İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/762 K.2024/331

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/48

KARAR NO: 2024/315

DAVA

Menfi Tespit ( Kambiyo Senedinden Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 19/01/2024

KARAR TARİHİ: 21/03/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 19/01/204 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ------- Şubesi -------- Çek Seri Sayılı, 31/12/2023 vade tarihli 500.000,00TL bedelli çeki kaybettiğini, bu nedenle ------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nden çeklerin ziyaı nedeniyle iptal davası açıldığını ve ödeme yasağı talep edildiğini, -------- Esas sayılı dosya aracılığıyla, çek bedellerin %25'i miktarında (362.500,00TL) teminat karşılığında 24/11/2023 tarihinde çeklere ilişkin ödeme yasağı koymuş ve kaybolan çeklere ilişkin -------- ihtaren ilan yapılmasına karar verildiğini,

kaybedilen ------- Şubesi -------- Çek Seri Sayılı, 31/12/2023 vade tarihli çeki elinde bulunduran davalı ... ise, çek keşidecisi ------- Şti. ve müvekkili aleyhinde ihtiyati haciz kararı almış ve ihtiyati haciz kararını -------- İcra Dairesi ------- Esas Sayılı dosya aracılığıyla infaz ettiğini, ihtiyati hacze konu çek bedelinin tamamının 500,000,00 TL icra kasasına depo edildiğini, ihtiyati haciz kararlarının yalnızca karardaki miktar kadar uygulanabileceğinden ve ihtiyati hacze konu meblağın icra dosyasına depo edildiğinden sair hacizlerin taşkın haciz durumunda kaldığını,

bu nedenle taşkın hacze dönüşmüş sair hacizlerin kaldırılması ve ihtiyati haczin icra dosyasına depo edilmiş meblağ üzerinden devam edilmesi talep edilmişse de icra müdür yardımcısının ihtiyati haczin depo edilen miktar bakımından devam etmesi taleplerini reddettiğini ve ihtiyati haciz kararının kaldırılması yetkisinin mahkemelerde olduğuna karar verdiğini, takip eden iş günü ihtiyati hacze karar veren -------- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurulduğunu fakat ihtiyati haczin kaldırılmasına yönelik kararın duruşmalı değerlendirileceğinin tensip edildiğini beyanla,

öncelikle ve ivedilikle ihtiyati haciz kararı verilerek ------- İcra Dairesi -------- Esas sayılı dosyaya yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmesine, ------- İcra Dairesi -------- Esas sayılı dosyaya konu borç yönünden müvekkilinin davalılara borcu olmadığının tespitine, muhakeme giderleri ile ücret-i vekaletin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili mahkememize sunduğu 05/02/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Yetki itirazlarının olduğunu, yetki itirazlarının kabul edilerek öncelikle dosyanın------ Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, hukuka aykırı ve mesnetsiz davanın dava şartı arabuluculuk şartı sağlamaması ve mahkemenin verdiği süreye riayet edilmemesi sebebiyle öncelikle dosya üzerinden incelenerek usulden reddine bu mümkün değilse yargılama sonucunda usulden reddine, usule ilişkin diğer eksikliklerden dolayı davanın reddine,

dava dışı ------- dava konusu çeklerin bedellerini ödemiş olması sebebiyle dosyanın infazen kapatıldığı açıkça belli olduğundan işbu davayı açmakta hukuki yararı ve taraf ehliyeti bulunmadığından davanın reddine, esasa ilişkin itirazlarının göz önünde bulundurularak işbu davanın reddine, icra dosyasının infaz olması kaynaklı olarak ihtiyati tedbirin taleplerinin değerlendirilmemesine, --------- Esas sayılı dosyası ve -------- ve -------- Esas sayılı dosyalarında mevcut bir dava bulunduğundan derdestlik sebebiyle davanın reddine, davacı tarafın aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,

--------- keşidecisi olduğu lehtarının ... olduğu------- Bankası------Şubesi ------- Seri Numaralı 28/08/2023 tarihli 400.000 TL bedelli ve ------- keşidecisi olduğu lehtarının ... olduğu ------- Bankası ------- Şubesi -------- Seri Numaralı 28/09/2023 tarihli 450.000 TL bedelli çeklerin ödemelerinin kim tarafından yapıldığının bankadan sorularak celp edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili mahkememize sunduğu 07/03/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Yetki itirazlarının kabul edilerek öncelikle dosyanın -------- Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, hukuka aykırı ve mesnetsiz davanın dava şartı arabuluculuk şartı sağlamaması ve mahkemenin vermiş olduğu kesin süreye riayet edilmemesi sebebiyle öncelikle dosya üzerinden incelenerek usulden reddine bu mümkün değilse yargılama sonucunda usulden reddine, usule ilişkin diğer eksikliklerden dolayı davanın reddine,

dava dışı -------- dava konusu çeklerin bedellerini ödemiş olması sebebiyle dosyanın infazen kapatıldığı açıkça belli olduğundann işbu davayı açmakta hukuki yararı ve taraf ehliyeti bulunmadığından davanın reddine, esasa ilişkin itirazlarımız göz önünde bulundurularak işbu davanın reddine, icra dosyasının infaz olması kaynaklı olarak ihtiyati tedbirin taleplerinin değerlendirilmemesine,-------- Esas sayılı dosyası ve ------ ve -------- esas sayılı dosyaları bulunduğundan mevcut bir dava bulunduğundan derdestlik sebebiyle davanın reddine, davacı tarafın aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-------- Esas sayılı dosyası UYAP sureti, ------- İcra Dairesi'nin -------- Esas sayılı takip dosyası UYAP sureti, --------- İcra Hukuk Mahkemesi'nin --------Esas sayılı sayılı takip dosyası UYAP sureti,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. İİK 72. maddesi uyarınca kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.6102 sayılı Kanun’un 5/A maddesi, (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar (değişik 5.4.2023 7445 S.lı Kanun) para olan alacak , tazminat , itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir” düzenlemesini içermektedir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrası, “(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır” şeklinde düzenlenmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Davanın kambiyo senedine dayalı olarak başlatılan -------- İcra Müdürlüğü'nün ------- Esas sayılı takip dosyası nedeni ile davacının davalılara İİK 72. maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu, Mahkememizin -------- Esas sayılı dava dosyasının tarihli tensip zaptının 13 nolu ara kararı ile "Davacı vekiline, TTK 5/A maddesinde belirtilen 28/03/2023 tarihli değişiklikte gözetilerek arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dosyaya sunması için 1(bir) hafta kesin süre verilmesine,

verilen kesin süre içerisinde arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dosyaya sunulmaması halinde davanın usulden reddedileceğinin İHTARINA (tensip zaptının tebliği ile ihtaratın yapılmış sayılmasına)" karar verildiği ve tensip zaptının davacı vekiline 09/02/2024 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.

Somut olayda dava ticari dava olup ,6102 sayılı Kanun’un 5/A maddesinin ile TTK 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar (değişik 5.4.2023 7445 S.lı Kanun) para olan alacak , tazminat , itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'ya 7155 sayılı yasanın 20. Maddesi ile eklenen 5/a maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, davacı vekiline tensip zaptı ile verilen 1(bir) hafta kesin sürenin dolduğu tarih itibariyle arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak sunulmadığı ve davacı vekili tarafında ön inceleme duruşma tarihine kadar bu hususta bir beyanda bulunulmadığı anlaşılmış olup davacının dava açmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmadığı,

davanın 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi ve 6325 sayılı kanunun 18/A maddesinin 1. fıkrası uyarınca arabuluculuğa başvurulmasına ilişkin dava şartı noksanlığı nedeni ile usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.