İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/807 K.2025/561

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/807 Esas

KARAR NO : 2025/561

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/10/2024

KARAR TARİHİ : 10/07/2025

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 24/10/2024 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Davalılardan ----------, alacağı olduğu iddiası ile diğer davalı --------- aleyhine ----------- İcra Müdürlüğü’ nün ------------ E. Sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, müvekkilinin söz konusu icra takibinin asıl borçlusu olmadığını, takibe dayanak belgenin sorumlusu olmadığını, icra dosyasında görüleceği üzere, dosya adeta bir iflas dosyası haline getirildiğini, dosya borçlusu ---------- dükkanının önünden geçen vatandaşa bile haciz ihbarnameleri gönderildiğini, müvekkilinin yıllar önce ----------- mal verdiğini, buna ilişkin faturaları dilekçe ekinde sunduğunu, ----------- da parasını aldığını,

müvekkilinin -------- borçlu olmadığını, tam tersi ---------- alacaklısı olduğunu, parasını da aldığını, buna dair evrakları dilekçe ekinde sunduğunu, ----------- sayılı kararına göre 1 yıllık süre içerisinde istirdat davasını açılabileceğini, davasının kabulü ile müvekkili firmanın borçlu olmadığı halde ----------- İcra Müdürlüğü’nün ------------- E. Sayılı dosyasından dolayı haksız olarak ödediği 317.514,50 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek banka faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen istirdadına, her türlü yargılama harç ve masrafları ile ücret-i vekaletin davalılara tahmiline,

karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili 03/12/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davacı dilekçesinde açıkça 89/1 , 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz etmediklerini ikrar ettiğini, bu durumu beyan ederken müvekkili şirketten kaynaklı veya başka bir mücbir sebepten kaynaklı itiraz edemediklerine ilişkin de hiçbir emare dosyaya sunmadığını, kural olarak davacının kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde dava açamadığını ispat etmesi gerekirken dilekçesinde buna ilişkin bir husus da yer almadığını, tüm haciz ihbarnameleri davacının UETS hesabına usulüne uygun olarak gönderildiğini, bu nedenle süreleri geçmesine rağmen açılan işbu davada süreye ilişkin itirazları bulunduğunu,

işbu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin davacının diğer davalı ---------- şirketine borcu olmadığını bilmesi mümkün olmamakla birlikte kötü niyetli olmadığını, davanın süresinde açılmaması sebebiyle usulden reddine, davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafından alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

----------İcra Müdürlüğü'nün----------- Esas sayılı takip dosyası Uyap sureti, ------------ Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 30/10/2024 tarihli müzekkere cevabı, ------------- 04/11/2024 tarihli müzekkere cevabı, -------------İcra Müdürlüğü'nün 14/03/2025 tarihli müzekkere cevabı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan borçlu olunmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.Borçlunun üçüncü kişideki parası, birinci haciz ihbarnamesinin üçüncü kişiye tebliğ edildiği tarihte haczedilmiş sayılır. Üçüncü kişi, birinci haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde itiraz etmez ise, borç üçüncü kişinin zimmetinde sayılır.

Üçüncü kişiye ikinci haciz ihbarnamesi gönderilerek, 7 gün içinde itiraz edebileceği, aksi halde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi istenir. Üçüncü kişi, ikinci haciz ihbarnamesine de itiraz etmez ise, borcun zimmetinde sayılması kesinleşir.

Bu durumda kendisine, üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilerek, zimmetinde sayılması kesinleşen borcu, 15 gün içinde banka hesabına ödemesi veya aynı onbeş gün içinde takip alacaklısı aleyhine menfi tespit davası açması, aksi halde, zimmetinde sayılan borcu ödemeye zorlanacağı bildirilir.

Üçüncü kişi 15 gün içinde dava açmaz ve zimmetinde sayılan borcu ödemez ise, icra dairesi, üçüncü kişinin zimmetinde sayılan borca yetecek kadar mal veya parasını haczeder, satar ve elde edilen para ile takip alacaklısının alacağını öder.İİK'nun 89/3-4. maddesine göre, üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir.

Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir.

İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur.

2004 sayılı Kanunun İİK'nun 89/5 maddesine göre, "Üçüncü şahıs, kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde haciz ihbarnamesine itiraz etmediği takdirde 65 inci madde hükmü uygulanır.

(Değişik cümle: 17/07/2003 - 4949 S.K./22. md.) Her halde üçüncü şahıs, borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir.---------- sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin;

davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

----------- İcra Müdürlüğü'nün ------------ Esas sayılı takip dosyasın incelenmesinde davalı ... tarafından diğer davalı ... aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı davacıya haciz ihbarnamesi gönderildiği ve davacı tarafından İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle istirdat davası açıldığı anlaşılmış olup anlaşılmış olup her ne kadar daha önceki yerleşik kararlarda farklı yönde değerlendirmeler yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş ise de ------------ sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında,

2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının ve yahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.

Nitekim---------- Esas ------------ Karar ve----------- sayılı ilamları ile de benzer yönde karar verilmiş olup uyuşmazlık takip hukukundan kaynaklanmakta olup TTK'nın 4. ve 5. maddeleri kapsamında "ticari dava" olarak nitelendirilemeyeceğinden ve dava konusunun asliye hukuk mahkemelerinin görevi kapsamında olduğu anlaşıldığından Mahkememizin görevsizliğine, dosyanın görevli------------ Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıda yazılı şekilde karar verilmiştir