İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/902 K.2024/924

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/902 Esas

KARAR NO: 2024/924

DAVA

Alacak (Hava Taşımacılığından Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 16/11/2022

KARAR TARİHİ: 14/11/2024

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu 16/11/2022 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; davacı firmanın, medikal malzeme ithalat ve satış işleri ile iştigal ettiğini, bu kapsamda dava dışı, ----------- bulunan ----------- firmasından, medikal malzeme ithal etmiş, bu malzemenin kargo hizmeti davalı ---------- firması tarafından yapıldığını, ithal edilen medikal malzemenin bulunduğu paletin ebatları 89*123*129 cm olduğunu, ---------- firması paletin toplamasını -----------yaparak "havayolu" ile kargosunu yapmış ve ithal edilen malları,

----------- Havalimanı Gümrük Müdürlüğüne bağlı Celebi Geçici Depolama Sahasına teslim etmiştir. ------------ firması, havalimanı Gümrüğünde işlemlerin yapılması için davacıya bilgi verdiğini, ---------- firması, söz konusu kargonun taşımasını "havayolu" ile yaptığını, uluslararası kargo taşımacılığında "havayolu" ile taşınan malzemenin hacim ağırlığı, taşınan malzemenin ebatları ile en*boy*yükseklik / 6000 formulü olarak hesaplandığını, bu hesaplama ile havayolu ile taşınan malzemenin hacim ağırlığı 89x123x129 / 6000 = 235,36kg olacaktır ve bu ağırlık üzerinden kargo bedeli hesap edilmesi gerektiğini, ancak, ---------- firması,

kargosunu yaptığı ürünü "karayolu" ile taşıdığını iddia ederek, uluslararası "karayolu" kargo hacim ağırlık hesaplama yöntemi ile hacim ağırlığı hesaplayarak (en*boy*yükseklik / 3000) bu ağırlık üzerinden kargo bedeli talebinde bulunduğunu, 89x123x129 / 3000 = 471kg hacim ağırlığı üzerinden 46.431,62 TL'lik kargo bedeli faturası tanzim ettiğini, havayolu veya karayolu taşımacılığına göre hesaplanan hacim ağırlığı, kargo taşımasının ücret ağırlı olduğunu, buna göre yapılan hesaplamalar ile ücret belirlendiğini, davalı ----------- firmasının taşımayı havayolu ile yapmasına rağmen "ücret ağırlığını" karayolu'na göre hesaplamasına,

davacı tarafından itiraz edilmiş ve bu yanlışlığın düzeltilmesi e-posta yazışmaları ile talep edildiğini, davalının e- posta yazışmalarında da görüleceği üzere düzeltme talebini kabul etmediğini ve faturanın 471kg hacim ağırlığı üzerinden tanzim edileceğini bildirdiğini, ithal edilen malzemelerin, ----------- Müdürlüğü'ne teslim edilmesi gerektiğini, malzemenin geç teslim edilmesi halinde ihale şartları ve sözleşmeler uyarınca, kuruma cezai şart ödenmesi gerektiğinden, davacı ithal ettiği malzemeyi alabilmek için ihtirazi kayıt ile fatura bedelini ödemek zorunda kaldığını,

davalının yapmış olduğu havayolu kargo taşımacılığının karşılığında 89x123x129 / 6000 = 235,36 kg hacim ağırlığı karşılığı 23.285,81TL bedel talep etmesi gerekirken, karayolu taşıması hacim ağırlığı hesaplaması ile 89x123x129 / 3000 = 471kg hacim ağırlığı karşılığında haksız olarak 46.431,61TL kargo bedeli tahsil ettiğini, ---------- söz konusu kargo taşımasını havayolu ile yaptığı sabit olduğunu, ithal edilen ürün ----------- Havalimanı Gümrüğüne getirildiğini, taşınan malzemenin sigortası havayolu taşıması olarak yapıldığını, Gümrük belgeleri ve sigorta evrakları ile sabit olduğunu,

müvekkilden aksız olarak tahsil edilen 23.285,81 TL'nin iadesinin yapılması gerektiğini, davalıya yapılan fazla ödeme nedeniyle, fazlaya ilişkin haklarımızın saklı kalması kaydı ile şimdilik 500TL'nin ödeme tarihi olan 01.09.2022 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dava masrafları ve vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili Mahkememize sunduğu 28/12/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davacının davasının tam dava olarak tespit edilmesini ve eksik harcın tamamlattırılmasını, aksi halde davanın usulden reddine karar verilmesini, müvekkil şirket tarafından hesaplama taşıma kural ve koşullarına uygun bir şekilde yapıldığını, davacının iddialarının haksız olduğunu, davacı yan tacir olup basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduğunu, dolayısıyla taşıma kural ve koşullarında düzenlenenlere tabi olduğunu, davanın usulden reddine, aksi kanaatte davacıya eksik harcın tamamlattırılmasına, tümü ile haksız ve hukuka aykırı davanın tüm fer’ileri ile birlikte esastan reddine, yargılama harç, masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Tarafların davacı ile davalı arasındaki kargo taşıması ilişkisi nedeniyle kesilen faturanın taraflar arasındaki anlaşma ve mevzuata uygun olup olmadığı, davacının kargo ilişkisinden dolayı fazla ödeme yapıp yapmadığı, yapmış ise iadesini isteyip isteyemeyeceği, isteyebilecek ise ne kadar iade isteyebileceği hususlarında uyuşmazlığa düştükleri anlaşılmıştır.Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141), toplanan/sunulan deliller, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi raporu,

iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; bilirkişi 16/07/2023 tarihli raporunda özetle; havayolu taşımacılığında esas olarak alınan dönüşüm şekli ise Hacim ağırlığı değeri = (Hacim * 1000) / 6 şeklindedir. Bu katsayı davacı --------- firmasının iddialarını destekler niteliktedir. Ancak bu katsayının uygulanması kuralı; taraflar arasında aksi bir hüküm bulunmadığı durumlarda geçerlidir.

Montreal Konvansiyonu ve Türk Ticaret Kanunu incelendiğinde söz konusu hesaplama yöntemini zorunlu kılan bir hükme de rastlanılmamıştır. Dava konusu olayda davalı Fedex Express firmasının taşıma koşullarında belirtilen hesaplama katsayısı dışına çıkabileceği açıkça belirtilmiştir.

Davacı Labor İldam firmasının emtiasını davalı --------- firmasına teslim ederek kendisinden istenen taşıma ücretini de ödemiş olması aksi ispat edilene kadar taşıma koşullarını kabul ettiğine dair delil teşkil etmektedir.

Dava dosyasında havayolu taşımacılığı açısından yapılan incelemede davalı --------- firmasının Ağustos 2022 döneminde ücret ağırlığında kendi belirlediği "3000" katsayısını kullanacağını ilan ettiğini ispatlaması durumunda davacı ---------- firmasının taşıma ücretinden alacak talep edilmesi isteğinin uygun olmadığını beyan ve rapor etmekle bilirkişi raporu denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.