İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/479 K.2024/77

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/479

KARAR NO: 2024/77

DAVA

3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit

DAVA TARİHİ: 10/07/2023

KARAR TARİHİ: 18/01/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 10/07/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin bazı işlerinde taşeron olarak kullandığı firma olan -------- Şirketi aleyhinde -------- Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalı/alacaklının borcunu tahsil edememesi üzerine,

müvekkili şirketin 89/1,2,3 ihbarnameleri ile dosyaya 3. kişi borçlu olarak eklendiğini ancak müvekkili şirketin dosya borçlusu olan --------- Şirketine hiçbir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirketin kendisine gelen 89/1,2,3 ihbarnamelerine, şirkette yaşanan teknik aksaklıklar sebebi ile haberdar olamadığını ve cevap veremediğini, davaya konu icra dosyası ile müvekkili şirketin banka hesaplarına 06.07.2023 tarihinde haciz işlemi tatbik edilmesi ile ilgili dosyadan haberdar olunduğunu ancak müvekkili şirketin, dosya borçlusu şirkete borcu bulunmadığını, bu nedenle icranın eski hale getirilmesinin gerektiğini,

müvekkili şirket ile -------- Şirketi arasında taşeron ilişkisi olduğunu ancak müvekkili şirketin yaptırdığı işlerden dolayı doğan bütün borçlarını dosya borçlusu olan şirkete ödediğini, her iki şirkete ait ticari defterler ve kayıtlar incelendiğinde müvekkilinin, dosya borçlusuna hiçbir borcu olmadığının görüleceğini, ilgili müvekkil şirket ve borçlu -------- Şirketi arasındaki cari hesaplara bakıldığında borç bakiyesinin olmadığının görüleceğini beyanla,

öncelikle müvekkili aleyhine telafisi mümkün olmayan zararlar doğmaması adına teminatsız olarak veya sorumlu olduğumuz borç miktarını %15'i veya tamamı kadar teminat mukabilinde yargılama süresince tedbir kararı verilerek müvekkil açısından takibin durdurulmasına hacizlerin kaldırılmasına, davanın kabulüne, müvekkilinin-------- Esas sayılı icra takip dosyasında alacaklı veya borçluya borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunduğu 31/08/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Taraflarınca -------- Şirketi aleyhine ihtiyati haciz başvurusunda bulunulduğunu, mahkemenin yapılan değerlendirme neticesinde -------- tarihli kararı ile ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verildiğini, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının -------- Esas sayılı dosyası ile infaz edilmiş ve borçlu aleyhine malvarlığı sorgulaması yapıldığını, akabinde yasal süresi içerisinde esas takibe geçildiğini ve dosya kapsamında tanzim edilen ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiğini, işbu icra takibinin kesinleşmesinin ardından haciz aşamasına geçildiğini,

taraflarınca 07/04/2023 tarihinde ---------Şirketi'ne 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilmesi talep edilmiş ardından icra müdürlüğü tarafından tanzim edilen 10.04.2023 tarihli birinci haciz ihbarnamesinin 15.04.2023 tarihinde üçüncü şahsın -------- adresine tebliğ edildiğini, üçüncü şahıs tarafından 89/1 haciz ihbarnamesine yasal süresi içerisinde cevap verilmediğini ve talepleri üzerine icra müdürlüğü tarafından 09.05.2023 tarihli ikinci haciz ihbarnamesi tanzim edilerek üçüncü şahsın uets adresine gönderildiğini,

89/2 haciz ihbarnemesi üçüncü şahsa 14.05.2023 tarihinde tebliğ edilmişse de bu ihbarnameye de yasal süresi içerisinde cevap verilmediğini, son olarak talepleri üzerine icra müdürlüğü tarafından 24.05.2023 tarihli üçüncü haciz ihbarnamesi (bildirim) tanzim edilerek tebliğe çıkarıldığını, işbu 89/3 haciz ihbarnamesinin üçüncü şahsa 30.05.2023 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen yasal süresi içerisinde ihbarnameye cevap verilmediğinden -------- şirketi dosyaya borçlu olarak kaydedilmiş ve sorgulama sonucunda tespit edilen malvarlığı değerlerine haciz konduğunu, huzurdaki davada ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu beyanla,

haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine dava konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

- -------- Esas sayılı dosyası, ---------- Vergi Dairesi Müdürlüğünün 13/07/2023 tarihli müzekkere cevabı, --------- Malmüdürlüğünün 22/11/2023 tarihli müzekkere cevabı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır. İİK'nun 89. maddesi uyarınca; borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağını haczeden icra dairesince, üçüncü kişiye bir haciz ihbarnamesi gönderilir. Borçlunun üçüncü kişideki parası, birinci haciz ihbarnamesinin üçüncü kişiye tebliğ edildiği tarihte haczedilmiş sayılır.

Üçüncü kişi, birinci haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde itiraz etmez ise, borç üçüncü kişinin zimmetinde sayılır. Üçüncü kişiye ikinci haciz ihbarnamesi gönderilerek, 7 gün içinde itiraz edebileceği, aksi halde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi istenir. Üçüncü kişi, ikinci haciz ihbarnamesine de itiraz etmez ise, borcun zimmetinde sayılması kesinleşir.

Bu durumda kendisine, üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilerek, zimmetinde sayılması kesinleşen borcu, 15 gün içinde banka hesabına ödemesi veya aynı onbeş gün içinde takip alacaklısı aleyhine menfi tespit davası açması, aksi halde, zimmetinde sayılan borcu ödemeye zorlanacağı bildirilir.

Üçüncü kişi 15 gün içinde dava açmaz ve zimmetinde sayılan borcu ödemez ise, icra dairesi, üçüncü kişinin zimmetinde sayılan borca yetecek kadar mal veya parasını haczeder, satar ve elde edilen para ile takip alacaklısının alacağını öder.İİK'nun 89/3-4. maddesine göre, üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir.

Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir.

İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ---------Esas sayılı dosyası ile davalı alacaklı ---------- ------- D.İş sayılı ihtiyati haciz kararı ile borçlu --------- Şirketi aleyhine icra takibi başlatıldığı, takibinin kesinleşmesinin ardından haciz aşamasına geçildiğini davalı/alacaklının borcunu tahsil edememesi üzerine davacı şirket icra dosyasına 3. kişi b olarak eklendiği ve davalının talebi üzerine davacı ----------- Şirketi'ne icra müdürlüğü tarafından tanzim edilen 10.04.2023 tarihli birinci haciz ihbarnamesinin 15.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği,

davacı tarafından 89/1 haciz ihbarnamesine yasal süresi içerisinde cevap verilmediği ve talepleri üzerine icra müdürlüğü tarafından 09.05.2023 tarihli ikinci haciz ihbarnamesi tanzim edilerek 14.05.2023 tarihinde tebliğ edildiği ve bu ihbarnameye de yasal süresi içerisinde cevap verilmemesi üzerine ,

24.05.2023 tarihli üçüncü haciz ihbarnamesi tanzim edilerek tebliğe çıkarıldığı ve işbu 89/3 haciz ihbarnamesinin davacı şirkete 30.05.2023 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen yasal süresi içerisinde ihbarnameye itiraz edilmediği ve İİK 89/3. maddede öngörülen 15 günlük hak düşürücü sürede menfi tespit davası açmamış olduğu sabit olup esasen bu konuda taraflar arasında bir uyuşmazlık olduğunun anlaşıldığı, davacı 14/11/2023 tarihli celsede alınan beyanında davalarının İİK m.72'ye göre açılmış menfi tespit davası olduğunu beyan etmiş ise de İİK.72. maddede ki menfi tespit ve istirdat istemlerinin takip borçlusu tarafından açılan dava olduğu,

bu durumda İİK'nın 89. maddesi uyarınca borç zimmetinde sayılan üçüncü şahsın, aralarında maddi hukuk anlamında hukuki ilişki bulunmayan alacaklıya karşı açtığı davada İİK'nın 72. maddesine dayanmasının mümkün olmadığı nitekim -------- sayılı ilamının da benzer şekilde olduğu anlaşılmış olup davacının açmış olduğu iş bu davasının İİK 72. madde gereğince açılmış menfi tespit davası olarak nitelendirilmesi mümkün değildir.

İcra İflas Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca 3. haciz ihbarnamesine karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde menfi tespit davası açılması gerekir. Somut olayda 3. haciz ihbarnamesi 30/05/2023 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen dava 15 günlük süre geçirildikten sonra açılmıştır. İİK 89/3.

Maddesine göre menfi tespit davası, kendisine üçüncü haciz ihbarnamesi tebliğ edilen üçüncü kişi tarafından icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde açılması gerekmekte olup bu süre hak düşürücü süre mahiyetinde olduğundan mahkemece her aşamada resen dikkate alınması gerekmekte olup süresinde açılmayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve hak düşürücü süre dava şartı olup hüküm tarihindeki A.A.Ü.T 7/2 maddesi uyarınca maktu vekalet ücretini geçmemek koşuluyla nispi vekalet ücretine hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.