İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/749 K.2025/24

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/749 Esas

KARAR NO: 2025/24

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 26/10/2023

KARAR TARİHİ: 09/01/2025

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 26/10/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

04/01/2023 tarihinde ---------- kontrolündeki -------- tarafından sigortalanmış ---------- plakalı aracın müvekkilinin --------- ---------- Plakalı aracına arkadan çarparak kazaya sebebiyet verdiğini,----------- Mevkiinde trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracının hasara uğradığını, 04/01/2023 tarihli ıslah imzalı trafik kazası tespit tutanağında sürücüler beyanda bulunduğunu, davalının kusurlu olduğunu beyan ettiğini, müvekkilinin ---------- ikamet ettiğini,

---------- geçirdiği sürede araçsız kalmak istememesi nedeni ile aracının tamirinin ---------- yaptırmaya karar verdiğini ve --------- döndüğünde --------- başvurarak 11/02/2023 tarihli Eksperti raporunu aldığını, uzman incelemesi raporu doğrultusunda hasar bedelinin 8.493,79 Euro ve araçtan yoksun kalma süresinin 4 gün olduğunu, hasar bildiriminde bulunulmasına rağmen ödeme yapılmadığını, belirsiz alacak davası olarak şimdilik 29500 TL karşılığında 1000 Euro döviz alacağı hasar tamir bedeli, 250,00 TL karşılığı 40Euro araçtan yoksun kalma bedeli, 250,00 TL karşılığı 40 Euro değer kaybı, şimdilik toplam 30000 TL karşılığı 1080 Euro,

davalı sigorta firmasından alınarak tarafına verilmesini, sigorta firmasına hasar bildirimi yapıldıktan sonra davalı sigorta firması ve diğer davalı bakımından talep edilen kalemlere ticari avans faizi uygulanmasına karar verilmesini, tüm dava ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin de davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 16/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından dava dilekçesinde başvuruda bulunulduğu beyan edilmesine rağmen tarafına tebliğ edilen belgelerden davacının mail yolu ile başvuruda bulunduğu anlaşıldığını, belirsiz alacak davası açmada davacının hukuki yararı bulunmadığını, alacak miktarının (davacı bakımından) belirlenebilir olmasına rağmen davacının dava dilekçesinden hmk madde 107 doğrultusunda belirsiz alacak davası niteliğinde istemde bulunduğu anlaşıldığını, dava konusu başvuran aracın, yabancı plakalı araç olduğundan genel şartlar gereği teminat dışı olduğunu,

başvuran her ne kadar dilekçesi ekinde ekspertiz raporu sunmuşsa da raporun gıyabında alınmış olması ve tarafına itiraz imkânı verilmemiş olması sebebiyle işbu raporun yargılamada esas alınması mümkün olmayacağını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası genel şartlarının b.2.2 maddesi düzenlemesi gereği başvuru konusu araç onarımının kaza tarihi itibariyle anlaşmalı onarım merkezinde yaptırılması halinde tedarik iskontosu uygulanacağını, haksız fiilden kaynaklanan zararın ancak haksız fiil tarihinde ve memleket parası üzerinden gerçekleştiği kabul edilmesi gerektiğini,

her durumda değer kaybı tespitinde önceki hasarlarının olup olmadığının araştırılarak dikkate alınması gerektiğini, her durumda değer kaybı bedeli belirlenirken aracın somut özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olduğunun yargılamanın her aşamasında dikkate alınmasını, müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun şekilde başvuru yapılmadığından huzurdaki davanın reddine karar verilmesini, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaati olmadığından davanın usulden reddini,

dava konusu araç yabancı plakalı araç olduğundan değer kaybı talepleri teminat dışı kaldığından haksız başvurunun reddini, her halükârda itirazları kabul edilmemesi halinde, davacının aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanmasını, poliçe teminatı kapsamında olmayan araç mahrumiyet bedeline ilişkin haksız taleplerinin reddini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilmesi halinde memleket parası üzerinden hüküm kurulmasını, yargılamanın her aşamasında poliçe teminat limitinin dikkate alınmasını,

her halde kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını, davacının sunduğu ekspertiz raporunun dikkate alınmamasını, fazlaya ve faize ilişkin taleplerin reddini, her durumda müvekkil şirketin temerrüde düşmediği dikkate alınarak müvekkil şirketin yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.

DELİLLER

-------- Müdürlüğü'nün 03/11/2023 tarihli müzekkere cevabı, ----------- 08/11/2023 tarihli müzekkere cevabı, ----------- Noterler Birliği'nin 07/11/2023 tarihli müzekkere cevabı, -Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti 03/03/2024 tarihli bilirkişi raporu,

Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti 03/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"1.Sürücü ----------- sevk ve idaresindeki ----------- plakalı aracın kazanın oluşumunda ASLİ ve % 100 kusurlu olduğuna,2.Düzenlene eksper raporu ile hasarın uyumlu olduğuna, 3.Bagaj kapağı (düzeltilebilecek parça) haricindeki diğer parçaların değişiminin gerektireceğine, 4.Bagaj Kapağının onarılması mümkün olduğu için gerçekte olması gereken hasar miktarının yedek parça bedelinin 1.996,77 EURO + KDV ve işçilik 4.339,70 EURO+ KDV bedelleri ile toplam hasarın 6.336,47 EURO + % 19 KDV( 1.203,93 EURO) = 7.540,40 EURO olacağına, 5.Tespiti yapılan hasar onarım bedeli --------- ülkesi için geçerli olan yedek parça ve işçilik bedelleri olduğuna,

6.Hasar tarihli değer kaybı tutarının 67.482,76 TL olduğuna, 7.04.01.2023 kaza tarihli EURO kuru 19.8472 TL olduğuna, 8.Bu durunda aracın EURO olarak kaza tarihindeki değer kaybının 3.400,11 EURO olduğuna, 9.Davalının trafik kazasına karışan : ------------ plaka sayılı araç için : 12/05/2022- 12/05/2023 tarihleri arasında --------- sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, 10.04.11.2023 kaza tarihinde yürürlükte olan ZMSS limitlerinin maddi zararlarda araç başına 120.000.-TL olduğu ------------- internet sayfasından tespit edildiği,

11.Trafik Sigortası Genel Şartlarınca "değer kaybı"nın maddi zararlardan olduğu, 12.Maddi zarar ve değer kaybı tutarı açısından davalı tarafın sorumluluğunun en fazla poliçe üst limiti olan 120.000.-TL olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.

-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti 10/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporu, Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti 10/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle.

"1.Sürücü ---------- sevk ve idaresindeki ----------- plakalı aracın kazanın oluşumunda ASLİ ve % 100 kusurlu olduğuna, 2.Düzenlene eksper raporu ile hasarın uyumlu olduğuna, 3.Bagaj kapağı (düzeltilebilecek parça) haricindeki diğer parçaların değişiminin gerektireceğine, 4.Bagaj Kapağının onarılması mümkün olduğu için gerçekte olması gereken hasar miktarının yedek parça bedelinin 1.996,77 EURO + KDV ve işçilik 4.339,70 EURO+ KDV bedelleri ile toplam hasarın 6.336,47 EURO + % 19 KDV( 1.203,93 EURO) = 7.540,40 EURO olacağına, 5.Tespiti yapılan hasar onarım bedeli ---------- ülkesi için geçerli olan yedek parça ve işçilik bedelleri olduğuna,

6.Hasar tarihli değer kaybı tutarının 67.482,76 TL olduğuna, 7.04.01.2023 kaza tarihli EURO kuru 19.8472 TL olduğuna, 8.Araç mahrumiyet bedelinin 5.700,00 TL / 19.8472 TL = 287,19 EURO bedel oluştuğuna, 9.ZMMS poliçesi kapsamında Araç mahrumiyet bedelini olmadığına, 10.Bu durunda aracın EURO olarak kaza tarihindeki değer kaybının 3.400,11 EURO olduğuna, 11.Davalının trafik kazasına karışan : --------- plaka sayılı araç için : 12/05/2022- 12/05/2023 tarihleri arasında ----------- sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu,

12.04.11.2023 kaza tarihinde yürürlükte olan ZMSS limitlerinin maddi zararlarda araç başına 120.000.-TL olduğu ------------ internet sayfasından tespit edildiği, 13.Trafik Sigortası Genel Şartlarınca "değer kaybı"nın maddi zararlardan olduğu, hak mahrumiyetinin Trafik Sigorta konusunu oluşturmadığı (...A.6.

TEMİNAT DIŞINDA KALAN HALLER - k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,..) 14. Maddi zarar ve değer kaybı tutarı açısından davalı tarafın sorumluluğunun en fazla poliçe üst limiti olan 120.000.-TL olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.-Davacı vekili 21/06/2024 harç tarihli ıslan dilekçesinde özetle.

Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile KDV dahil toplam 7.540,40€ (yedi bin beş yüz kırk Avro ve 40 Sent) araç tamiri bedeli, 287,19€ (iki yüz seksen yedi Avro ve 19 Sent) araçtan yoksun kalma bedeli, 3.400,11€ (üç bin dört yüz Avro ve 11 Sent) araç değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 11.227,70€ (on bir bin iki yüz yirmi yedi Avro ve 70 Sent) tutarında maddi tazminatın davalılardan sorumlulukları oranında alınarak tarafına verilmesine karar verilmesini,

Türk Ticaret Kanununun 1427 ve devam maddeleri uyarınca davalı sigorta firmasına hasar bildirimi yapıldıktan sonra Davalı sigorta firması ve diğer davalı bakımından yukarıda talep edilen tazminat kalemlerine kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi uygulanmasına karar verilmesini, tüm dava ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazası neticesinde yabancı plakalı araçta meydana gelen hasara dayanarak açılmış maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Dosyada yer alan belgeler ve ruhsatın incelenmesi neticesinde ----------- plaka sayılı otomobil cinsi aracın davalı ----------- adına hususi olarak kayıtlı olduğu ve kaza tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu , ------------ plakalı aracın ----------- Müdürlüğü'nün yazı cevabı ile davacı adına kayıtlı olduğu,

şahıs ülkesinin --------- olduğu ve 26-12/2022-14/01/2023 tarihleri arasında ---------- giriş çıkış kaydının bulunduğu ve davanın sigorta sözleşmesine dayanması nedeniyle Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin,

doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. madde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur" hükmünü içermektedir.Davacının değer kaybı zararına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur.

Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir.

Nitekim, ------------ sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Bu sebeplerle; hasar bedeli ve değer kaybının objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Davacıya ait yabancı plakalı aracın, geçici olarak ---------- bulunduğu sırada 04/01/2023 günlü trafik kazasında hasarlandığı, davalı---------- sevk ve idaresindeki ------------ plaka sayılı aracın davacıya ait yabancı plakalı araca arkadan çarptığı, kazanın oluşumunda ----------- plaka sayılı araç sürücüsü davalı ------------ tam kusurlu olduğu, kaza tarihinden 1 ay 3 gün sonra davacıya ait aracın ------------ götürülmesinden sonra hasar tespitinin de ----------- faaliyet gösteren bir firma aracılığı ile yaptırıldığı ve bu tespite dayanılarak görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Hasar gören yabancı plakalı aracın ülkemizde tamir ettirilme zorunluluğu olmadığından, aracın hasarlı hali ile yurt dışına çıkarılarak onarımının kayıtlı olduğu ülkede yaptırılması halinde, oluşan zarar bedeli o ülke koşullarına göre belirlenmelidir. Uğranılan zararın yabancı para cinsinden talep edilmesine de yasal herhangi bir engel mevcut değildir.

Yani yabancı para cinsinden oluşan bir zarar yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görebilir.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre davacıya ait aracın yabancı plakalı olduğu, davacının geçici olarak geldiği ----------- meydana gelen trafik kazasında aracının hasarlanması nedeniyle kayıtlı olduğu ülkede ekspertiz incelemesi yapıldığı ve yapılan inceleme sırasında düzenlenen raporda aracın hasarlı halinin tespit edildiği, ekspertiz inceleme neticesinde düzenlenen raporda aracın hasarlı haline ait fotoğrafların yer aldığı,

dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporunda öz düzenlenen eksper raporu ile hasarın uyumlu olduğuna bagaj kapağı (düzeltilebilecek parça) haricindeki diğer parçaların değişiminin gerektireceği, bagaj kapağının onarılmasının mümkün olduğu için gerçekte olması gereken hasar miktarının yedek parça bedelinin 1.996,77 EURO + KDV ve işçilik 4.339,70 EURO+ KDV bedelleri ile toplam hasarın 7.540,40 EURO hasar tarihli değer kaybı tutarının 67.482,76 TL olduğuna, 04.01.2023 kaza tarihli EURO kuru 19.8472 TL olduğundan 3.400,11 Euro olduğuna,

araç mahrumiyet bedelinin tamir süresi olarak belirlenen 6 gün üzeünden 5.700,00 TL olduğu ve kaza tarihindeki kur üzerinden 287,19 EURO olduğu ,ZMMS poliçesi kapsamında araç mahrumiyet bedelini teminat kapsamında olmadığı ,davalının trafik kazasına karışan ----------- plaka sayılı aracının12/05/2022- 12/05/2023 tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, 04.01.2023 kaza tarihinde yürürlükte olan ZMSS limitlerinin maddi zararlarda araç başına 120.000.TL olduğu aynı bilirkişi heyetinden alınan ek raporda da durumun aynı şekilde ifade edildiği görülmüştür.

Dosyada mevcut araç hasar fotoğrafları, ----------- yaptırılan ekspertiz incelemesi ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacının uğradığı gerçek zarar boyutunun ne olduğunun duraksama oluşmayacak şekilde belirlenebildiğinden tespit edilen tamir bedelinin davacının yaşadığı ülke rayiçlerinde olduğu,

hasarın kazayla uyumlu bulunduğu ve böyle bir hasar için mutat tamir süresinin 6 gün olacağı tespit edilerek değerlendirme yapıldığı ve değer kaybının objektif değer kaybı esasına göre belirlendiği görülmüş olup denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporundaki belirleme ve değerlendirmeler hükme esas alınarak davanın kısmen kabulü ile;

dava konusu 7.540,40 Euro araç hasar tamir bedelinin ve 3.400,11 Euro araç değer kaybı bedelinin davalı ----------- yönünden kaza tarihi olan 04/01/2023 tarihinden itibaren, davalı -----------Ş. yönünden kaza tarihindeki 120.000,00 TL poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla KTK 99 maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8. İş günü sonunda temerrüte düşmüş sayılacsğından temerrüt tarihi olan 24/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Kanun 4/A maddesi gereğince devlet bankalarınca EURO üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine dava konusu

toplam 287,19 Euro araçtan yoksun kalma bedelinin kaza tarihi olan 04/01/2023 tarihinden itibaren, işleyecek 3095 Sayılı Kanun 4/A maddesi gereğince devlet bankalarınca EURO üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı ------------ alınarak davacıya verilmesine, araçtan yoksun kalma bedeli davalı ------------Ş. sorumlu olmadığından davalı sigorta şirketi yönünden reddine ,davalı -----------Ş. yönünden kaza tarihindeki poliçe limiti 120.000,00 Tl olduğundan bu miktar baz alınarak ilgili davalı yönünden harç ve vekalet ücreti hesaplanmasına karar verilerek aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.