İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/567 K.2025/432

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/467 Esas

KARAR NO:2025/430

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 29/05/2025

KARAR TARİHİ: 29/05/2025

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu ------- tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili firma tekstil ticareti ile uğraştığını, bu amaçla yaptığı ticarete ilişkin Keşidecisi ------- adet çeki lehtardan ciro ile teslim aldığını, davacı müvekkilinin yetkilisi tarafından alındığını ve müvekkili şirketin muhasebe sorumlusuna teslim edildiğini, ancak şirket adına çeklerin tahsili ile ilgilenen muhasebe görevlisi çekleri maalesef kaybettiğini, kaybolan çekin, ------- Seri Numaralı çek olduğunu, kaybolan çekin piyasada ticari itibari yüksek olan bir şirket tarafından keşiden edildiğini, müvekkili firmanın ve lehdarın da cirosu bulunması ve ------seri numaralı çekin vadesinin de geldiğini,

bu çekin karşılığının bankadan tahsil edilme ihtimali bulunmadığını, davanın kabulüne, öncelikle müvekkiline ait dava dilekçesinde listesi sunulan çekin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasını, işbu ödeme yasağı kararının ilgili bankaya ivedilikle bildirilmesini, -------- Seri Numaralı çekin dava sonunda iptallerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava,------ Seri Numaralı çekin iptali istemine ilişkindir.HMK 114/1-ç m. uyarınca yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması dava şartı olup, taraflarca ileri sürülmese de mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir.6100 sayılı HMK hükümlerine göre: Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir (HMK 19/1).

Yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazı cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi halde dinlenemez (HMK 117/1). Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir (HMK 19/4). Yetki itirazından vazgeçilmiş ise yetki itirazı bulunmadığı kabul edilerek değerlendirme yapılmalıdır.

Emre yazılı senetler olan kambiyo senetleri hakkındaki iptal davalarında yetkili mahkeme, TTK.m.757 uyarınca ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesidir.6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir.

Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödeme yeri sayılır. Somut olayda, dava zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin olup, davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan TTK'nın 818/1 maddesi atfıyla, çeklerde uygulanması gereken TTK 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir.

Söz konusu düzenleme seçimlik kesin yetki kuralı olup dava konusu çekte muhatap bankanın ticaret unvanının yanında gösterilen yerin ----- hamilin yerleşim yerinin ise ----- olduğu ve her iki adresinde Mahkememiz yargı çevresinde bulunmaması nedeniyle TTK 757/1 maddesi HMK 114/1-ç maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, dosyanın yetkili ve görevli ------ Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.