İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/67 K.2025/534

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/67 Esas

KARAR NO : 2025/534

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)

DAVA TARİHİ : 23/01/2025

KARAR TARİHİ : 01/07/2025

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 23/01/2025 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ...'nın yetkili hamili ve zilyedi olduğu.

Düzenleyeni ----------, Lehtarı ... olan, 17.09.2024 düzenleme tarihli, 31.01.2025 vade tarihli, 13.000 TL bedelli senet 30.10.2024- 13.11.2024 tarihleri arasında kaybedildiğini, senedin kaybolmasından önce arka resmi olmaması nedeniyle müvekkili ...'nın senedin arka tarafında imzası bulunduğunu, yetkili hamili ve zilyedi olduğu mahkeme nezdinde görülmediğini, bu sebeple davanın reddedilme ihtimali binaen senetin görünen zilyedi ve lehtarı ... adına da senetin iptalini talep ettiğini, müvekkili ...'nın sahibi olduğu şirket --------- Şti.

Şirketi adına bu senetleri ----------- göndermek üzere ---------- Şirketi ----------Şubesine 30.10.2024 tarihinde teslim ettiğini, fakat söz konusu senet her nasılsa kargo şirketine teslim edildikten sonra zayi olduğunu, tarafına verilen bilgilere göre senetler Transfer merkezinde tahribata uğradığını, gönderilen kargo şubesi ise sunulan mail kayıtları ile de sabit olduğu üzere zarfın yırtıldığını, içerisinde de hiçbir evrak bulunamadığının beyan edildiğini, yapılan tüm araştırmalara rağmen bu senetlerin bulunmadığını, senetin zayi olduğunu,

senedin tahsil edilmesini engellemek ve müvekkillerinin zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak senetin üzerine ivedilikle ödeme yasağı konulmasını ve senetin iptali için iş bu davanın açılması zorunluluğu hasıl olduğunu, senedin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde İhtiyati tedbir kararı verilerek ilgili kurumlara müzekkere yazılmasını, tensiple ----------- ilanına akabinde Müvekkil ...'nın yetkili hamili ve zilyedi olduğu.

Düzenleyeni ----------- , Lehtarı ... olan, 17.09.2024 düzenleme tarihli, 31.01.2025 vade tarihli, 13.000 TL bedelli senedin kayıp veya tahribata uğraması ( senet vasfını yitirmesi) nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

-Dava konusu senetlere ilişkin ----------- ilan suretleri, Talebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle bononun iptali, talebidir.

Talebin Hukuki Sebebi. 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

Mahkeme, TTK 757/2 maddesi gereğince ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklinde düzenlenmiştir.

İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35. maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

Elden çıkan çek veya senet, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın bono iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği , davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu,

aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği, kaldı ki dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği, ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği ;

uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda toplanan deliller, talebe konu kambiyo senedi bilgileri, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde: Mahkememizce tensip ara kararı doğrultusunda TTK 762 maddesi hükmü gereğince uyarınca talebe konu bono hakkında hak iddiasında bulunanların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık hak düşürücü sürede mahkemeye başvurmaları konusunda ---------- birer hafta arayla olmak üzere üç kez ilan yaptırılmış, gazete suretleri dosya içerisine alındıığ ancak kambiyo senedinin,

vadesinden/keşide tarihinden veya ilk ilandan itibaren 3 ay içerisinde(TTK m.761/3) Mahkememize sunulmaması karşısında iptal isteminde konu kambiyo senedinin talep eden yetki hamil -------- yönünden davanın KABULÜ ile keşidecisi ----------- olan 17/09/2024 tanzim tarihli, 31/01/2025 vade tarihli 13.000,00 Tl bedelli bononun zayi olması nedeni ile iptaline karar verilmiş olup bononun lehtarı olan ve ciro ettikten sonra yetkili hamil olmayan lehtar ... yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.