünün ---------- Esas sayılı dosyasına dayanak 17/03/2014 tarihli 74.760,00 USD bedelli çek yönünden, 18.900,00 USD borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.

Davacıların faturaya konu mal ve hizmetlerin verilmediği iddiasına yönelik makine bilirkişisi incelemesi talep etmişlerse de davalı şirket tarafından düzenlenen bütün faturaların davacı şirketin ticari defterlerinde yer alması ve usulüne uygun bir şekilde kayıtlı bütün faturaların davacı şirketin ticari defterlerinde yer alması ve usulüne uygun bir şekilde kayıtlı olması sebebi ile faturalar ve içeriğindeki malların tesliminin ispatlandığı kanaatine varılmıştır." ---------- Esaslı dava dosyasında,

02.03.2022 tarih ve --------- Karar sayılı ilam ile davacı avalist ... borçlu olmadığının tespitine ilişkin talebi hakkında reddine karar verilmiş olup istinaf incelemesinde olduğundan derdestlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

BİRLEŞEN--------- ESAS SAYILI DOSYA

-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 2.709,32 TL'den mahsubu ile fazla alınan 2.281,72 TL'nin davacı tarafa iadesine, -Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 25.383,68 TL vekalet ücretinin davacı --------- alınarak davalıya verilmesine, -Davacı tarafça yargılama boyunca yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, -Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

Dair, asıl dava davacı --------- vekili, birleşen dava davacısı ----------- ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu,

istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/06/2024