İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/692 K.2024/940

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/692 Esas

KARAR NO: 2024/940

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 17/05/2021

KARAR TARİHİ: 20/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle: Davalılardan ------------, 06/02/2015 günü saat 13:30 sıralarında ruhsatı ---------- ait olan ve alınan bilgiye göre 'ye uzun dönem kiralanmış ----------- plaka sayılı araçla, ---------- Mahallesi ---------- Caddesi üzerinde, müvekkillerin birinci dereceden yakını olan ---------- isimli müteveffaya, ters yönde geri geri giderken, aracın arkasıyla çarpmak ve altında sürüklemek suretiyle hayatını kaybetmesine sebep olmuş ve durumla ilgili olarak müvekkillerce şikayette bulunulmuştur.

Olay esnasında davalı --------- --------- geçerli bir ehliyeti olmadığı gibi resmi makamlardan alınan yazıya göre, --------- araç kullanma hakkı bulunmamaktadır. Bu bilgiler ışığında, ilk aşamada davalı ---------- ehliyetsiz araç kullanarak olaya sebebiyet verdiğini belirtmek isteriz. Bunlara ek olarak davalılardan -----------, dava dilekçemizle birlikte sunmuş olduğumuz evraklardan ve davalı ---------- ifadesinden de anlaşılacağı üzere -----------Ş. bünyesinde çalışmaktadır.

Olay sırasında da ----------Ş. ye ait proje kapsamında ----------Ş. yetkililerinin emir ve talimatları doğrultusunda aralarındaki iş ilişkisi çerçevesinde bir faaliyet yürütüldüğünü, davalı ------------ davaya konu olaya ilişkin müvekkillerin şikayeti üzerine ---------- E. Sayılı dosyası ile yargılanmış ve suçlu bulunarak hacir altına alınmıştır.

Davalı, trafiğin iki yönlü olarak akmakta olduğu bir yolda, trafik kurallarına aykırı olarak ve gerekli dikkat ve özeni de göstermeksizin kullanmakta olduğu aracı, ilerlemesi gereken, geri gitmenin yasak olduğu şeritte geri giderek aşırı hızlı bir şekilde müteveffanın üzerine doğru sürmüş, aracın camının patlamasına ve araçta bazı ezilmelere sebep olacak şekilde sertçe müteveffaya çarpmış, altında sürüklemiş ve ölümüne sebep olmuştur.

Müteveffanın oğlu ----------- için 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 1000.000,00 TL manevi tazminat Olmak üzere; (fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutarak) şimdilik toplam 30.000 TL destekten yoksun kalma, 1.850.000 TL manevi tazminatın davalılardan alınarak davacılara verilmesine .. Karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz. Bulunmuştur. Hukuk Şeklinde beyan ve talepte

Davalı ---------- şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle: davaya konu araca ait kaza anında müvekkil şirket tarafından tanzim edilmiş bir zorunlu/ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi veya kasko poliçesi bulunmamaktadır 6/02/2015 tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ------------ plakalı araç iddia ettiğinin aksine müvekkil şirketçe herhangi bir - poliçe sigortalanmamıştır.

Davacı yanın dava dilekçesinde belirttiği talebini karşılayacak ve kaza tarihinde geçerli müvekkil şirket nezdinde ----------- plaka sayılı araç için tanzim edilmiş bir poliçe bulunmamaktadır. dava dilekçesinde de belirtildiği üzere 06.02.2015 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ---------- sevk ve idaresindeki ----------- plakalı her ne kadar ilgili aracın sigorta poliçesi müvekkil şirketçe düzenlenmemişse de davacının iddia ettiği gibi müvekkil şirket aracın sigortacısı olsa dahi araç kaza tarihinde kiralıktır. söz konusu kiralama uzun süreli olduğundan işleten sıfatı/ değişerek sigortacı şirketin sorumluluğu kalmayacaktır.

Kabul anlamına gelmemekle birlikte, Karayolları Trafik Kanunu ve Poliçe Genel ve Özel Şartları uyarınca, Müvekkil Şirketin Poliçeden kaynaklanan sorumluluğu ancak sigortalısının kusurlu olması halinde doğduğu ve kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğundan dava konusu kazaya karışan sigortalı araç sürücüsünün kusur oranının ve zarar miktarının mahkemeniz tarafından tespiti gerekmektedir. Dosyada öncelikle kusur tespiti yapılmalıdır.

Kusur tespitinin yapılabilmesi için dosyanın ---------- Dairesi'ne gönderilmesini talep ediyoruz. trafik kusur durumu göz önünde bulundurulmalıdır. toplanan delillerle beraber davacıların müterafik kusur durumunun mevcudiyeti durumunda belirlenen tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusur durumunun araştırılmasını beyan ve talep etmiştir.

Davalı --------- vekilinin cevap dilekçesinde özetle: “Müteveffa -----------, 06/02/2015 tarihinde gerçekleşmiş olan elim bir trafik kazası sonucu ne yazık ki müvekkilinde istemediği ve asla istemeyeceği bir sonuç ile vefat etmişti. Müteveffa mirasçıları ve yakınlarının müvekkile karşı açtıkları huzurda görülen davadaki dava dilekçesinin tarafımızca kabulü mümkün değildir.

Davacılar müvekkilin ----------- almış olduğu sürücü belgesinin geçersiz bir sürücü belgesi olarak adlandırmış, bunu bir kusur unsuru olarak göstererek daha fazla menfaat temin etmeye çalışsa da müvekkilin sahip olduğu ehliyet uluslar arası geçerlilikte bir ehliyettir. T.C sınırları içerisinde emniyet tarafından da kabul edilen sürücü belgesinin geçersiz olduğuna yönelik davacıların itirazlarının hukuki bir dayanağı da bulunmamaktadır.

Ayrıca Müvekkil kaza anında Alkollü değil ve herhangi bir madde etkisi altında da değildir. Davacılar dava dilekçesinde tüm kusurun müvekkil de olduğunu ifade etmiş ise de burada ne yazık ki müteveffanın kusurundan bahsetmemiştir. Nitekim müteveffada yaya olarak kendi üzerine düşen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. Bu durum Ceza Dosyası içinde bulunan Adli TIP raporu içinde de açık olarak görülmektedir.

Ayrıca müvekkile haddinden fazla kusur yüklenmemesi gerekmektedir. Müvekkil geri geri giderken bu elim hadise yaşanmıştır, ancak öncelikle müvekkilin yüksek bir hızla bu kazaya sebebiyet vermemiştir.

Geri giden araçların hızları mekanikleri gereği hızları düşüktür müvekkil Neticeyi istememiş, neticenin gerçekleşmesine ilişkin bir öngörüsü olmamıştır Karar verilmesini Saygı ile arz vekaleten arz ve talep ederim.” Şeklinde beyan ve talepte bulunmuştur.Davalı ----------vekilinin cevap dilekçesinde özetle: hukuk hakiminin ceza mahkemesince tespit olunan kusur derecesi ve delillerle bağlı olmaması sebebiyle diğer davalı ----------- açısından kusur incelemesinin yapılması gerekmektedir. ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz." denmektedir.

Bu nedenle huzurda görülmekte olan davada diğer davalı ---------- ve müteveffa yönünden yeniden kusur incelemesi yapılması gerekmektedir. Kazanın oluş şeklini ve maddi vakıaları dikkate alarak doğru ve isabetli bir değerlendirme yapabilecek nitelikte uzman bilirkişi kurulundan kusur raporu alınmasına.

Karar verilmesini Saygı ile vekaleten arz ve talep ederiz.” Şeklinde beyan ve talepte bulunmuştur.Davalı ------------ vekilinin cevap dilekçesinde özetle: Davalı ------------ müvekkil şirket çalışanı olmadığı gibi -------- kullandığı aracın işleteninin müvekkil şirket olmadığı da tartışmasızdır. Olayın yaşanmasına sebep olan ----------- Plakalı araç dava dışı ---------- Şirketi'ne aittir.

Müvekkil şirket, yukarıda ayrıntıları ile izah edildiği üzere pasif husumet itirazımız mevcut olup araç sahibi olmasından mütevellit işleten sıfatıyla gerçek hasmın ---------- firması olması karşısında davanın “--------- Mah. --------- Cad. No.--------- -----------” adresinde kain ---------- vergi numaralı ----------- şirketi'ne ihbar edilmesini ve dilekçemiz ile dava dilekçesi ve eklerinin ilgili firmaya tebliğ edilmesini talep etmiştir.

Dava dışı ----------Ş firması tarafından sigortalısının müvekkil şirket olan ------------ poliçe numaralı İhtiyari Filo Sigorta Poliçesi düzenlenmiştir. İşbu poliçenin konusu kazaya karışan dava dışı ----------- Firmasına ait araçta dahil olmak üzere aracın işletenine yöneltilebilecek manevi tazminat da dahil tüm sorumlulukların teminat altına alınmasıdır.

İşbu sebeple; dilekçeler teatisi aşaması henüz tamamlanmamış olan huzurdaki davanın “---------- Mah.----------- Cad.--------- No:--------- -----------” adresinde kain ---------- vergi numaralı --------- Şirketi'ne ihbar edilmesini ve dilekçemiz ile dava dilekçesi ve eklerinin ilgili firmaya tebliğ edilmesini talep etmekteyiz.

Karar verilmesini saygılarımızla bilvekale arz ve talep ederiz.” Şeklinde beyan ve talepte bulunmuştur.İhbar olunan ---------- vekilinin cevap dilekçesinde özetle: ----------- plakalar araç ile karışılan kazada yakınlarının hayatını kaybettiğini, işbu araç sürücüsünün kusurlu olduğu ve "ters yönde geri giderken" kazanın gerçekleştiriğini iddia etmekle maddi ve manevi zararlarının tazmininini talep etmiştir.

Dacalı ----------Ş. ise işbu aracın sahibinin de sorumluluğu olduğunu iddia etmekle davanın tarafımıza ihbarını talep etmişti, Dava konusu olayda kazaya karışan ----------- olup müvekkil şirket tarafından ---------Ş.'ye uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile kiralanarak 31.03.2014 tarihinde ilgili şirkete teslim edilmiş olup kaza tarihinde de müvekkilin sorumlu “işleten” sıfatı bulunmadığından, davanın müvekkil şirkete ihbarına itiraz ederiz.

Müvekkil şirket aracını kullanan sürücünün işbu dava konusu kazada 96100 kusurlu olduğu iddiasını kabul etmiyoruz. Bu husus delillerin toplanmasına takiben yapılacak olan ----------- Dairesi incelemesi sonucunda ortaya çıkacaktır. “Ancak müvekkil şirketin tarafı olmadığı bir ceza yargılamasında yapılan kusur tespitinin işbu dava bakımından kabulü mümkün olmayıp tekrardan bir kusur incelemesi yapılmasını talep etmek gerekmiştir.” Şeklinde beyan ve talepte bulunmuştur.

İhbar olunan ----------Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle: “poliçesini tanzim eden müvekkil sigorta şirketine karşı husumet yöneltilmesi hatalıdır. dava dilekçesinde bahsi geçen ----------- plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde zmms veya imms poliçesi bulunmamaktadır.

Kaza tespit tutanağını incelendiğinde kazanın sigortalı aracın karışmadığı bir trafik kazası olup ilgili kazada kazaya karışan ---------- plakada kontrol edilmiş olup sigorta şirketi ---------- şirketi nezdinde ZMMS sigortası bulunmaktadır fakat kaza tarihi itibarıyla herhangi bir İMMS sigortası tespit edilmemiştir. sigortalı araçın kazaya karışıp karışmadığı ve kusur durumunun tespiti yapılması gerektiğini, husumet yokluğu sebebiyle konu dosyanın tarafımızca reddi gerekmektedir. müteveffanın müterafik kusur durumu göz önünde bulundurulduğunu,

aleyhimize yargılama ücreti ve vekalet ücretine hüküm kurulmamasını saygılarımızla arz ve talep ederiz.” Şeklinde beyan ve talepte bulunmuştur.Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde.

Dava, davacıların murisinin ölümü nedeni ile 6098 sayılı TBK m. 53 gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ve manevi tazminat istemine ilişkindir Davalı sürücü ---------- sevk ve idaresindeki ----------- plakalı aracı ile iki şerit ve çift yönlü yolda seyirle ilerlerken 18.07.1997 tarih ve --------- sayılı ---------- yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği Md. 137’ deki “Araç sürücülerinin; … geri giderken ve bunlara benzer hallerde;

karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamaları ve manevraları sırasında aşağıdaki esas ve usullere uymaları mecburidir. … iki aracın emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan iki yönlü yol kesimlerinde karşılaşma ve geçiş kolaylığı sağlama dışında geri gitmeleri, …Yasaktır.” şeklindeki emredici kurala uygun hareket ederek geri manevra yapmaması gerekirken, bu kuralı ihlal ettiği;

kural ihlali ile geri giderken de, kaza yerinde kurallara uygun düz seyreden araçlar için azami hız sınırı 50km/s olmasına rağmen, yaklaşık 60km/s hız ile oldukça hızlı şekilde geri geri giderek karayolunu kullananlar için tehlike ve engel teşkil etmemesi gerekirken, aynaya bakmış olsa bile kör noktada kalabilecek durumlar için ve her halükarda başını arka tarafa çevirerek kontrol etmesi gerekirken de başını çevirerek kontrol etmediği;

tüm bu ihlalleri ile geri manevrası esnasında, yolun sol tarafından karşıya geçme eylemini tamamlamak üzere olan yaya ---------çarptığı, arka camının patladığı ve kaza tespit tutanağı kaza yeri krokisinde işaretlendiği üzere, yayayı altına alıp 14 metre sürükleyerek, ölümü ile sonuçlanan dava konusu kazanın oluşumunda asli derecede kural ihlalleri bulunduğu ,.Hükme esas alınan ve Mahkememizce esas alınan rapor olan ceza dosyasındaki ve Mahkememize sunulan bilirkişi raporunda davalı sürücünün asli ve tamamen kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Aktüerya bilirkişi raporu mahkememizce usul ve yasaya uygun olarak kabul edilmiş bu rapor doğrultusunda davacı eş, çocuk ile anne baba lehine maddi tazminata hükmedilmiştir .Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” Hükmüne amirdir.

Bu itibarla, davaya konu ----------- plakalı aracın araç maliki ---------- Şti. tarafından davalı ---------Ş.’a uzun üreli kira sözleşmesi ile kiralanmasına bağlı olarak söz konusu araç işleteninin davalı -----------Ş. olduğundan davalı ----------- şirketinin husumet itirazının reddi gerekmiştir.

Davaya konu -------- plakalı aracın araç sürücü davalı ------------ davaya konu 06.02.2015 olay tarihi itibariyle -----------Ş. nezdinde sigortalı olduğu bildirildiğine göre, adı geçen davalı -------- sorumluluğundan istihdam eden sıfatıyla davalı ----------Ş.’ın sorumluluğu bulunmaktadır. Davaya konu olayda müteveffa -----------Ş.’ın ünvanlı şirketin işçisidir.

Öte yandan, --------- Plakalı araç sürücüsü davalı ------------, 3. kişi olmaları sebebiyle 5510 sayılı Kanunu’nun 21/4 uygulanması gerekmektedir. Söz konusu davalı araç sürücünün % 100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Bu duruma göre, ------------- tarafından 5510 sayılı Kanunu’nun 21/4 maddesi gereği, 3. kişilerin sorumluluklarına isabet eden tutar davacıya ödenen geçici işgöremezlik ödemesi ile bağlanan gelirin ilk gelir peşin sermaye değerinin 3. kişilere rücuya tabi % 50 kısmı, hak sahibi davacılar bakımından hesaplanan maddi tazminat miktarından tenzil edilmiştir.

Dava dosyasında mevcut ----------- Numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesine göre mülkiyeti ---------- Şti adına kayıtlı --------- sevk ve idaresindeki --------- plakalı araç davaya konu 06.02.2015 trafik kaza tarihini kapsayan 24.03.2014 – 24.03.2015 tarihleri arası davalı ----------- Şirketi’ne Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu tespit edilmiştir.

Zeyilnameye bakılmaksızın davaya konu 06.02.2015 trafik kaza tarihini kapsayan 01.01.2015 / 31.12.2015 tarihleri arası vefat halinde kişi başı teminat limit miktarı 290.000,00 TL.’dir. Davaya konu olay sebebiyle davalı sigorta kuruluşuna, davadan önce başvuru yapıldığına ilişkin bilgi ve belgeye rastlanılmamıştır. Bu itibarla, Davalı --------- Şirketi bakımından temerrüt tarihi 17.05.2021 dava tarihidir.

Dava dosyasında mevcut ----------- Numaralı Birleşik Kasko Sigorta Poliçesine göre mülkiyeti ---------- Şti. adına kayıtlı ---------- sevk ve idaresindeki ----------- plakalı araç davaya konu 06.02.2015 trafik kaza tarihini kapsayan 26.03.2014 – 26.03.2015 tarihleri arası davalı ---------- Şirketi’ne Birleşik Kasko Sigorta Poliçesine “ Genişletilmiş Kasko” Poliçesi ile sigortalı olduğu, İhtiyari Mali Mesuliyet – Artan Mali Mesuliyet Kombine Tek Limitin 100.000,00 TL. olduğu tespit edilmiştir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi.

"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir.

Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.

Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)Davacı tarafın manevi tazminat talebi yönünden : bilindiği gibi yargıtay kararlarına göre manevi tazminatın özgün bir nitelik taşıdığı belirtilmekte --------- Hukuk Dairesinin kararında belirtildiği üzere: Hükmedilecek bu para zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasına da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sırını onun amacına göre belirlenmelidir, taktir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Kusur tazminat için bir şart ya da engel olmamakla birlikte tazminatın belirlenmesinde gözetilecek bir unsurdur, şu halde hakim olayın özelliklerini tarafların özel hallerini gözeterek adalete uygun bir biçimde tazminatı belirleyecektir. Özel hal ve şartlardan maksat , olayın özellikleri olup her olaya göre değişir.

Ölen şahıs muris ölüm tarihinde 34 yaşındadır .Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosyada tarafların tespit edilen sosyo ekonomik durumlarına göre aşadaki miktarlarda davacıların yaşları, yakınlık dereceleri davalı sürücünün kusur durumu, sosyo ekonomik durumları değerlendirilerek eş, çocuk, anne, baba ve kardeş lehine manevi tazminata hükmedilmiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.