İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/991 K.2020/434

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği 24/08/2017 tarihli dilekçesinde;... Asfalt Maden İnş. Nak. San. Tic. A.Ş taahhüdünde tamamlanan ve İzmir-Urla-Çeşme Otoyolu İkiztepe Konak Doğanlar kesimi kapsamında bulunan Konak Tünelleri ve Yeşildere Köprülü Kavşağı İşi' ne ilişkin olarak davalı sigorta şirketince sigorta konusu " Konak-Yeşildere Tüneli ve Bağlantı Yolları Ve Viyadük İnşaatı " olan ... numaralı İnşaat ...

Risks Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, davacı genel müdürlüğün poliçenin sigortalısı konumunda olduğunu, söz konusu iş kapsamında çalışmalara başlanılmasından sonra bazı binalarda çatlaklar meydana geldiğini, can ve mal güvenliği açısından bazı binalarda oturanların tahliye edilmesi ve bu vatandaşlara taşınma ve kira yardımı yapılmasının uygun bulunduğunu, hasarlı konutlar ile ilgili olarak... Asfalt Maden İnş. Nak. San. Tic.

A.Ş tarafından davalı sigorta şirketine bildirimler yapıldığını, ilk tespitler sonucu hasar onarım bedeli olarak 287.043,15-TL ödeme yapıldığını, tünelin 24/05/2015 tarihinde trafiğe açılmasına müteakip tahliye edilen ve izlemeye alınan binalar ile ilgili olarak müracaatta bulunan vatandaşlara ait binaların tünel inşaatına başlamadan önceki durum ile tünel inşaatının tamamlanmasından sonraki durumunun, hasara uğrayıp uğramadıklarının, hasara uğramış iseler hasar bedelinin belirlenmesi amacıyla İzmir ...

ATM' nin... D. İş sayılı dosyası üzerinden tespit yaptırıldığını, alınan raporda; binaların 134 adedinde onarılabilecek boyutta hasar oluştuğu belirtilerek bu binaların hasar öncesi durumlarına getirilebilmeleri için 626.740,85-TL onarım tutarı hesaplandığını, 64 binanın ise onarımının güç olduğunun tespit edildiğini, kullanılmasının can ve mal güvenliği açısından ciddi risk taşıdığı belirlenen bu yapıların enkaz bedellerinin belirlenebilmesi için İzmir ... AHM' nin... D.

İş sayılı dosyası üzerinden tespit yaptırıldığını, toplam enkaz bedelinin 6.726.925,43-TL olarak hesaplandığını, bu kapsamda söz konusu tünel yapımını üstlenen ... Asfalt ...

A.Ş' nin sigorta ettiren olarak tanzim ettirdiği poliçe çerçevesinde 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası Teminat Tutarı olarak belirlenen 750.000,00-USD' nin davalı şirketten tahsili gerektiğini, idarece 27/06/2016 tarihli ve... sayılı yazı ile sigorta poliçesi kapsamında ödeme yapılmasının talep edildiğini, davalı tarafın 10/10/2016 tarihli cevabi yazısı ile bir takım bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiğini, istenilen belgelerin davalıya sunulduğunu,

yazışmalardan sonuç alınamaması üzerine 30/01/2017 tarihli ve... sayılı yazı ile her hangi bir ödemenin yapılmadığından bahisle onarım ve enkaz bedellerinin 15 gün içinde yatırılmasının talep edildiğini, ödemenin yapılmaması üzerine dava açma zorunluluğu doğduğunu, TTK' nin 1409.

Maddesi gereğince davalının poliçe kapsamında sorumlu olduğu belirtmiş ,davalı sigorta şirketince tanzim edilen ve davacı idarenin sigortalısı olduğu İnşaat All Risks Sigorta Poliçesi' nde gösterilen 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası Teminat Tutarı olarak belirlenen 750.000,00-USD. hasar bedelinin ilk defa talep edildiği 27/06/2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa' nın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı adına usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı tarafça süresi içerisinde cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davalı vekili aşamalarda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İzmir ... AHM'nin... D. İş sayılı dosyasının incelemesinde; tespit isteyenin...Asfalt Maden İnşaat Nakliye San ve Tic AŞ, tespit konusunun tünel güzergahında bulunan binaların tünel inşaatının tamamlanmasından sonraki hali hazır durumlarının tespiti talebi olduğu, mahkemece 3 kişilik inşaat mühendisi bilirkişi aracılığıyla keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığı, alınan 22/10/2015 tarihli bilirkişi kurulu raporunda.

Konak Tünel İnşaatı nedeniyle hasar gördüğü iddia edilen 202 adet binanın bilirkişi heyeti tarafından mahalinde gözlemsel olarak incelendiği, ilgili binaların 134 adedinde tünel inşaatı esnasında yer altı su seviyesinin ani bir şekilde direne olmasına bağlı olarak zemin katmanlarında oluşan oturmalar nedeniyle onarılabilecek hasarların meydana geldiği,

bu hasarların tekniğine uygun olarak onarım yolu ile giderilmesi durumunda bu binaların tünel inşaatı başlamadan önceki durumlarına getirilebileceği, gözlemsel olarak incelenen 64 adet binanın tünel inşaatı esnasında yer altı su seviyesinin ani bir şekilde direne olmasına bağlı olarak zemin katmanlarında oluşan oturmalar nedeniyle stabilitesini kaybettiği, bu binalarda gerek taşıyıcı gerekse taşıyıcı olmayan elemanlarda ciddi mertebelere ulaşan çatlakların yarıkların ve ayrılmaların oluştuğu bu çatlak,

yarık ve ayrıkların tekniğine uygun olarak onarılmasının son derece güç olduğu ve onarılsa dahi ilgili yapıların kullanılmasının can ve mal güvenliği açısından ciddi risk taşıdığı bu nedenle ilgili binalar için maliyet hesabı yapılmadığı, mahallinde yapılan gözlemsel incelemeler esnasında 5 adet binaya çeşitli nedenlerden dolayı girilemediği görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtildiği belirlenmiştir.

İzmir... AHM'nin... D.

İş sayılı dosyasının incelemesinde; tespit isteyenin Karayolları Genel Müdürlüğüne izafeten Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü, tespit konusunun can ve mal güvenliği açısından risk taşıdığı tespit edilen 64 adet binanın salt yapı değerinin ayrı ayrı tespiti talebi olduğu, mahkemece harita mühendisi ve inşaat mühendisi bilirkişiden oluşturulan bilirkişi kurulu vasıtasıyla keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, alınan 20/06/2016 tarihli bilirkişi kurulu raporunda. İzmir...

ATM'nin ... D. İş sayılı dosyasında can ve mal güvenliği açısından risk taşıdığı tespit edilmesi sebebiyle yapı değerlerinin tespit edilen her gayrimenkule ait inceleme, tespit ve değerlendirmeleri içeren, kroki, ada, parsel, alan, yapı özellikleri, yapı değeri ve fotoğrafları gösterir raporun mahkemeye sunulduğunun belirtildiği belirlenmiştir.

Dava konusu edilen genel ve özel şartları gösterir poliçe örneği celb edilerek alacak isteğinin haklı olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak dosya üzerinde inşaat mühendisi, mimar ve sigorta uzmanı bilirkişiden oluşturulan üç kişilik bilirkişi kurulu vasıtası ile bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan 28/11/2018 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda: İzmir ... AHM'nin ...D.

İş sayılı dosyasında 2016 yılı itibariyle heyetçe 2016 yılı itibariyle yapılan değerlendirmenin 2015 yılına göre hesaplandığı ve yapı değerleri toplamının 6.302.710,30 TL olduğu, 134 adet binadaki onarım bedelinin 618.780,00 TL, kullanılması can ve mal güvenliği açısından risk taşıyan binaların değerinin 6.302.710,30 TL toplam bedelin 6.921.490,30 TL olduğu, mahkemece ödenmesine hükmedilmesi halinde... Sigorta AŞ 'de sigortalı Karayolları Genel Müdürlüğü ...

Bölge Müdürlüğü, sigorta ettiren... Asfalt Maden İnşaat Nak. San. Ve Tic.

AŞ olacak şekilde ...at All Risk Sigortası kapsamında davaya konu sigorta poliçesinde üçüncü şahıs mali mesuliyet 750.000,00 USD olarak teminat altına alındığı, muafiyet notu olarak olay başına her bir hasarın %10 'u minumum 5.000,00 USD karşılığı TL tutarında tenzili muafiyet uygulanacağı, üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası teminatı talebinin davacının ilk talep tarihi olan 27/06/2016 olduğu, bu tarihteki döviz kurunun 2,9365 TL olduğu 750.000,00 USD karşılığının 2.202.375,00 TL olduğu, bu bedele kadar davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, üçüncü şahıs mali mesuliyet poliçesi muafiyeti hasarın %10 tutarının 220.237,50 TL olduğu,

muafiyet düştükten sonra 750.000,00 USD karşılığının 1.982.137,50 TL olduğu, davalı ... Sigorta AŞ, sigortalı Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü, sigorta ettiren ... Asfalt Maden İnşaat Nak San ve Tic AŞ olacak şekilde İnşaat All Risk Sigortası kapsamında ... poliçe numarasına istinaden sorumluluğun 1.982.137,50 TL olduğu ve ödenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Rapora taraflarca itiraz edildiğinden itirazlar doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor istenilmiş alınan 09/07/2019 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda; kök raporda belirtildiği üzere 10/10/2016 tarihli davalı ...Sigorta AŞ'nin kurumsal hasar müdürlüğünün TC Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü adına 27/06/2016 tarih .. nolu İnşaat All Risk Poliçesi ile teminat altına alınan Konak- Yeşildere Tüneli ve Bağlantı Yolları ve Viyadük İnşaatı İşleri kapsamında meydana gelen hasarlarla ilgili olarak... numaralı hasar dosyaları açıldığından bu tarihi itibariyle döviz kurunun belirlendiği,

tünel aksından 25 metre daha uzak olan yapılarda oluşan hasarlar ile tünel yapımına başlanmadan önce durumları ön tespit raporları ile belirlenmemiş olan binalarda oluşan hasarların poliçe teminatı kapsamı dışında olup olmadığının sigortacı tarafından somut bilgi ve belgelerle ispatlanması gerektiği bu hususta davalı sigorta şirketi tarafından sunulan bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı,

dava dosyasında Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü tarafından sigorta konusu edilen ve davaya konu projelerle ilgili kamulaştırma yapılarak hak sahiplerine bedel ödenip ödenmediğine dair bir belgeye rastlanılmadığı eğer ödeme yapıldıysa bu ödemenin Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğünden talep edilmesi gerektiği, eğer ödeme yapıldıysa tazminat hesaplamasının tekrar yapılması gerektiği, bu değerlendirmeler dışında kök raporda ve değerlendirmelerde herhangi bir değişiklik yapılmadığı görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Bilirkişi ek raporu doğrultusunda Karayolları 2. Bölge Müdürlüğüne sigorta konusu edilen ve davaya konu projelerle ilgili kamulaştırma yapılarak hak sahiplerine bedel ödenip ödenmediği, ödenmiş ise bunların miktarının bildirilmesine yönelik olarak yazı yazılmış, alınan yazı cevabında; davaya konu projelerle ilgili idarece herhangi bir kamulaştırma işlemi yapılmadığı yalnızca maliklerine hasar onarım bedeli ve yapı onarım bedeli ödendiği belirtilmiştir.

Yazı cevabında ödendiği belirtilen hasar onarım bedelleri ile yapı bedeli ödemeleri ile ilgili ödeme belgelerinin birer örneğinin gönderilmesi için Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğüne yeniden yazı yazılmış alınan yazı cevabında ilgili belgelerin birer örneğinin gönderildiği belirtilmiştir.

Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde davalı sigorta şirketinden 27/06/2016 tarihli...sayılı yazı ile İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi kapsamında ödeme yapılması talep edildiğinden bu yazının tebliği ile ilgili belge olup olmadığını bildirmek üzere davacı vekiline 20/02/2020 tarihli celsede 2 haftalık süre verilmiş, davacı vekili mahkememize verdiği 01/07/2020 tarihli dilekçesinde; müvekkili idarenin evrak kayıt birimi ile yapılan yazışmalarda evrakın postaya verildiğine ilişkin posta gönderme defterine yazıldığı ancak evrakın gönderildiği barkod numarasının hatalı olduğunun tespit edildiği,

müvekkili idare tarafından gün içerisinde çok fazla evrak gönderildiğinden barkod numarasının yanlış yazıldığının tahmin edildiğini ancak evrakın postaya gönderildiğinin posta gönderme fotokopisinden belli olduğunu, davalı sigorta şirketinin 27/06/2016 tarih ve ... sayılı bu yazı ilgili tutarak cevap yazmış olmasından yazıyı tebliğ aldıklarının aşikar olduğunu belirtmiştir.

Davalı sigorta şirketinin TC Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğüne hitaben yazdığı 10/10/2016 tarihli yazıda; ... nolu İnşaat All Risk Poliçesi ile teminat altına alınan Konak - Yeşildere Tüneli ve Bağlantı Yolları ve Viyadük inşaatı kapsamında meydana gelen hasarlarla ilgili olarak ... numaralı hasar dosyalarının düzenlendiğini, ... hasar nolu dosyası kapsamında tespit edilen tazminat tutarı olan 36.595,28 USD'nin talep halinde ödenmeye hazır olduğunu,... numaralı hasar dosyasının hasardan çok sonra 07/07/2015 tarihinde ihbar edildiğini, bu dosya ile ilgili ekspertiz çalışmalarının devam ettiğini belirttikleri belirlenmiştir.

Dava konusu edilen ... nolu İnşaat All Risk Poliçesi hükümlerinin incelemesinde; " Bölüm 2 Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet teminatı maddi bedeni ayrımı olmaksızın olay başına tazminat limiti 750.000,00 USD, toplam tazminat bedeli 750.000,00 TL " yazılı olduğu, muafiyetler bölümünde üçüncü şahıs mali mesuliyet muafiyetinin olay başına her bir hasarın %10 u minumum 5.000,00 USD karşılığı TL tutarında tenzili muafiyet uygulanacağının belirtildiği, poliçenin açıklamalar kısmında " iş bu poliçe USD karşılığı TL olarak tanzim edilmiş olup muafiyet hesaplamalar, hasar tazminatı ve prim ödemeleri, ödeme günündeki TC Merkez Bankası AŞ Döviz Satış Kuru esas alınmak kaydı ile USD karşılığı TL veya Döviz olarak yapılacaktır " düzenlemesinin bulunduğu belirlenmiştir.

Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda davacı tarafça dava dışı ... Asfalt Maden İnş. Nak. San. Tic.

A.Ş taahhüdünde tamamlanan ve İzmir-Urla-Çeşme Otoyolu İkiztepe Konak Doğanlar kesimi kapsamında bulunan Konak Tünelleri ve Yeşildere Köprülü Kavşağı İşi kapsamında çalışmalara başlanılmasından sonra bazı binalarda hasarlar oluştuğundan bahisle oluşan hasar bedelinin sigorta poliçesi hükümleri doğrultusunda ödenmesine yönelik olarak davalı hakkında Mahkememize dava açıldığı, dava dışı ... Asfalt Maden İnş. Nak. San. Tic.

A.Ş taahhüdünde tamamlanan ve İzmir-Urla-Çeşme Otoyolu İkiztepe Konak Doğanlar kesimi kapsamında bulunan Konak - Yeşildere Tüneli ve Bağlantı Yolları ve Viyadük İnşaatı işi ile ilgili davalı sigorta şirketi ile sigortalı Karayolları Genel Müdürlüğü... Bölge Müdürlüğü, sigorta ettiren... Asfalt Maden İnşaat Nak.

San ve Tic AŞ. arasında 05/04/2012 -21/12/2015 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde ... poliçe numarası ile İnşaat All Risk Sigortası düzenlendiği, poliçe çerçevesinde Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası teminat tutarı olarak 750.000,00 USD'nin belirlendiği, sigorta ettiren müteahhit ...Asfalt AŞ'nin yapımını sürdürmekte olduğu sigorta konusu Konak - Yeşildere Tüneli ve Bağlantı Yolları ve Viyadük İnşaatını gerçekleştirilmesi sonucunda çevre yapılarda hasar meydana geldiği,

hasar gören binaların 134 adedinde onarılabilecek boyutta hasar oluştuğu , bu binaların hasar öncesi durumlarına getirilebilmeleri için 626.740,85-TL onarım tutarı hesaplandığı, 64 binanın ise onarımının güç olduğu, kullanılmasının can ve mal güvenliği açısından ciddi risk taşıdığı, bu binalar ile ilgili toplam enkaz bedelinin 6.726.925,43-TL olarak hesaplandığı ve toplam hasar bedelinin 6.921.490,30 TL olduğu,

oluşan hasarın poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunun davalı sigorta şirketi tarafından somut bilgi ve belgelerle ispatlanamadığı , davaya konu sigorta poliçesinde üçüncü şahıs mali mesuliyet teminatının 750.000,00 USD olarak belirlendiği ve hasar miktarının teminat sınırları içerisinde kaldığı , poliçede muafiyet notu olarak olay başına her bir hasarın %10 'u minumum 5.000,00 USD karşılığı TL tutarında tenzili muafiyet uygulanacağının belirtildiği , 750.000,00 USD nin % 10 unun 75.000,00 USD olduğu ve bu muafiyet miktarının mahsubu sonucu talep edilebilecek tazminat miktarının 675.000,00 USD tutarında olduğu ,

poliçedeki " iş bu poliçe USD karşılığı TL olarak tanzim edilmiş olup muafiyet hesaplamalar, hasar tazminatı ve prim ödemeleri, ödeme günündeki TC Merkez Bankası AŞ Döviz Satış Kuru esas alınmak kaydı ile USD karşılığı TL veya Döviz olarak yapılacaktır " düzenlemesi göz önüne alındığında muafiyet hesaplamasının döviz olarak yapılabileceği ve davacı tarafça hasar tazminatının döviz olarak talep edilebileceği ,davacı tarafça hasar tazminatının ödenmesi için davalı sigorta şirketine 27/06/2016 tarihli... sayılı yazının gönderildiği ancak yazının davalı tarafa tebliğine ilişkin herhangi bir belge ibraz edilmediği ,

davalı sigorta şirketince söz konusu yazıya 10/10/2016 tarihli yazı ile cevap verildiği , davalı sigorta şirketinin cevabi yazı tarihinin 6102 sayılı TTK 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbar tarihi olarak kabulünün gerektiği ve bu tarihe 6102 sayılı TTK 1427.maddesinde belirtilen 45 günün ilave edilmesi sonucunda davalı sigorta şirketinin 26/11/2016 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü ,

davacı tarafça bu tarihten itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının USD cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizin talep edilebileceği incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · E imza · Üye ... · E imza · Üye ... · E imza · Katip... · E imza