İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/966 K.2020/393

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan maddi tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03/06/2017 tarihinde müvekkiline ait...plakalı araç ile işleteni davalı şirket, sürücüsü diğer davalı ... olan...plakalı araçların çarpışması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sürücünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğunu, Kemalpaşa C.Başsavcılığının... soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, müvekkilinin kazadan dolayı aracını kullanamadığını, araç kiralamak zorunda kaldığını belirterek müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı için 200,00 TL'nin tüm davalılardan, ikame araç bedeli 5.546,00 TL, dosya masrafı 413,00 TL ve otoyol yardım bedeli 250,00 TL'nin ise sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalılar ... ve... Özel Eğitim İşletmeleri A. Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından ileri sürülen taleplerin faturaya dayandığını, bu nedenle belirsiz alacak ya da kısmi davaya konu olamayacağını, davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, eski model bir araç için 15.000,00 TL bedelin çok fahiş olduğunu, pert olan araç artık kullanılamayacağından değer kaybının söz konusu olmadığını, dosya masrafı olarak adlandırılan giderin neye ilişkin olduğunun anlaşılamadığını, ikame araç bedelinin aracın tamiri süresince uğranılan zarar olduğunu, pert olan araçlarda ise ikame araç bedelinin davacının aynı nitelikte bir aracı satın alabileceği süreye göre tespit edilmekte ve bu süre ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçeden doğan sorumluluğun sigortalısının kusuru oranında poliçede belirtilen üst limit ile sınırlı olduğunu, hesaplanan gerçek zarar bedeli olan 7.000,00 TL'nin davacı tarafa ödendiğini, müvekkilinin sorumluluğunu yerine getirdiğini, davaya konu aracın pert total işlemine tâbi tutulması sebebiyle değer kaybı talebinde bulunulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat(değer kaybı, ikame araç bedeli, dosya masrafı ve oto kurtarma bedeli) isteğine ilişkindir.

DELİLLER

-Sigorta poliçesi ve hasar dosyası, -Kemalpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... nolu soruşturma dosyası sureti, -Kusur ve hesap bilirkişi Bülent Demir'in 25/02/2019 tarihli kök raporu ile 16/09/2019 tarihli ek raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

TBK'nın 49. maddesine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız fiile dayalı bir borcun doğabilmesi için, hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, fiili işleyenin kusuru olmalı, sonuçta bir zarar doğmalı, zarar ile işlenen fiil arasında da uygun nedensellik bağı bulunması gerekir.

Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

Öncelikle, değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında gözönüne alınmalıdır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin kökleşmiş ilke ve uygulamalarına göre trafik kazalarına dayalı araç değer kaybı tazminatı, hasarlı aracın, hasara uğramadan önceki ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki ikinci el piyasa değerinin saptanması ve karşılaştırılması suretiyle belirlenir. Aradaki fark meydana gelen değer kaybıdır. Ancak aracın tamiri ekonomik değilse yani araç pert total ise değer kaybı talep edilemez(Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/12/2017 tarih ve 2015/6486 Esas, 2017/12264 Karar; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 11/10/2018 tarih ve 2015/16180 Esas, 2018/8981 Karar sayılı ilamları.).

Aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli olan bedel ve davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. gibi tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle araç mahrumiyet bedeli bedeli belirlenir. Ancak aracın tamiri ekonomik değilse yani araç pert total ise zarara uğrayan araçla aynı vasıfta ikame aracın satın alınması için geçecek makul süre üzerinden araç mahrumiyet bedelinin belirlenmesi gerekir. (Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/7867 Esas, 2017/1668 Karar sayılı ilamı ve benzer kararları).

6100 Sayılı HMK'nın 266 ve devamı maddelerine göre çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda ihtisas sahibi kimselerin dinlenmesi ve rapor alınması gerekir.

Kaza sonucu hasara uğrayan aracın değer kaybı ile hasarının ne kadar sürede tamir edileceği, bu süre içinde ikame araç kiralama bedelinin (yakıt v.s gibi zorunlu giderlerin mahsubundan sonra) tespitinin konusunda uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi gerekir(Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/11175 Esas, 2016/1082 Karar sayılı İlamı ve benzer kararları).

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde.

03/06/2017 tarihinde... plakalı araçların karıştığı çift taraflı maddi hasarlı-yaralamalı trafik kazasının meydana geldiği, kolluk tarafından trafik kazasına ilişkin olarak kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davacının iş bu dava ile değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli, dosya masrafı ve araç kurtarma-yol yardım gideri taleplerinde bulunduğu, mahkememizce alınan kusur ve hesap bilirkişi raporuna göre davalı ... nezdinde 11/11/2016-11/11/2017 tarihleri arasında zmss poliçesi ile sigortalı bulunan... plakalı davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu,

kusur durumu ile ... plakalı aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi unsurlar dikkate alınarak kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile dava konusu kaza nedeniyle oluşan hasarının miktarı ve onarım giderleri bir arada değerlendirildiğinde aracın tamirinin ekonomik olmadığı, bu nedenle değer kaybının oluşmadığı, zarara uğrayan araçla aynı vasıfta ikame aracın satın alınması için geçecek makul sürenin 25 gün olarak belirlendiği ve günlük ikame araç bedelinin 75,00 TL olarak tespit edildiği,

davacı tarafından sunulan faturaya göre yol yardım bedeli olarak talep edilebilecek miktarın 295,00 TL olduğu ve bu miktarın makul olduğu, dosya masrafı konusundaki talebin mahkemece değerlendirilmesi gerektiği görüşlerine yer verildiği, Yargıtay 17. Dairesi'nin yerleşik uygulaması doğrultusunda davacının pert olan araç yönünden değer kaybı talebinin yerinde olmadığı, her ne kadar davacı dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu faturalara istinaden 47 günlük araç mahrumiyet bedeli talebinde bulunmuşsa da pert olan dava konusu araç yönünden aynı vasıfta ikame aracın satın alınması için geçecek makul sürenin 25 gün olduğu,

ayrıca kaza tarihi itibariyle aynı nitelikteki araç için günlük ödenecek ücretin 75,00 TL olduğu, bu nedenle davacı tarafından talep edilebilecek araç mahrumiyet bedeli-ikame araç bedelinin 1.875,00 TL olduğu, davacı tarafından talep edilen 295,00 TL'lik yol yardım giderinin kaza ve hasarın mahiyeti ile güncel ekonomik değerlere göre makul olduğu, dosya masrafı adı altında talep edilen giderin eksper ücreti olduğu davacı tarafından iddia edilmişse de sunulan faturanın servis faturası olduğu,

eksper tarafından düzenlenmediği ve davacı tarafından da eksper hizmetinin alındığına dair eksper raporu veya benzer mahiyette ispata yarar herhangi bir belgenin sunulmadığı dikkate alındığında davacının dosya masrafı talebinin yerinde olmadığı, bilirkişi kök ve ek raporunun dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, davalı şirketin işleten, davalı ...'ın ise kazanın meydana gelmesinde kusurlu araç sürücüsü ve haksız fiil faili olarak sorumlu olduğu,

davaya konu alacağı doğuran sebebin esasen haksız eylemden kaynaklanmış olması ve davacının talebinin de bulunması sebebiyle dava konusu alacağa haksız fiil tarihinden itibaren temerrüt faizi uygulanması gerektiği(Benzer yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/4099 Esas, 2017/9935 Karar, 2015/4364 Esas, 2017/10458 Karar; 2016/4327 Esas, 2017/10897 Karar nolu içtihatları) davalı ... tarafından kendisine yöneltilmeyen alacak talebine ilişkin ileri sürülen ıslah zamanaşımı definin diğer davalılar yönünden sonuç doğurmayacağı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE

1-Davacının değer kaybı ve dosya masrafı taleplerinin AYRI AYRI REDDİNE,

2-Davacının ikame araç tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile 1.875,00 TL'nin kaza tarihi olan 03/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ...Özel Eğitim İşletmeleri A. Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

3-Davacının çekici bedelinin tazmini talebinin KABULÜ ile 295,00 TL'nin kaza tarihi olan 03/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar y... Özel Eğitim İşletmeleri A. Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, davalı ... A. Ş. yönünden talebin REDDİNE,

4-Alınması gerekli 148,23 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 109,45 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 38,78 TL harcın davalılar ... Özel Eğitim İşletmeleri A. Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDEDİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL başvurma harcı ve 109,45 TL peşin harç toplamı olan 140,85 TL'nin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre (2.170,00/6.454,00=0,33) 47,35 TL'sinin davalıla... Özel Eğitim İşletmeleri A. Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

6-Davacı tarafından yapılan 400,00 TL bilirkişi ücreti ve 335,00 TL müzekkere-tebligat giderlerinden oluşan toplam 735,00 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre (2.170,00/6.454,00=0,33) 242,55 TL'sinin davalılar...Özel Eğitim İşletmeleri A. Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

7-Davacı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan 2020 Yılı AAÜT'nin 13/1-2. maddesi uyarınca 2.170,00 TL vekalet ücretinin davalılar... Özel Eğitim İşletmeleri A. Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

8-Davalılar dava ve duruşmalarda kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan 2020 Yılı AAÜT'nin 3, 13/1-2-3. maddeleri uyarınca 2.170,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ÖDENMESİNE,

9-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,

Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı 6100 sayılı HMK'nın 341. vd. maddeleri uyarınca miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/09/2020

Katip ...

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA