İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1 K.2018/670

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ... şirketi nezdinde 11/02/2010 - 2011 tarih ve ... numaralı makine kırılması sigorta poliçesi bulunan müvekkiline ait, 2007 model ... marka, paletli ekskavatör iş makinesinin 01/06/2010 tarihinde Sinop ili, Durağan ilçesindeki şantiyede hasar gördüğü, 08/06/2010 tarihinde hasar ihbarının yapıldığı,

yapılan ekspertiz incelemesi sonucu hazıralanan raporda, dava konusu hasarın sigorta teminatı kapsamında olduğu ve toplam hasarın 8.286,48 Euro olarak tespit edildiğii, poliçe gereği %10 muafiyet veya 1.000,00 Euro tutar hasar bedelinden indirildiğinde 7.286,48 Euro (1 Euro : 1,9418 TL) tutarındaki hasar bedelinin davalı şirket tarafından ihbar tarihinden itibaren ödenmesi gerekirken, tamirat dolayısıyla eski parça yerine yeni parça konulması sebebiyle tazminattan indiririm yapılamayacağının, tekrar faydalanılması mümkün olan parçaların (sovtajın) bedelinin tazminattan indirilebileceğinin,

ancak davalı şirket tarafından %100 oranında ömür tenzili adı altında indirim yaptığının, ayrıca hasar gören makinenin yetkili servise götürülmesi için 1.000,00 TL nakliye bedeli de ödemediğinin, 1.000,00 TL nakliye bedeli ve hasar bakiyesi olan 7.286,48 Euro asıl alacağa ihbar tarihi olan 08/06/2010 tarihinden itibaren işlemiş faizine ve İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe konu edildiğinin, itiraz üzerine takibin durduğu beyan edilerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi ve inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili süresi içinde cevap dilekçesini mahkememize sunmamış, aşamada dosyaya verilen beyanlarında müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin, ... Sigorta A.Ş. ile birleştiğini ve süresi içinde cevap verilmesinin birleşme süreci nedeniyle mümkün olmadığını, zaman aşımı itirazının ıslahla yapılmasının mümkün bulunduğunu, davaya konu icra takibinin başlangıcının 2011 yılı olduğunu, davanın 2013 yılında açıldığını, İİK 67 maddede belirtilen 1 yıllık süre geçtikten sonra davanın açıldığını, hasarın 2010 yılında meydana geldiğini, 6762 sayılı TTK 1268 ve yürürlükte olan 6102 sayılı TTK 1420. Madde gereğince hasar ihbar tarihinden itibaren 2 yıllık sürenin dolduğu, 2012 yılından itibaren iş bu davanın açıldığını bildirerek davanın zaman aşımı yönünden reddini talep etmiştir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesinin bozma kararından önce mahkememizin ...

Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada incelenen İzmir....İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyasındaki icra takibinin davacı tarafça davalı aleyhine 7.286,48 € asıl alacak, 1.000,00 TL nakliye bedeli, 1.105,14 € işlemiş faiz ve 233,31 TL işlemiş faiz toplamı 8.391,62 € ve 1.233,31 TL üzerinden 14/12/2011 tarihinde başlatıldığı ve davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğu belirlenmiş, davalı tarafın davaya konu makina hasarının 01/06/2010 tarihinde meydana geldiği, icra takibinin 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığı,

takip dosyasındaki itirazın alacaklı tarafa tebliğ edilmediği belirlenerek davalı tarafın zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiş, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya verilen rapor ve ek raporlarında; davaya konu makina ile ilgili davalı ... şirketi tarafından görevlendirilen 06/10/2010 tarihli eksper raporunun mevcut olduğunu, ekpertiz raporu doksyadaki bilgi,

belge ve tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde meydana gelen riziko sonucu makinada oluşan hasarın haricinde sarf malzemeleri gibi malzemelerindeğerlendirme dışı bırakılarak 2014 Model... marka paletli Ekskavatör İş Makinasının hidrolik pompasında 01/06/2010 tarihinde Sinop-Durağan ilçesindeki şantiyede arızalanması sonucu meydana gelen hasar miktarının toplam 8.623,77 € olduğunu, iş makinasının hasar tarihi itibariyle yeni değerinin 247.800,00 € olarak belirleneceği,

buna göre rizikonun gerçekleştiği tarihte iş makinasının meydana gelen hasardan eksik sigorta uygulaması neticesinde poliçedeki makinanın değerinin 235.450,00 € olduğu, buna göre oranının 0,950 eksik sigorta uygulaması ile hasar bedelinin buna göre 8.192,58 € olarak hesaplandığı, %10 muafiyet ve muafiyetten sonra genel şartların 14/c maddesine göre % 20 oranında indirim sonucu sigortacının sorumlu olduğu tutarın 5.554,07 € olduğu, nakliye bedeli 1.000,00 TL'nin makul bulunduğu, 18/08/2015 havale tarihli ek raporlarında ise.

Euro yönünden işleyen faizin 231,22 €, nakliye bedeli yönünen ise 92,22 TL olduğu bildirilmiş, mahkememizce 2015/1208 sayılı 22/12/2015 tarihli karar ile davanın 5.554,07 Euro asıl alacak, 231,27 Euro işlemiş faiz, 1.000,00 TL nakliye bedeli ve 92,22 TL işlemiş faiz toplamı üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın temyizi sonucu mahkememizce verilen karar Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı 11/09/2017 tarihli kararı ile.

"Dava, makine kırılması sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin hasar tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %100 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle ödenmeyen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, yazılı şekilde, davalı ... şirketinin ömür tenzili uygulamasının hukuka uygun olmadığı, ancak makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince her hasarın %20’sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, uyuşmazlık konusu olmayan ve davalı tarafından hasar tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Gerçektende, HMK'nın 25. maddesi gereğince kanunda gösterilen istisnalar dışında hakim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz. Taraflarca getirilme ilkesinin sonucu olarak hakim, tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden araştıramaz. Bu durumun istisnası ise kamu düzenini ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin tazminat hesabında ömür tenzili uygulamasının haksız olduğu belirlendiğine göre uyuşmazlık konusu olmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan tazminat hesabı yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraflarca getirilmeyen bir hususun resen dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile bozularak mahkememize iade edilmiş, mahkememizce usul ve yasaya uygun görülen Yargıtay bozma kararına uyulmuştur.

Yargıtay...Hukuk Dairesinin... Sayılı bozma kararı kapsamı, dosya içindeki bilirkişi raporu, ek raporu ve tüm dosya kapsamından; taraflar arasında makina kırılması sigorta poliçesinin düzenlendiği, sözleşme konusu makinanın hidrolik pompasında 01/06/2010 tarihinde Sinop Durağan ilçesindeki şantiyede arıza nedeniyle makinada hasar oluştuğu, davacı tarafça İzmir...

İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyasında davacı tarafça davalı aleyhine 7.286,48 € asıl alacak, 1.000,00 TL nakliye bedeli, 1.105,14 € işlemiş faiz ve 233,31 TL işlemiş faiz toplamı üzerinden 8.391,62 € ve 1.233,31 TL alacağa ilişkin ilamsız takip yolu ile icra takibi başlattığı, davalı tarafın itirazı üzerine itirazın iptaline yönelik işbu davanın açıldığı, alınan bilirkişi raporu ile toplam hasar tutarının 8.192,58 Euro olduğu, % 10 muafiyet oranı 1.000,00 Euro'nun mahsubundan sonra taraflar arasındaki poliçe gereğince davalı ... şirketinin sorumluluk miktarının 7.192,58 Euro olduğu,

taraflar arasında poliçe genel şartlarının 14/c bendinin uyuşmazlık konusu olmadığı, bu nedenle 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan hasar bedelinin davalı tarafça ödenmesi gerektiği, takip konusu edilen 1.000,00 TL'nin Sinop'dan Ankara'ya nakliyeye ilişkin olduğu ve tutarın makul olduğu,

7.192,58 Euro asıl alacağa ilişkin mahkememizce hesaplanan faiz miktarının 451,05 Euro olduğu belirlenerek davanın 7.192,58 Euro asıl alacak, 451,05 Euro işlemiş faiz ile 1.000,00 TL nakliye bedeli ve 92,22 TL işlemiş faiz üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, şartları oluşmamakla icra inkar tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... · E imza Hakim ... · eimza