İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/698 K.2022/738

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/698

KARAR NO : 2022/738

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/09/2022

KARAR TARİHİ : 08/11/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle -----tarihinde sürücü ---- idaresindeki ---- plakalı araç ile---- davalı sigorta şirketinin sigortalısı arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın çift taraflı olduğunu, kazada ----- aracın kusurlu olduğunu, müvekkilinin ise işbu kazada kusurunun bulunmadığını, müvekkili için davalı-borçlu sigorta şirketine başvuru yapılmış olmasına rağmen sigorta şirketinin kanunun emrettiği 8 iş günü içerisinde ödemekle zorunda olduğu tazminatı ödemediğini , müvekkilinin haklarını(tazminatını) sebepsiz yere ödemeyerek ihlal ettiğini ,

ödemekle zorunlu olduğu tazminatı sürümceme de bırakarak sebepsiz zenginleşmeye gittiğini , tahsil etmesi gereken tazminat alacaklarını yasal süresinde tahsil edilemediğini , alacağın zamanında tahsil edilememesinden ve faizi aşan zararın ortaya çıkmış olması sebebiyle------ zarar talebine ilişkin huzurdaki davayı açma zarureti doğduğunu , karşı taraf sürücüsünün asli kusurlu olduğunu , müvekkilinin ise kusurunun bulunmadığı dikkate alındığında müvekkilini zarara uğratmak maksadıyla herhangi bir ödeme yapmadığını , davalı tarafa bildirimin yapıldığına ilişkin iletinin dilekçe ekinde sunulduğunu,

bunun üzerine taraflarınca ------başvuru yapıldığını, hasar tazminatı talep edildiğini , neticede ---- numaralı kesin karar ile asıl alacak----- başvuran vekiline ödenmiş olması sebebiyle başvuru konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, müvekkilinin borcu tahsil etmek amacıyla 23/10/2021 tarihinde borçluyu temerrüde düşürdüğünü ancak alacağını ---- tarihinde tahsil edebildiğini , müvekkilinin davalıdan talep ettiği hasar tazminatının temerrüde düşürdüğü tarihteki alım gücü ile tahsil edeceği tarihteki alım gücünün de aynı olmayacağını ve müvekkilinin zarara uğrayacağını,

dosyada tahsil edilen yasal faizi ile alacaklı müvekkilinin zararını karşılar nitelikte bir bedel olmadığını, aşkın zararın Türk Borçlar Kanunu'nun 122/1. maddesinde düzenlendiğini : "Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı gidermekle yükümlüdür",------- vurgulandığı üzere munzam zarar sorumluluğunun kusura dayanan borçlu temerrüdünün hukuki bir sonucu olduğunu ve alacaklının zararının faizi aşan bölümü olduğunu ,

borçlunun para borcunun vadesinde ödemediğinde (temerrüt) oluştuğunda sözleşme veya yasada belirlenen “gecikme ----- ödeme yükümü altına gireceğini, anılan kanun maddesi uyarınca borçlunun, alacaklının temerrüt faizini aşan zararını karşılamakla yükümlü olduğunu, kaldı ki burada sigortalısı adına borçlu olan sigorta şirketinin tazminat alacağını ödemeyerek kusuru ile borcun tahsil edilmesini engellediği için müvekkilinin uğradığı munzam zararı karşılamakla yükümlü olduğunu , ------kararında ayrıntılı anlatıldığı üzere ------ gücünün düşmesi durumu göz önüne alınarak müvekkili yararına munzam zarar olduğuna,

bu zararın hesaplanması amacıyla dosyaya bilirkişi atanmasına, haklı davanın kabulüne , müvekkilinin alacağını zamanında tahsil edememesinden kaynaklanan belirsiz olan munzam zararının şimdilik ----- davalıdan avans faizi ile tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini

talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, kabul anlamına gelmemek üzere davacının ----- gücünün düşmesi durumu göz önüne alınarak müvekkili yararına munzam zarar olduğu gerekçesi ile bu davayı açmışsa da ---- zararın olduğu hususunun alacaklı tarafından ispatlanması gerektiğini, yani fiilen uğranılan zararın somut veri ve belgelerle tevsik edilmesi gerektiğini,------------zararın, alacaklının ------- ekonomik ve ----- faaliyetlerinden, toplum içerisindeki statüsünden, başına gelen olaylardan kaynaklanan, somut olgular nedeniyle uğramış olduğu fiili zarar olduğunu,

işin esasına girilmeden hukuki menfaat yokluğundan davanın reddi gerektiğini , davacının dava dilekçesinden ne istediği dahi anlaşılamadığını, ne gibi bir zararı olduğunun davacı tarafından da bilinmediğini , TK -------sayılı dosyası ile müvekkilinin aracındaki değer kaybının talep edilip , çıkan tazminatın davacıya ödendiğini, davacı vekilinin kesin hüküm itirazına maruz kalmamak adına değer kaybını munzam zarar adı altında talep ederek Türk Yargısını kendi çıkarı adına kullanma ve Mahkemeleri meşgul etme gayreti içerisinde olduğunu,

değer kaybı tazminatı ile alım gücü arasında bir bağlantı olmadığından davacının uğradığı bir zarar da olmadığını,------kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki---- değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın değer kaybını göstereceği, müvekkili şirketin sorumluluğunun da bu bedel kadar olduğunu, zaten davacının---- numaralı başvurusundaki talebinde çıkacak tazminatın kaza tarihindeki veriler üzerinden hesaplandığını, bunun akabinde de bir tazminat çıkar ise temerrüt faizi ile birlikte zarar görene ödendiğini, somut olayda davacı tarafın aracını satmadığını ,

aracın hala davacı asilin üzerinde kayıtlı olup, araç üzerinde tasarruf hakkının asilde olduğunu,zarar bulunmadığından davacı tarafından da iddia ettiği zararın ispatının yapılamadığını , talep edilen zararın dolaylı zarar olduğundan ve dolaylı zararlar teminat dışı olduğundan ------- şartları gereği sorumluluğu bulunmadığını beyan ederek davanın reddine , davacının kötü niyetli olarak dava açtığından HMK 329.maddesi uyarınca disiplin para cezasına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce tensip zaptı------- müzekkere-------tescil kayıtlarının istenilmesine, ---- sayılı dosyasının celbine, davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak ------------ karıştığı trafik kazasına ilişkin hasar dosyası, başvuru ve ödeme evraklarının istenilmesine karar verilmiş olup, müzekkere cevapları dosya içeresine alınmıştır.

Dava, TBKnın 122.maddesine dayalı munzam zarar istemine ilişkindir.

Hukukumuzda alacaklıya, zararın varlığını, miktarını ve borçlunun kusurunu ispat zorunda kalmaksızın temerrüt faizini talep edebilme hakkı tanınmıştır. Ayrıca temerrüt faizi yükümlülüğünün doğumu için borçlunun alıkoyduğu paradan yarar sağlaması şart olmadığı gibi bu yararların iadesi amacı da bulunmaz. Temerrüt faizi talep edebilmek için borçlunun temerrüde düşmekte kusurlu olması şart değildir. Borçlu, bu konuda kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ileri sürerek ve bunu kanıtlayarak faiz ödeme yükümlülüğünden kurtulamaz. Bunun yanında temerrüt faizi, sözleşmeden doğan para borçlarının yanı sıra, sözleşme dışı hukukî ilişkiden kaynaklanan para borçlarında da uygulama alanı bulur----------

Munzam zarara ilişkin düzenleme TBK’nın 122. Maddesinde yapılmış olup, anılan madde “Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür. Temerrüt faizini aşan zarar miktarı görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa, davacının istemi üzerine hâkim, esas hakkında karar verirken bu zararın miktarına da hükmeder.” hükmünü haizdir.

Para borcunun ifasında borçlunun kusuruyla temerrüde düşmesi nedeniyle alacaklı nezdinde ortaya çıkan zararın temerrüt faiziyle karşılanamaması hâlinde söz konusu olan bu zarar, borçlunun temerrüdü ile borcun ödendiği tarih aralığındaki dönemi kapsamaktadır. ---- zarar talep edebilmek için ilk koşul bir para borcunda borçlunun temerrüdünün varlığıdır.

İkinci koşul; borçlunun temerrüdü nedeniyle temerrüt faiziyle karşılanamayan alacaklı zararının mevcudiyetidir. üçüncü koşul; borçlunun temerrüde düşmede kusurlu olmasıdır. ------ borçlunun temerrüdü ile alacaklının munzam zararı arasındaki illiyet bağının mevcudiyetidir.

-------sayılı kararında belirtildiği üzere munzam zararın ispatına ilişkin yükümlülük, bu zararın varlığını iddia eden alacaklının üzerinde olup, alacaklı tarafından yasal ispat vasıtalarıyla somut, inanılır ve açık bir biçimde ispatlaması gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 194. maddesi gereğince ispata elverişli şekilde somutlaştırılarak ileri sürülen iddianın ispatı için gerekli tüm deliller somut olarak ortaya konulmalıdır.-------- değerindeki düşüş gibi olgulara dayalı olarak ileri sürülen aşkın ----- zarar talebi, alacaklının bu sebeple zarara uğradığını açık ve somut bir biçimde iddia ve ispat etmediği müddetçe, TBK’nın 122. maddesi kapsamında aşkın---- kanıtı olarak ileri sürülemez ve anılan şartlar sebebiyle ortaya çıkan olumsuzluklar alacaklı zararı olarak kabul edilemez.

Dolayısıyla TBK’nın 122. maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan aşkın zararın, genel ekonomik olumsuzlukların----- gücünde meydana gelen azalma) dışında davacının durumuna özgü somut vakıalarla ispatlanması gerekir. Başka bir anlatımla ------------ oluşu, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, davacıyı ispat yükünden kurtarmayacağı gibi herhangi bir ispat kolaylığı da sağlamaz.

Bu itibarla ülkenin içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklardan hareketle ileri sürülen soyut ve varsayıma dayalı zarar iddiaları hükme esas alınamaz (Uygur, s. 816).

Ayrıca bir para borcunun ödenmesinde temerrüde düşülmesinden dolayı alacaklının zarara uğrayacağı kabul edilerek bu zararın----- bulunduğu ekonomik durum dikkate alınarak belli bir oranda olacağı benimsenmiş ve TBK’nın 120. maddesi yollaması ile 3095 sayılı Kanun’un hükümleri çerçevesinde temerrüt faiz oranları belirlenmiştir.

Uğranıldığı iddia olunan zararın, yetkili merciin belirlediğinden fazla ve bu nedenle TBK’nın 122. maddesine dayanılarak munzam zarar istenilmesi hâlinde ise artık açılmış olan davaya özgü somut vakıalara dayanılması gerekir. Bunlar da yasal, elverişli ve geçerli delillerle, geçerli ispat kuralları dairesinde kanıtlanmalıdır.

Burada kanıtlanacak olgular geç ödeme ile davacının maruz kaldığı zararı doğuran vakıalar ve bu vakıalar nedeniyle uğranılan fiili zarardır. ( Bu yönde--------

Tüm dosya kapsamına göre davacı tarafından dava dilekçesinde kendi durumuna özgü şekilde açık ve somut olarak oluşan bir zarar olgusuna dair bir iddiada bulunulmadığı, bu nedenle davacı vekilince duruşmada tanık dinletmek ve müvekkilinin almış olduğu borca ilişkin davayı ıslah ederek ıslah ile delillerini bildirmek için süre verilmesini talep etmiş ise de davacıya delil bildirme yönünde davasını ıslah etmek için süre verilmesinin mümkün olmadığı, davacının ispata yeter herhangi bir delil sunmadığı, ekonomik koşullar nedeniyle oluşan genel ve soyut hususlardan ziyade davacının geç ödeme nedeniyle kendisinin şahsen ve somut olarak uğradığı zarar olgusunu ileri sürüp ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur