İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/539 K.2024/1025

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/539 Esas

KARAR NO: 2024/1025

DAVA

Alacak (Ayıp İddiasından Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 19/07/2024

KARAR TARİHİ: 12/12/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 19/07/2024 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin ---------- şirketi, gıda endüstrisi için gereken hammaddeleri ve katkı maddelerini yurtiçinden distribütörlük, yurtdışından ithalat kanalıyla müşterilerine en iyi şekilde ulaştırma amacıyla kurulduğunu, iç pazarda geniş müşteri ağına sahip olan bir pazarlama şirketi olduğunu, davalı tarafın ise toz gıda ve bitkisel sıvı yağ ürünlerinin üretimini ve tedarikini sağlayan bir firma olduğunu, taraflar arasında 24.03.2023 tarihinde Ayçiçek Lesitini tedariki hususunda sözleşme akdedildiğini, akabinde sözleşme kapsamında 06.04.2023 tarihli fatura içeriğinde 18.559,5 Kg Ayçiçek Lesitininin müvekkili firmaya teslimi sağlandığını,

müvekkili üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve birim fiyatı 4,30 USD + %18 KDV olmak üzere toplamda davalıya 79.805,85 USD ödeme yaptığını, davalı yanca müvekkiline keşide edilen --------- Noterliğinin ----------- Yevmiye numaralı ve 07.03.2024 tarihli ihtarnamesi içeriği ile de sabit olduğu üzere ayıplı ürünlerin davalı tarafından teslim edildiği noktasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığını, davalının gönderdiği endüstriyel gıda ürünleri müvekkili firma tarafından ---------- ve dünyada faaliyet gösteren önde gelen bir çok gıda firmasına satıldığını, ancak satıştan sonra dava dışı firmalar tarafından,

ürünlerin insan sağlığı için tehlike arz eden, üretim amaçlı kullanılması mümkün olamayan, ayıplı ürünler olduğu alıcılar tarafından tespit edildiğini ve 14.408,20 kg ürün müvekkili firmaya ayıplı olduğundan bahisle geri iade edildiğini, satıcının, satılan üründe meydana gelen her türlü ayıptan sorumlu olacağı açıkça kararlaştırıldığını, ancak gelinen gün itibari ile davalı firma gerek Türk Borçlar kanunu gerekse taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca üzerine düşen hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmeyerek huzurdaki davanın açılmasına sebebiyet verdiğini,

müvekkili şirketin tedarik edilen ürünlere ödemiş olduğu bedelin ve ürünlerin ayıplı olması nedeniyle uğramış olduğu zararların tazmini ile HMK 109 kapsamında şimdilik 10,00 USD'nin --------- Noterliğini --------- yevmiye numaralı 05.03.2024 tarihli ihtarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak müvekkili şirkete verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafta tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 09/09/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Davacının, müvekkili tarafından 06.04.2023 tarihli, ---------- sayılı ve 96.937,4.USD bedelli fatura ile satışı yapılıp teslim edilen ürünlerin [Ayçiçek lesitin sıvısı (18.559,5 kg)] 14.408,2 Kilogramının ayıplı olduğunu, bu ürünlerin müşterileri tarafından kendilerine iade edildiğini ileri sürerek,

kısmi dava niteliğinde ya tutarsa mantığı ile 10.00 USD bedelli dava ikame ettiğini, ileri sürülen hususlar gerçek dışı olduğunu, ürünlerde ayıp bulunmadığı gibi usulüne uygun ve süresinde ayıp bildiriminde bulunulmadığını, esasen davacı lesitin fiyatlarındaki gerileme sebebiyle ürünleri uzun süre piyasaya sunmamasını ve muhafaza koşullarına uygun olarak saklamaması sebebiyle ürünlerde sorun yaşamış olduğunu;

ikame edilen dava maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının, işbu davada kısmi olarak talep konusu ettiği alacak kalemi ile ilgili gerek müvekkili aleyhine keşide ettiği ihtarnamede gerekse müvekkili aleyhine icra takibinde alacak miktarını 73.107.euro olarak belirttiğini, işbu davayı kısmi dava olarak ikame ettiğini; davanın ya tutarsa mantığıyla açıldığının delili olduğu gibi, açıkça hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde olduğunu, davacıya eksik harcı tamamlaması için süre verilmesini;

aksi takdirde davanın usulden reddini talep ettiğini, müvekkili tarafından satılıp teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğu iddiası gerçek dışı olduğunu, davacı süresinde ve usulüne uygun ayıp ihbarında bulunmadığını, davacının, lesitin fiyatlarındaki düşüş nedeniyle, yüksek kar elde etmek arzusuyla ürünleri deposunda uzun süre koşullarına uygun olmayan şekilde muhafaza ettiğini, bu sebeplerle ürünlerin kalitesinde düşüş olabileceğinden;

davacının aksine iddiaları maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin, yurt dışından ithal ettiği lesitin ürününü dava dışı başkaca müşterilerine de sattığını, söz konusu ürünle ilgili herhangi bir ayıp ihbarı veya şikayet almadığı dikkate alınınca, davacının ayıp iddiasının hayatın olağan akışına aykırı ve gerçek dışı olduğu sabit olduğunu, Davacı, müvekkil tarafından satışı yapılıp teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğu iddiasıyla işbu davayı --------- Asliye Ticaret mahkemelerinde ikame etmiştir.

Oysaki, müvekkil şirketin merkezi ----------- bulunmakta olup, HMK 6’ncı maddesinde yer alan genel yetki kuralınca yetkili mahkeme ---------- Asliye Ticaret Mahkemeleridir. Her ne kadar davacı dilekçesinde taraflar arasında sözleşme bulunduğunu ileri sürmüş ise de taraflar arasında yazılı sözleşme olmadığı gibi yetki anlaşması da yoktur.

Davacı tarafından dosyaya herhangi bir yazılı sözleşme sunulmayıp, imza ihtiva etmeyen kâğıt, sözleşme olduğu iddiasıyla dosyaya ibraz edilmiştir. Açıklanan nedenle, yetkisizlik sebebiyle davanın usulden reddine dava haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan davanın esastan reddine yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

----------Noterliği'nin 26/07/2024 tarihli müzekkere cevabı, ---------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 30/07/2024 tarihli müzekkere cevabı ile --------- Şirketi'ne ait ticaret sicil kayıtları, -----------Noterliği'nin 02/08/2024 tarihli müzekkere cevabı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. 06.04.2023 tarihli, ---------- sayılı ve 96.937,4.USD bedelli fatura ile davacıya satışı yapılan Ayçiçek lesitin sıvısının (18.559,5 kg) ayıplı olduğu iddiasına dayalı zararın tazmini istemine ilişkindir.HMK 6 maddesi uyarınca Genel yetkili mahkeme ,davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeridir.HMK 10 maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar,sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. HMK'nın 17/1. maddesine göre.

Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. Yine HMK'nın 18.madesine göre. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz.

Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır.Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde.

Taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişki kapsamında 06.04.2023 tarihli, --------- sayılı ve 96.937,4.USD bedelli fatura ile davacıya satılan 18.559,5 kg Ayçiçek lesitin sıvısının ayıplı olduğu iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkin olduğu , söz konusu faturanın incelenmesinde davacı şirketin--------- ki depo adresinin faturada yer aldığı, davalı şirkete ait adresin ise " --------- Mah. --------- Sk. --------- Cadde ---------" olduğu anlaşılmıştır.HMK 116/1-a maddesi uyarınca kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazı ilk itirazdır.

Her ne kadar davacı, taraflar arasındaki sözleşmede yetkili mahkemenin belirlendiği ve-------- Mahkemelerinin yetkili olduğunu beyan etmiş ise de dava dilekçesi ekinde sunduğu ve yetki sözleşmesinin bulunduğunu beyan ettiği 24/03/2023 tarihli satın alma sipariş sözleşmesine ilişkin sözleşme suretinin aslını verilen kesin süreye rağmen Mahkememize ibraz etmemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde , yetki ilk itirazında bulanarak, yetkili mahkemenin --------- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirtmiştir. HMK 6 maddesi uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu, 06.04.2023 tarihli fatura ile davacıya satılan 18.559,5 kg Ayçiçek lesitin sıvısının teslim adresinin de yargı çevremizde bulunmadığı bu nedenle HMK 10 maddesi uyarınca da Mahkememizin yetkili olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı tarafından süresinde verilen cevap dilekçesinde usulüne uygun olarak Mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş olduğu, davacı tarafından yazılı ve geçerli yetki sözleşmesinin Mahkememize sunulmadığı bu nedenle davalının adresi itibariyle yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından davanın mahkememizin yetkisizliği sebebiyle HMK 6, HMK 10 ve HMK 19/2 gereğince maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, dava dosyasının görevli ve yetkili ---------- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine dair aşağıda yazılı şekilde karar verilmiştir.