İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/516 K.2024/786

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/516 Esas

KARAR NO: 2024/786

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tespiti

DAVA TARİHİ: 20/07/2023

KARAR TARİHİ: 09/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı tarafın,-------- İli ---------- İlçesi --------- Mahallesi --------- Pafta ---------- parsel sayılı taşınmazda kurulu yapı kooperatifi olduğu, davalı tarafın 09.09.2012 tarihli yapılan genel kurulunda dışarıdan üye alımı konusu gündeme geldiği ve 8. Maddesinde dışarıdan üye kaydedilmesi 61 oy ile kabul edildiği, davalı tarafın 30.06.2013 tarihli genel kurulu 8. Maddede ------------ blokların üst katlarına yapılacak ilave dairelerin inşaatların yapımına başlanması oybirliği ile kabul edildiği, Davalı genel kuruluna alınan bu kararlar neticesinde vekil edenlerden ; ..., kendisine düşen 80.000 TL'yi kooperatif hesabına yatırdığı,

bunun arkasından davalı taraf ile yapılan protokol gereği --------- blok -------- ve --------- nolu çatı katı dairelerin vekil eden adına tescil edileceği karşılıklı kabul beyanları ile imza altına alındığı, ..., dava dışı --------- devir sözleşmesi ile hak sahibi olduktan sonra davalı taraf ile yapılan protokol gereği --------- blok ---------- nolu çatı katı dairelerin vekil eden adına tescil edileceği karşılıklı kabul beyanları ile imza altına alındığı, diğer Davalı ... de kendisine düşen 40.000 TL'yi kooperatif hesabına yatırdığı,

bunun arkasından davalı taraf ile yapılan protokol gereği ---------- blok --------- nolu çatı katı dairelerin vekil eden adına tescil edileceği karşılıklı kabul beyanları ile imza altına alındığı, vekil edenlerin kooperatif üyeliğine kaydedilmesi için ihtarname keşide edildiği, ---------- Noterliği 14 Haziran 2023 tarih ---------- yevmiye nolu vekaletnamesi tebliğ olmasına rağmen sonuçsuz kaldığı,

davalı kooperatifin kentsel dönüşüm kapsamında bir inşaat firması ile anlaştığı, yakın zamanda hali hazırdaki tüm binaların yıkılarak anlaşma doğrultusunda yeni inşaat başlayacaklarını, vekil edenlerin aslında üyelik kayıt için gerekli parayı ödemiş olmalarına rağmen üye kaydı yapılmadığı, bu sebeple de kooperatif bünyesinde hak sahibi gözükmediklerini, davanın kabulüne, vekil edenlerin kooperatif üyeliğinin tespiti ve üye kaydı yapılmasına, --------- İli ---------- İlçesi ---------- Mahallesi --------- Pafta ----------- parsel sayılı taşınmaza dava sonuna kadar ihtiyati tedbir konmasına,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacıların tüm hak, alacak ve talepleri zamanaşımına uğradığını, Davacıların, müvekkili kooperatifin üyesi olmadığını, Davacıların üyelik defterinde kaydı olmadığı gibi, genel kurullara davet ve hazirun cetvellerinde de üye olarak görünmediklerini, genel kurullarında kararlaştırılan aidatların da ödenmediğini, 27.06.2010 tarihinde yapılan 2009 yılı genel kurulunda yeni üye yapılması veya bağımsız bölüm satışı ile ilgili alınmış bir karar ve yönetim kuruluna verilmiş bir yetki olmadığı,

Yönetim Kurulunun genel kuruldan almadığı bir yetkiyi kullanmak suretiyle 21.12.2010 gün---------- sayılı Kooperatif Yönetim Kurul Kararı ile davacılar ..., ... ve dava dışı ---------- yeni yapılacak bağımsız bölümlerin verilmesine dair alınan kararın geçersiz olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, davacı tarafça ibraz edilen protokollerde kooperatif kaşesi üzerinde tek imza bulunmakta olduğu, Kooperatif ana sözleşmesinde, yönetim kurulu üyelerinden en az çift imza taşımayan işlemlerin geçersiz olduğu,

müvekkili kooperatifi bağlamadığını, Dava dışı -----------, müvekkili kooperatifin 2009-2014 döneminin aralıksız denetleme kurulu üyesi olup; davacı ...'in oğlu ve davalı ...'in eşi olmak itibarıyla çatı katları ile ilgili olarak işlem yapılamayacağını bildiğini, 26.06.2011 tarihinde yapılan 2010 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısının 6.gündem maddesinde "---------- söz aldı;...Çatılardan yer verildiği söylendi, bu doğru mudur ?" sorusuna Denetleme Kurulu Üyesi ------------- faaliyet raporu 7.maddesinde böyle bir durumun olmadığı hususunda Genel Kurula bilgilendirme yaptığı görüleceği,

09.09.2012 yılında yapılan 2011 yılı olağan genel kurul 8.gündem maddesinde ve 30.06.2013 yılında yapılan 2012 yılı olağan genel kurulu 7.gündem maddesinde özetle; binaların üst katlarına proje ve ruhsat dahilinde ve gerekirse proje tadilatına gidilerek yapılacak bağımsız bölümlerin öncelikle mevcut üyelerden, talep olmadığı takdirde dışarıdan üye kaydedilmesine karar verildiği, Genel Kurulda alınan kararın, binaların üst katlarına proje - ruhsat dahilinde ve gerekirse proje tadilatına gidilerek artışı yapılacak bağımsız bölümlere dairdir olduğu, Ancak -------- Belediyesi tarafından.

20.06.2011 tarih-...---------- Sayılı yazısı ile "...Söz konusu yapının, ruhsatı ve onaylı mimari projelerinde kat adedi --------- kat, ----------- kat ve 3 normal kattan oluşmaktadır. Mevcut yapı da onaylı mimari projesinde olduğu gibidir.

Dolayısı ile mevcut yapının üzerine kat atılması veya buna izin verilmesi gibi bir durumun söz konusu " olmadığı, 18.02.2013 tarih---------- Sayılı yazısı ile kat ilavesinin söz konusu olmadığı, 03.02.2015 tarih----------- Sayılı yazısı ile bahse konu parsele 10.11.2010 tarihinde yapı ruhsatının düzenlemiş olduğu, bu tarihten sonra tadilat ruhsatı için talep ve başvuru yapılmadığı, bildirildiği,

Müvekkili Kooperatifin 23.06.2011 tarihinde ferdileşmeye geçtiğini, 21.12.2010 gün--------- sayılı Kooperatif Yönetim Kurul Kararı sonrası davacıların üyelik talebine ilişkin olarak 14.06.2023 tarih----------- yevmiye nolu ihtarnameden başkaca bir başvurusu ve genel kurulda görüşülen bir gündemin olmadığı,

Dava dışı denetleme Kurulu üyesi ----------- de dahil olduğu bir kısım eski yönetici ve deneticilerle ilgili olarak usulsüz işlemler yapıldığı gerekçesi ile --------- E. yargılaması ve ---------- E.sayılı dosyası ile hukuki sorumluluk davasının devam ettiği, ----------- E.sayılı dosyasında hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitte davacılar ..., ... ve davacı ...'nın devraldığı iddia edilen dava dışı ------------ tarafından 4.5/2013 döneminde bir kısım ödemenin yapıldığı belirtildiği, davanın reddini, yargılama gider ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yüklenmesini talep ve beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde. Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.Kooperatifler Kanununa egemen olan açık kapı ilkesine göre, şartları sağlayan herkesin başvurusu halinde kooperatife kabul edilmesi gerekir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun (KK) 1. maddesinde de açıklandığı üzere, kooperatifler; ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla, gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan tüzel kişiliklerdir.Kooperatif ortaklık sıfatının kazanılması beş halde söz konusu olabilir. İlk olarak kooperatifin kuruluşunda kurucu ortaklar kuruluşun gerçekleşmesiyle ortak sıfatını aslen kazanırlar.

Daha sonraki evrede ise giriş talebinin kabulü yoluyla veya payın bir başkası tarafından devir alınmasının kabulüyle ortaklık gerçekleşir. Bir diğer ihtimal olarak ortaklığın taşınmaz mülkiyetine veya bir teşebbüsün işletilmesine bağlandığı durumlarda, taşınmazın veya işletmenin devir alınması halinde ortaklık sıfatı kazanılır.

Son olarak ise ana sözleşmede hüküm bulunması halinde miras ile kooperatif paydaşlık hakkı kazanılır.Kooperatif ortağı olmada “açık kapı ilkesi” geçerlidir. Ortak olmak için yöneticilerin istekleri değil, objektif şartların gerçekleşmesi yeterlidir. Kooperatif ortaklığına girmek için gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmaları gerekir.

Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar (KK. m.8).Bu aşamada zımnen ortaklığa kabul edilmiş sayılma durumunun da açıklanmasında yarar vardır.

İlke olarak kooperatiflere üyelik kaydının, yetkili organlarının bu hususta verecekleri açık bir kararla olması yanında; ortak olmak isteyen kişiden aidat tahsilâtı yapılması ya da kişinin genel kurul toplantılarına çağrılması türünden kişiyi ortak olarak kabul eden işlemlerin yapılması suretiyle zımnen de ortaklık kaydının gerçekleşebileceği kabul edilmiştir.

Kooperatif ortaklık hakkını kazanan her ortağın kooperatiften çıkma hakkı (KK.m.10) olduğu gibi, anasözleşmede açıkça belirtilmiş olan nedenlerle ortağın ihracına karar verilmesi de mümkündür (KK. m.16).Somut olayda Koop K. m. 8 kapsamında ortaklığa kabul, yönetim kurul tarafından yapılsa da; yine aynı düzenlemeye göre yönetim kurulunun söz konusu işlemi bir genel kurul kararına dayalı olarak gerçekleştirmesi gerektiği, genel kurul tarafından üye sayısına ilişkin olarak alınacak kararın KK m. 42/8 uyarınca devredilemez nitelikte olduğu,

bu bağlamda davacılar tarafından dayanak gösterilen genel kurul kararların, oybirliği ile alındığı tespit edilen yönetim kurulu kararlarından sonraki tarihli olduğu, dolayısıyla her üç davacının da davalı kooperatifte pay sahibi olarak kabul edilemeyeceği, davalı Kooperatif kayıtları incelendiğinde davacıların Genel Kurul toplantılarına çağrılmadığı,

Hazirun listesinde isimlerinin bulunmadığı dolayısıyla kooperatif tarafından üyeliğin zimnen kabul edilmiş sayılamayacağı, --------- bağımsız bölümler sınırlı olacağından kooperatiflerde hakim olan "açık kapı" ilkesinin uygulanamayacağı, davacı ... için hazırlanan protokolün ayrıca, çift imza ile temsil kuralına da uygun olmadığı, dolayısıyla davalı kooperatif açısından bağlayıcılığı bulunmadığından davacıların kooperatif üyeliği tespiti talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.Yargılama sırasında davacılar, ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinin talep (sonuç) kısmında isim ve miktar olarak yer almayan alacağı talep etmiştir.

Davacıların alacağına ilişkin açılmış bir dava olmadığı halde, ıslah dilekçesi dikkate alınarak, ıslah ile dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alınması mümkün olmadığından davacıların bu talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir Yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Davanın REDDİNE

2-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 427,60 TL peşin harcın başlangıçta alınan 3.002,25 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 2.574,65 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-Davacıların yargılama sırasında yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Yargılama sırasında davalı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereğince 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı tarafa verilmesine,

5-Artan gider avansının karar Gider avansı tarifesi 5. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekilleri yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde dilekçe ile başvurulacak İSTİNAF yolu açık olmak üzere OY BİRLİĞİ ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.. 09/10/2024