İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/941 K.2024/505

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/941 Esas

KARAR NO: 2024/505

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 16/11/2023

KARAR TARİHİ: 30/05/2024

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu 16/11/2023 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Davalı (İcra Dosyasının Borçlusu) tarafından -------- İcra Müdürlüğü’ nün -------- E. sayılı dosyası kapsamında tebliğ edilen ödeme emrine karşı süresi içerisinde yapılan itiraz üzerine İcra Müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiğini, söz konusu karar ve borçlu tarafın itiraz dilekçesi tarafımıza tebliğ edilmiş olup 1 yıllık süre içerisinde işbu davamızı ikame ettiğini, dosya numarası -------- olan arabuluculuk toplantısına katılım göstermeyen davalı taraf ile anlaşılamadığını, davalı tarafın İcra Müdürlüğüne yapmış olduğu itiraz haksız ve kötü niyetli olup bu nedenle mahkemenizce iptali gerektiğini,

müvekkilinin kendi nam ve hesabına açtığı şahıs şirketinde diğer şirket ve kurumlara çeşitli hizmet sunduğunu, davalı şirket ise lojistik alanında çeşitli kurum ve kuruluşlara aracı şirket ve şahıslar üzerinden hizmet verdiğini, müvekkili davalı şirket ile bir çok kez iş ilişkisinde bulunmuş olup bu hizmetlerin tamamında fatura kesip davalı şirkete ilettiğini, 31.12.2022 tarihinde son iş ilişkisi ifa edilmiş olduğunu, ifa borcu olan paket taşıma hizmeti ve giderleri faturalandırılıp davalı şirket tarafına gönderildiğini, fakat iş bu fatura bedeli olan 17.760,18 TL'nin yalnızca 5.000 (beş bin) TL'si ödendiğini,

kalan bakiye kısmı için herhangi bir ödeme yapılmadığını, borçlarının olduğunu onlar da kabul ettiğini, fakat ödemeleri ertelemek için inkar ettiklerini, davanın kabulünü, itirazın iptaline ve takibin devamını, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili Mahkememize sunduğu 26/01/2024 havale tarihli beyan dilekçesinde özetle: öncelikle davacının esnaf mı yoksa tacir mi olduğunun tespiti ile esnaf statüsünde olması halinde asliye hukuk mahkemeleri görevli olacağından görev itirazının kabulüne, davanın esasına geçilmesi halinde ise yapılacak yargılama sonucu davacının haksız ve kötüniyetli davasının reddine karar verilmesini, davacının haksız ve kötüniyetli icra takibi sebebiyle davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.-------- sayılı dosyasında 17/11/2023 tarihinde görevsizlik kararı verilmiş ve mahkememize tevzi olan dosya yukarıdaki esas sırasına kaydı yapılarak incelendi.

DELİLLER

Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davalının son tescil bilgilerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. ------- İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden eklenerek bir örneği dosya arasına alınmıştır. Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davacının tacir kaydı olup olmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. Esnaf Odası'na müzekkere yazılarak davacının esnaf odası kaydı olup olmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

Vergi dairesine müzekkere yazılarak davacının vergi kaydı bulunup bulunmadığı, var ise defter tutma zorunluluğu bulunup bulunmadığı, bilanço esasına göre mi, işletme esasına göre mi defter tuttuğu, işletme esasına göre defter tutuyor ise gelirinin VUK 177'deki sınırları aşıp aşmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. Vergi dairesinden davalının Aralık 2022 ve Ocak 2023 dönemine ilişkin BA formlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. Vergi dairesinden davacının Aralık 2022 ve Ocak 2023 dönemine ilişkin BS formlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Taraflar arasındaki uyuşmazlık itirazın iptali istemine ilişkindir.--------sayılı ilamı ile görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosya Mahkememize gönderilmişitir. 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Anılan maddenin 1. fıkrasında her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın madde metninde yer alan a,b,c,d,e ve f bentlerinde sayılan davaların ticari dava olduğu öngörülmüştür.

Bununla birlikte aynı kanunun 12. maddesi "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar olmak üzere iki gruba ayrılır.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi mahkemenin görevli olup olmadığı yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olamaz. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.

Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile resen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. Bu durum 6100 sayılı HMK'nın 115. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesi uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gerekli olup davacı ile davalı arasında itirazın iptali istemine ilişkin olup, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davacının tacir kaydı olmadığı,

Esnaf Odası'na müzekkere yazılarak davacının esnaf odası kaydı olmadığı anlaşılmış olup, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuki bir ilişkiden kaynaklanmadığı anlaşılmış olup mahkememizin karşı görevsizliğine, dosyanın yetkili ve görevli -------- Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.