Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/527 K.2025/538

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; yurt dışında yaşayan müvekkili ...'in, gurbetçi vatandaşlara yönelik yayınlanan reklamlarda bahsi geçen davalı kooperatifin reklamlarına rastladığını; davalı kooperatif ile yaptığı görüşmeler sonucu davalının ''3 seneye evi teslim edeceğiz, aidat arttırımı yılda bir kez olacak; o da 50 TL olacak, ara ödeme olmayacak'' telkinleri ve ev sahibi olma hayaliyle bu yapı kooperatifine üye olduğunu, müvekkilinin bu görüşmelerden hemen sonra 09.04.2010 tarihinde ödemelere başladığını, ardından da kooperatif üyeliğine ise ...

Konut Yapı Kooperatifi'nin 15.06.2010 tarihli yönetim kurulu kararı ile kabul edildiğini, işbu yönetim kurulu kararı ile müvekkilinin, davalı kooperatifin 266 no'lu üyesi olduğunu, yapılan anlaşmaya göre müvekkiline devredilecek bölümün; ...

No'lu bağımsız bölüm olduğunu, müvekkilinin yurt dışında yaşadığı için ilgili ödemeleri davalının banka hesaplarına döviz yoluyla yaptığını, söz konusu bu uzun süreç sonunda da konut teslim edileceğine ilişkin inancını kaybettiğini, davalı şirketin sunduğu ödeme tablosunda 204.420,00 TL daha ödeme yapılması gerektiğini gören müvekkilinin 23.07.2020 tarihinde davalı kooperatife son ödemesini yaptığını, müvekkilinin 09.04.2010'dan 23.07.2020 tarihine kadar yapmış olduğu ödeme toplamının ise ödeme tarihlerindeki kur fiyatı nazara alınarak yaptıkları hesaplama sonucu 185.049,00 TL'lik bir tutar olduğunun anlaşıldığını,

müvekkilinin Kırşehir 3. Noterliği kanalıyla 28.12.2020 tarihli ... yevmiye no'lu dilekçe ile davalı kooperatiften istifa ettiğine ilişkin ihtar çektiğini, işbu istifa dilekçesinin 30.12.2020 tarihinde davalı kooperatif tarafından teslim alındığını, böylelikle müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ayrılma ve hesaplanacak ayrılma payına ilişkin alacakların ödenmesine yönelik irade beyanının davalıya tebliğ edildiğini belirterek davanın kabulüne, müvekkilinin istifaya bağlı tüm alacaklarına mahsuben,

kooperatifin yaptığı giderler toplamından müvekkilinin payına düşen miktar indirildikten sonra kalan kısıma ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalarak, şimdilik 173.160,90 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, müvekkilinin hakkının daha fazla zayi olmaması adına davalı adına ...n ilinde kayıtlı taşınmazlarından birinin ihtiyaten haczine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş ancak davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Mahkememizce evvelce yapılan yargılama sonunda 05/03/2024 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı gerekçeli karar ile "1-Davanın REDDİNE, " kararı verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonunda 12/06/2024 tarihli, ... Esas ve ...Karar sayılı karar ilamı ile; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 05/03/2024 tarih ve...Esas - ... Karar sayılı nihai kararının KALDIRILMASINA, 3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,," kararı verilmiştir.

İade edilen dosya mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmiştir.

Dava dosyasının daha önce rapor sunan bilirkişiye tevdii ile BAM kaldırma kararı doğrultusunda denetimine açık, somut uyuşmazlığın çözümüne yönelik, açıklamalı ek rapor alınmış, 06/11/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

- Kooperatif üyeliğinden istifa eden davacının kooperatife yaptığı ödemelerin iadesinin davalı kooperatifi müzayakaya (sıkıntı, darlık, parasızlık) düşürdüğü,

- Davacının davalı kooperatif üyeliğinden ayrıldıktan sonra aradan geçen süre zarfında kooperatife yeni üye alımının olmadığına dair ek rapor sunulmuştur. Ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, ek rapora karşı davacı vekili itiraz dilekçesi sunmuştur.

Bilirkişi raporunun denetime el verişli olmaması ve davacı vekilinin itirazı dikkate alınarak dosyanın yeni bir bilirkişiye tevdine, önceki ara kararlar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 12/06/2024 tarih ...esas ... karar sayılı ilamı, tarafların itirazları dikkate alınarak rapor düzenlenmesinin istenilmiş, muhasebe bilirkişisi Prof. Dr. ... 03/02/2025 tarihli raporda özetle;

1.Davacı taraf davalı kooperatifin üyesi iken Kırşehir 2. Noterliğinin 28.12.2020 tarihli ... yevmiye numaralı istifanamesi ile üyelikten ayrıldığını, yönetim kurulunun davacının istifasını 31.12.2020 tarihli ... numaralı kararı ile kabul ettiğini,

2. Ana sözleşmeye göre devir dışında ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verileceğini, davacı 2020 yılında kooperatiften ayrıldığı için bu yıla ilişkin bilançonun görüşüldüğü 09.07.2021 tarihinden bir ay sonra davalı temerrüde düşecek ve alacak muaccel olacağını, ancak ana sözleşmeye göre (md. 25) genel kurulun her yılın ilk altı ayı içinde yapılmasının zorunlu olduğunu, genel kurulun zamanında yapılmamış olmasında davacının kusurunun bulunmadığını, hal böyle olunca davacı alacağının 01.08.2021 tarihinde muaccel olacağının düşünüldüğünü,

3. Davacının üyelikten ayrıldığı 2020 yılı faaliyetlerinin görüşüldüğü genel kurulda herhangi bir erteleme kararı alınmamıştır. Dosyadaki bilirkişi raporunda 2020 yılı genel kurulunu 01.03.2020 tarihinde yapıldığının belirtildiğini, bu tespitin doğru olmadığını, zira 2020 yılında yapılan genel kurulun 2019 yılı faaliyet dönemine ilişkin olduğunu ve derdest davadaki alacak hesabında kullanılmasının mümkün olmadığını,

4. Davacının davalı kooperatife yapmış olduğu ödemenin 185.036,88 TL olduğunun rapor ekindeki davalı kooperatif mizan tablosundan görüldüğünü,

5. Rapor ekinde yer alan davalı kooperatifin 2020 yılı genel mizan tablosunda 2020 yılı genel giderleri 397.222,56 TL olarak yer aldığını, genel kurul tutanağında ise üye sayısının 123 kişi olarak yazılı olduğunu, buna göre davacı alacağından mahsup edilecek genel gider payının 397.222,56 TL / 123 kişi = 3.229,45 TL olarak hesaplandığını,

6. Davacının davalı kooperatife yaptığı toplam ödeme tutarından üyelikten ayrıldığı yıla ilişkin genel gider payı mahsup edildiğinde (185.036,88 TL 3.229,45 TL) 181.807,43 TL çıkma payı alacağının hesaplandığını bildiri yönde ek rapor sunulmuştur. Ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, ek rapora karşı davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, çıkma payı alacağının tahsili istemine ilişkindir. Davacının davalı kooperatifi ortaklığından istifa ettiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalı kooperatiften çıkma payı alacağının muaccel olup olmadığı, muaccel ise alacak miktarının ne kadar olduğu hususlarına ilişkindir.

Davacının davalı kooperatif ortaklığından istifasına ilişkin Kırşehir 3. Noterliği kanalıyla 28.12.2020 tarihli 15591 yevmiye no'lu dilekçe ile davalı kooperatiften istifa ettiğine ilişkin ihtar çektiği, işbu istifa dilekçesinin 30.12.2020 tarihinde davalı kooperatif tarafından teslim alınmıştır..

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2014/11083 esas, 2015/325 karar sayılı emsal içtihatında da belirtildiği üzere Hesap senesinin son ayı içinde istifa edilmesi durumunda çıkma payı alacağı, istifa edilen seneyi takip eden bir sonraki senenin bilançosunun kabul edildiği genel kurul toplantısının yapıldığı tarihten itibaren bir ay sonra muaccel hale gelecektir ve çıkma payı alacağından düşülmesi gereken genel giderler de o senenin bilançosuna göre belirlenecektir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. ve anasözleşmenin 15/1. maddeleri uyarınca üyeliğin sona erdiği yılın bilançosunun genel kurulda onaylanması suretiyle kesinleşmesini izleyen bir ayın sonunda muaccel olur ve ortak ile kooperatif arasında istifanın ulaştığı tarih itibariyle hesaplaşma yapılması gerekmektedir.

Bu nedenle de davacının çıkma payı alacağının muaccel olduğu tarih 2020 yılının bilançosunun görüşüldüğü 09.07.2021 tarihinden bir ay sonra davalı temerrüde düşecek ve alacak muaccel olacağını, ancak ana sözleşmeye göre (md. 25) genel kurulun her yılın ilk altı ayı içinde yapılmasının zorunlu olduğunu, genel kurulun zamanında yapılmamış olmasında davacının kusurunun bulunmadığını, hal böyle olunca davacı alacağının 01.08.2021 tarihinde muaccel olacağı anlaşılmaktadır.

Mahkememizce aldırılan ve kooperatif defter ve kayıtları üzerinde inceleme neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunun denetime açık, hüküm kurmaya elverişli olması davacının ödediği ücretin ve davacının hesabına düşen genel gider payının doğru şekilde hesaplanmış olması ve taraf vekillerinin de bu hesaplamalara yönelik teknik bir itirazlarının bulunmaması nedeniyle rapora itibar edilmiş, davacının 181.807,43 TL çıkma payı alacağının bulunduğu ancak taleple bağlı kalınarak karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacı vekilince dava dilekçesinde dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz talebinde bulunulmuş ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte çıkma payına hükmedilmiştir.

Dava dilekçesinde harca esas değer olarak 173.160,90 TL gösterilmiş ve bu miktar üzerinden hüküm kurulmuştur.

Tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile, BAM bozma ilamı doğrultusunda 173.160,90 TL çıkma payı alacağının 04/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır