İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/724 K.2024/988

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/724 Esas

KARAR NO: 2024/988

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ: 27/09/2022

KARAR TARİHİ: 28/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirkete --------- numara, 01.03.2021 - 2022 vade tarihli Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ve ---------Ş.'ye ait 3 kutu 320.000 adet ---------- emtiasının --------- ------------- havayolu ile taşınması işi karşı taraf sorumluluğunda gerçekleştiğini, aşıma, 09.09.2021 tarih ve --------- numaralı konşimento kapsamında gerçekleştirildiğini, Emtiaların --------- 21.09.2021 tarihinde teslimi sırasında 1 kutu emtianın eksik teslim edildiği tutanak altına alınmak suretiyle kayıt altına alındığını, hasar nedeniyle müvekkil şirket sigortalısı tarafından zarar görmüş emtiaların bedeli talep edildiğini,

müvekkil şirket tarafından gerçekleştirilen incelemeler neticesinde sigortalıya poliçe kapsamında 19.10.2021 tarihinde 65.814,41.-TL sigorta tazminat ödemesinde bulunulduğunu, meydana gelen zarara konu taşımada da 28,7 kg emtianın kayıp olduğunu, yapılan ödeme nedeniyle karşı tarafın sorumluluğu bulunduğu iddiası ile başvuruda bulunulmuş ise de rücu başvurusunun reddedildiğini, müvekkil şirketin ödemiş olduğu tazminatın davalıdan tazmini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile 14.819,53.-TL sigorta tazminatının,

sigortalıya ödeme tarihi olan 19.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkil şirket açısından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, öncelikle, ------- ile --------- arasında kurulan alım satım ilişkisi kapsamında satıcı ----------- olup ------------ alım satım ilişkisinden doğan nisbi taleplerini ----------- yöneltebilmesinin mümkün olduğunu, bu kapsamda ---------- söz konusu malın taşıma işinin yapılması için ---------- ile taşıma ilişkisi kurduğunu, söz konusu gönderinin göndericisi ------------ olup gönderinin kargoya verildiği ülke ---------- olduğunu,

-------- satın aldığı malın eline ulaşmaması nedeniyle alım satım ilişkisinden kaynaklanan zararından satıcı ------------ sorumlu olduğunu, dolayısıyla, davacının işbu taleplerini --------- karşı ileri sürmesi gerektiğini, kesinlikle davacının iddia ve taleplerini kabul anlamına gelmemek kaydıyla, huzurda görülen davada davacı tarafça da belirtildiği üzere taşımacılık hukukuna ilişkin uluslararası sözleşmeler uygulanacağını, işbu davada davacı tarafından talep edilen sınırlı sorumluluk miktarı ----------- tarafından gönderici ----------- ödendiğini, dolayısıyla uyuşmazlık sona ermiştir. davanın her halükarda esastan reddi gerektiğini,

davanın gerçek muhatabı dava dışı üçüncü kişi ve ------------ olduğunu, bu nedenle işbu davaya ----------- taraf olarak eklenmesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini, yargılama masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bilirkişi heyeti 23/07/2023 tarihli raporunda özetle; davacının sigortalısı davadışı ---------- yerleşik ------------- firmasından ------------- teslim ve vadeli ödeme şekliyle satın aldığı emtianın bir kısmının havayolu taşıması esnasında zayi olduğunu, zayi olan kısım için zarardan sorumlu olan havayolu firmasının, emtianın teslim ve ödeme şekli itibarıyla hak ve menfaat sahibi olan davadışı ----------- yerleşik ------------- firmasına azminat ödemesi yaparak yükümlülüğünü yerine getirdiğini, meydana gelen zayi için hak ve menfaat sahibine ödeme yapılmış olduğu anlaşıldığından,

aynı zayi için emtia üzerinde hak ve menfaat sahibi olmayan davacı sigorta şirketinin de tazminat talebinin yerinde olamayacağını, davacı sigorta şirketinin, sigortalısının emtia bedelinin tamamını davadışı satıcıya ödediğini tespiti halinde husumetini, zayiden dolayı tazminatı tahsil eden davadışı ----------- ----------- firmasına yönlendirmesi gerekeceğini, davacının sigortalısının satıcıya emtianın bedelinin tamamını ödediğine ait dosya kapsamında bir veri mevcut olmadığından,

ödenmeyen kısım oluşamayacağından, olmayan alacağa dayalı temlik verilemeyeceğinden, davacı sigorta şirketinin alacağın temliki yoluyla bir talepte bulunamayacağını, şartları eksik kalan halefiyete dayanarak da bir talepte bulunulamayacağını beyan ve rapor etmiştir. Bilirkişi heyeti 21/06/2024 tarihli raporunda özetle.

Teslim Şekli ve Sorumluluk: ----------- teslim şeklinde, göndericinin sorumluluğu yükün taşıyıcıya teslimi ile sona ereceğini, bu durumda, taşıyıcıya teslimden sonra meydana gelen kayıp veya hasar alıcının sorumluluğunda olduğunu, dolayısıyla, hasarın taşıyıcıya teslimden sonra gerçekleştiği ve davalı taşıyıcının sorumlu olduğu kanaatine varıldığını, Halefiyet: davacı ------------ şirketi, sigortalısına tazminat ödemesi yaparak rücu hakkını kazandığını, Sınırlı Sorumluluk: Montreal Konvansiyonu'na göre, taşıyıcının sorumluluğu kilogram başına 22 SDR ile sınırlı olduğunu, bu durumda,

eksik teslim edilen 28,7 kg için taşıyıcının sorumluluğu (28,7 kg x 22 SDR) 631,4 SDR olacağını, Tazminat Hesaplaması:1 SDR= 13.1529 TL 19.10.2021 tarihinde (örnek kur üzerinden hesaplanmıştır), 631,4 SDR x13.1529 TL = 8.304,74 TL olacağını beyan ve rapor etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Davanın, nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen zarar bedelinin, davalı taşıyandan rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, taşıma sırasında eksik teslim edilen ürün olup olmadığı, var ise zararın miktarının ne kadar olduğu, davacının ödediği bedeli davalıdan talep edip edemeyeceği hususlarında taraflar arasında ihtilaf bulunduğu tespit edilmiştir.Davacı ---------Ş.'nin ---------- no'lu hasar dosyasına eksper ----------- Şti. tarafından hazırlanıp sunulan, 12.10.2021 tarihli ekspertiz raporunda.

"Eksiklik hasarının nakliyeci firması ----------- sorumluluğunda olduğu, eksik teslim edilen emtianın toplam değerinin 15.953,00 USD olduğu, bu değerin poliçe kapsamında sigortalı olan ----------Ş. tarafından talep edildiği, ------------- sorumluluğu kapsamında 28,7 kg eksik emtia için Montreal Konvansiyonu md. 22/3 uyarınca 631,4 SDR sorumluluk sınırı olduğu belirtilmiştir.

Ekspertiz raporunda ayrıca, sigortalı firmaya yapılan 65.814,41 TL ödeme ile ilgili bilgi verilmiş ve bu ödemenin poliçe kapsamında yapıldığı belirtilmiştir."Davacı ------------Ş. tarafından sigortalı -----------Ş.'ye yapılan ödeme, nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi kapsamında yapılmıştır.Montreal Konvansiyonunda, Uluslararası hava taşımacılığında taşıyıcının sorumluluğunu düzenleyen Montreal Konvansiyonu, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması veya hasara uğraması halinde sorumlu olduğunu belirtir.

Ancak, bu sorumluluk kilogram başına belirli bir SDR (Special Drawing Rights) ile sınırlıdır. Bu durumda, taşıyıcının sorumluluğu kilogram başına 22 SDR ile sınırlıdır. Eksik teslim edilen 28,7 kg için taşıyıcının sorumluluğu (28,7 kg x 22 SDR) 631,4 SDR olacaktır. Davacı sigorta şirketinin, sigortalısına tazminat ödemesi yaparak rücu hakkını kazandığı ve taşıyıcıya karşı tazminat talebinde bulunabileceği tespitine varılmaktadır.

Montreal Konvansiyonu'na göre taşıyıcının sorumluluğunun kilogram başına 22 SDR ile sınırlı olduğu dikkate alınarak, tazminat miktarı 631,4 SDR olarak belirlenmektedir.Eksik teslimat derhal taşıyıcıya bildirilmiştir. Dava, zararın meydana geldiği tarihten itibaren iki yıl içinde açılmıştır.

Bu durum, Montreal Sözleşmesi'nin 31. ve 35. maddelerine uygundur. ----------- ambalajlama ve paketleme standartlarına uygun davrandığı ve zararın bu nedenle meydana gelmediği bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. ----------- teslim şeklinde, göndericinin sorumluluğu yükün taşıyıcıya teslimi ile sona erer. Bu durumda, taşıyıcıya teslimden sonra meydana gelen kayıp veya hasar alıcının sorumluluğundadır.

Dolayısıyla, hasarın taşıyıcıya teslimden sonra gerçekleştiği ve davalı taşıyıcının sorumlu olduğu kanaatine varılmaktadır.Montreal Konvansiyonunun 23/1 maddesine göre, tazminat hesabında karar tarihindeki SDR kurunun esas alınması gerekirken sigortalıya ödeme tarihindeki SDR kuru esas alınarak tazminat hesaplanması yapılmış olup karar tarihi olan 28.11.2024 tarihi itibariyle SDR kuru 45.4955-TL olup, 28,70 kg olarak belirlenen brüt ağırlığa göre sorumluluk sınırı, 22 SDR karşılığı (631,40 SDR* 45,4955) 34.408,45-TL olarak hesaplanmıştır.

Eksik teslim edilen ürünlerin ağırlığı 28,70 kg olduğundan, ------------ azami sorumluluğu 28,70 kg x 22 SDR — 631,40 SDR olacaktır. Bu tutar karar tarihi olan 28/11/2024 itibari ile. 1 SDR 13.1529 TL olmakla 631,40x45.4955= 34.408,45 TL dir.

Mahkememizce alınan 21/06/2024 tarihli bilirkişi raporunun denetime açık ve hükme esas almaya elverişli olduğu kanaatine varılmış olup ıslah dilekçesi sunulmadığı anlaşılmakla dava dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak açılan davanın kabulü ile 14.819,53 TL'nin 19.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.