İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/939 K.2024/365

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/939 Esas

KARAR NO: 2024/365

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ: 27/12/2023

KARAR TARİHİ: 16/04/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 27/12/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Davalının ------- ile müvekkili şirket arasında söz konusu takibe konu 4 adet bono düzenlenmiş bulunduğunu, söz konusu evraklar hakkında ödeme yapılmadığı için ------- İcra Dairesi --------- E. Sayılı İcra Dosyasından takip başlatıldığını, söz konusu takibin devamında icra dosyasında davalı tarafından 04/03/2020 tarihinde şu beyanı ile itiraz edildiğini, ''alacaklı görünen tarafa bahse konu borcum vardır kalbim delik olması ve sağlık sorunları nedeniyle uzun süre çalışamadım sosyal yardım kurumunun yardımı ile ayakta durmaktayım okula giden 3 çocuğum var eşim var kiradayım durumum düzelince borçlarımı ödeyeceğim.

Üzerime kayıtlı herhangi bir menkul ve gayri menkul yoktur..

Açıklananan nedenlerle icra takibine ödeme emrine faize faiz oranına borca ve bilcümle ferilerine itiraz emiş olduğumdan bahisle açılan icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini talep ederim.' davalı tarafça sunulan borca itiraz dilekçesinde borcunu ikrar ederek kabul ettiğini, ancak dilekçesinde yine de usulen "borca itiraz ediyorum" şeklinde ibare kullandığı için icra takibi durdurulduğunu, davalı taraftan müvekkili şirketin alacaklı olduğu da sabit olduğunu, müvekkili şirketin, takip konusu alacağı likit bir alacak olduğunu,

davalı-borçlunun borcu kabul etmesine rağmen aynı dilekçe ile itiraz etmesi alacağın tahsilinin geciktirilmesine ve hatta imkânsız hale getirilmesine yönelik olduğundan kötü niyetli olduğunu, bu nedenle takip konusu alacağın %20’ sinden az olmamak şartıyla aleyhine icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesi gerektiğini, sözünü ettiği nedenlerle davalı borçlunun itirazının iptalini sağlamak için mahkemeye başvurma zorunluluğu doğduğunu talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı mahkememize sunduğu 11/03/2024 tevzi tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davacı şirket ile uzun yıllan önce yaptığı ticaret kapsamında bir miktar para borcu bulunduğunu, ancak işlerin yolunda gitmemesi sebebi ile zarar ederek işletmesini kapattığını, kalbinin delik olması sebebi ve çok ciddi kalp ameliyatları geçirmiş olması sebebi ile uzun yıllar çalışamadığını, icra dosyasına yaptığı itirazda, borcun tamamını kabul ettiğini, bir sonuç çıkmadığını, borcun tamamını kabul etmediğini, ticari ilişki nedeni ile bir miktar borcunun bulunduğunu, tutarın 20.000,00 TL olmadığını, zamanaşımına uğrayan bonolar ile alacağın ispat edilmesinin mümkün olmadığını, bonolarla ilgili zamanaşımı def'inde bulunduğunu,

söz konusu işletmenin zarar ederek kapanmasına davacı şirketin de kusurunun bulunduğunu, haksız ve usule aykırı davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

-------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı takip dosyası Uyap sureti , --------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne ait 08/01/2024 tarihli davalı -------- ait yazı cevabı, -------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 10/01/2024 tarihli müzekkere cevabı ile --------- ait 2013 yılı defterdarlık kayıtları, -------- Ticaret Sicil Müdürlüğü müzekkere cevabı, --------- Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği 17/01/2024 tarihli müzekkere cevabı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ------- İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas sayılı takip dosyasına yapılan vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.--------- İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde ; davacı alacaklı --------- Şti tarafından davalı borçlu -------- aleyhine 4 adet 5000,00 TL bedelli senet alacağı ve faiz istemiyle toplam 37.307,10 TL üzerinden ilamsız takip( örnek no:7) başlatıldığı davalının borca itirazı üzerine huzurdaki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmşıtır.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin,

tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunun veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.Diğer taraftan 6102 sayılı TTK'nın 19/2 maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin, diğeri içinde ticari iş sayılması davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.

Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2. maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5. maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır.Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce re'sen incelenir.

Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur.Türk Ticaret Kanununun 3. Maddesinde , "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.TTK'nın 14. maddesine göre " bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir." Aynı Kanunun 17. maddesi hükmüne göre de ;

iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir." düzenlemesi yer almaktadır.5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3'üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkar, ister gezici ister sabit bir mekanda bulunsun, Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkar meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan,

basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

Ayrıca TTK'nın 1463. maddesinde de önce 17. maddeye gönderme yapılarak , -------- bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardar aşağıya gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17. maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.19.02.1986 tarih ve ------- sayılı ------- yayımlanan 25.01.1986 tarihli ---------- Kararı ile TTK'nın 1463. maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir.

Buna göre.

1- Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,

2- Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır. Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinde “Birinci Sınıf Tüccarlar” sayılmış olup bu maddedeki birinci sınıf tacirlerle ilgili şartları taşımayanlar ise ikinci sınıf tacir sayılırlar.

İkinci sınıf tacirler ise ticari işletme hesabına göre defter tutarlar.

Bir hukukî işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlar ile bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekir.HMK Madde 2’ye göre, “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk mahkemesidir.”Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek yapılan incelemede.

Davalı -------- tacir sıfatı bulunup bulunmadığına ilişkin mahkememizce yapılan araştırma doğrultusunda --------- Vergi Dairesi yazılan müzekkereye verilen 10/01/2024 tarihli yazı cevabında davalının 2013 yılında işletme esasına göre defter tuttuğu belirtilmiş olup davalının dönem içindeki ticari işletme hesap özetinde belirtilen tutarların Vergi Usûl Kanununun 177/1. maddesinin birinci fıkrasınında belirtilen sınırları aşmadığının bildirildiği, vergi dairesinden gelen müzekkere cevabına göre davacının faaliyetinin esnaf boyutunda olduğu,

yine -------- Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği'nin 17/01/2024 tarihli yazı cevabı ile davalının esnaf odasına kayıtlı olduğu dava konusu uyuşmaz bakımından davalı tarafın tacir sıfatının bulunmadığı, -------- İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas sayılı takip dosya ile davalı aleyhine 4 adet 5000,00 TL bedelli senet alacağı ve faiz istemine dayalı ilamsız takip başlatılmış olması nedeniyle uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde de bulunmadığı anlaşıldığından,

taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari nitelikte olmadığı bu nedenle işbu dava açısından ticaret mahkemelerinin görevli olduğundan bahsedilemeyeceği, bu durumda HMK'nın 2.maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde genel görevli mahkemeler olan asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.