İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/539 K.2025/624

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/539 Esas

KARAR NO : 2025/624

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/06/2025

KARAR TARİHİ : 09/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle. Davalı ... ile çok eski tanıştıklarını, 2020-2021 yıllarıda yaptıkları işler dolayısıyla zarara uğradığını, Davalı ...'nın cezaevinde olması nedeniyle borcunu ödeyemediğini, adına kayıtlı taşınır taşınmaz bulunmaması, tutuklu olarak Ceza İnfaz Kurumu'nda bulunması,

geçimini temin etmekte zorluk çekmesi nedeniyle adli yardım talebinin kabulünü, Antlaşma başlıklı 01/02/2021 tarihli, 1.600.000,00 TL bedelli alacağının 01/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek bankaların en yüksek faiz uygulanmasını, anltaşma başlıklı 01/02/2021 tarihli, 850.000,00 TL bedelli alacağının 01/02/2023 tarihinden itibaren bankaların uyguladığı en yüksek faiz uygulanmasını, davanın kabulü ile alacaklı olduğuna karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesini özetle.

Mahkememiz dosyasında müvekkili aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak alacak talebiyle dava açıldığını, dosya kapsamında anlaşılacağı üzere davacı tarafın dolandırıcılık suçundan hükümlü olup, --------- Ceza İnfaz Kurumu'nda olduğunu, davacı tarafın hükümlü olması nedeniyle taraf ve dava ehliyetine haiz olmadığını, dava yetkisi bulunmadığını, dava şartı noksanlığından reddine karar verilmesi gerektiğini, tarafların tacir olmadığını açılan davanın da ticari davalardan olmadığını, görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini,

davanın ticari dava olduğu kabul edilirse arabuluculuk başvurusu yapılmadığından davanın arabuluculuk dava şartı noksanlığından reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın öncelikle usule yönelik itirazları doğrultusunda reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE. Dava. Taraflar arasında imzalanan anlaşmadan kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. -------- sayılı ilamında belirtildiği üzere.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesi, "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir" düzenlemesini,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrası, “(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır” hükmünü düzenlemektedir.

6102 sayılı Kanun’un 5/A maddesi, (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak, tazminat , itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir” düzenlemesini içermektedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;19/12/2018 tarihli --------- yayımlanarak yürürlüğüne giren 7155 Sayılı Kanunun 20. maddesi ile 6102 Sayılı TTK. 'ya eklenen 5/A maddesi gereğince ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmasından önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak düzenlenmektedir.

Mahkememizin 28.07.2025 tarihli ara kararı ile davacı asile arabuluculuk son tutanağını dosyaya sunmak üzere 1 (bir) haftalık kesin süre verildiği, ara kararın 30.07.2025 tarihinde tebliğ edildiği, dosyanın karara çıktığı 09.09.2025 tarihe kadar arabuluculuğa başvurulmadığının anlaşıldığı, bu kapsamda verilen süreye rağmen arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın dosyaya sunulmadığı, anlaşmaya varılamadığına dair tutanağın dosyaya sunulmasının dava şartlarından olduğu,

mahkemece, dava şartlarının mevcut olup olmadığının, davanın her aşamasında kendiliğinden (HMK m. 115/1) nazara alınacağı, tespit edilen dava şartı noksanlığının giderilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla 6325 sayılı Kanunun 18/A-2 maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.