İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/524 K.2025/459

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/524 Esas

KARAR NO : 2025/459

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 15/07/2024

KARAR TARİHİ : 12/06/2025

Talep Eden Vekili 15.07.2024 Tarihli Talep Dilekçesinde Özetle;

Müvekkil Şirket, 29.11.1988 tarihinde ---------- Şirketi unvanıyla ----------- tescil edildiğini, ---------- Noterliği'nde 22.05.2024 tarihli ve ---------- yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi yapıldığını, sözleşme doğrultusunda pay devrini gerçekleştirmek amacıyla Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ibrazını talep ettiği belgelerden biri olan pay defterine işlemek üzere 26.06.2024 tarihinde şirket merkezinde yapılan aramalar sonucunda pay defterinin olmadığı fark edildiğini, bunun üzerine huzurdaki davanın açılma tarihine kadar yapılan tüm aramalar neticesinde, pay defteri bulanamadığını,

Pay defterinin taşınma sırasında kaybolduğu veya çalındığı düşünüldüğünü, beyan ederek, davanın kabulüne karar verilmesini vekaleten talep etmiştir. --------- vergi dairesinin 09.08.2024 tarihli yazısı ile; ---------- Şirketinin 25.08.2022 tarihi itibari ile faal mükellefiyetinin devam ettiğini, şirket tarafından kuruma herhangi intikal eden bir defter belge isteme yazısının bulunmadığının bildirildiği görüldü.Vergi Denetim Kurulu 24.07.2024 tarihli yazısı ile; ---------- Şirketine ait 24.07.2024 tarihi itibari ile düzenlenmiş herhangi bir rapora, yazıya, veya vergi incelemesine rastlanmadığının bildirildiğini görüldü.

------------Ticaret Sicil Müdürlüğünün 26.07.2024 tarihli yazısı ile ----------- Şirketinin tescil kayıtlarının gönderildiği görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Uyuşmazlık, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nın 82/7. maddesine göre "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.”----------- sayılı 25/05/2016 tarihli ilamında da açıklandığı üzere zayi belgesi istenebilmesi için defterlerin muhafazasında tacirin gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması gereklidir.

Buna göre, TTK'nun 82/7.maddesi gereğince ticari defter ve belgelerin zayiinin istenebilmesi için öncelikle tacirin saklama yükümlülüğünün usulüne uygun yerine getirip getirmediği, ticari defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilip gösterilmediği ve ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelip gelmediği hususlarının irdelenmesi gerekir.

Bir başka ifadeyle davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle koruması ve bu konuda basiretli bir tacir gibi davranması gerekir. Somut olayda davacı taraf tüzel kişi tacir olup, ticari defterlerin muhafazasından basiretli bir tacir gibi mesul olup dava dilekçesinde Ortak Pay Defterinin taşınma sırasında kaybolduğunu iddia edilerek zayi belgesi talep edilmektedir.

Bilindiği üzere bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri korumak için gerekli özeni gösterme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Zayi belgesi verilebilmesi için bir tacirin saklama yükümlülüğü olduğu defter ve belgelerin, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi afet veya hırsızlık nedeniyle ziyaa uğraması gerekli olup, somut olayda ise, talep eden şirket vekilince defterlerin taşınırken kaybolduğu hususunda kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediği gibi davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumadığı anlaşıldığından talep eden şirket tarafından açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir .