İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/447 K.2020/426

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Maddi Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 26/10/2017 tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde zmms poliçesi ile sigortalı olan...un maliki ve sürücüsü olduğu... plakalı aracın müvekkilinin sevk ve idaresindeki... plaka sayılı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada müvekkilinin aracında 5.016,00 TL değer kaybı meydana geldiğini, davalı sigorta şirketine hasar nedeniyle başvuru yapıldığını, davalı şirketin 285,00 TL ödeme yaptığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 4.731,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 19/03/2019 tarihli dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde değer kaybı talebinde bulunduğunu, dava dilekçesini tamamen ıslah ettiğini, bilirkişi raporu doğrultusunda değer kaybı ile birlikte hasar bedeli taleplerinin de olduğunu beyan etmiştir.

Davacı vekili 10/05/2019 tarihli dilekçesinde özetle; 4.731,00 TL'lik taleplerinin 368,24 TL'sinin değer kaybı, bakiye 4.362,76 TL'sinin ise hasar bedeline ilişkin olduğunu beyan etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı... Sigorta A. Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle;... plakalı aracın 24/05/2017-2018 tarihleri arasında zmms poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçede teminat limitinin maddi hasarlar için 33.000,00 TL olduğunu, davacı tarafa 08/12/2017 tarihinde 285,25 TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkilinin davacıya başka bir borcu kalmadığını, sorumluluğunun sigortalı sürücünün kusuru oranında olduğunu, davacı tarafın aracında meydana gelen değer kaybı miktarının tespit edilmesi için Trafik Sigortası Genel Şartları Ek-1 de yer alan hesaplama yönteminin esas alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...’a dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin usulüne uygun tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği, duruşmalardaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DAVA

Dava, 6098 sayılı TBK'nın 71 ve 2918 sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri uyarınca motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminatın(hasar bedeli ve değer kaybı) karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ve işleten/sürücüden tazmini isteğine ilişkindir.

DELİLLER

-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin 16/05/2018 tarihli yazısı ve eki, -Sompo ...A. Ş'nin 22/05/2018 ve 19/06/2020 tarihli yazıları ve eki, -Gaziemir İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 17/05/2018 tarihli yazısı, -Kusur ve hesap bilirkişi ...n 11/03/2019 tarihli kök raporu ile 27/06/2019 tarihli ek raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

TBK'nın 49. maddesine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız fiile dayalı bir borcun doğabilmesi için, hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, fiili işleyenin kusuru olmalı, sonuçta bir zarar doğmalı, zarar ile işlenen fiil arasında da uygun nedensellik bağı bulunması gerekir.

Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın kapsama giren teminat türlerini düzenleyen A.5-a maddesi gereğince teminat kapsamında olan değer kaybının tespiti bu Genel Şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılır. Genel Şartlar'ın değer kaybı hesaplanmasına ilişkin 1 nolu ekindeki formüle göre, araçta yapılan işlemler ile aracın rayiç değeri ve kilometresi üzerinden hesaplama yapılması gerekmektedir.

Öncelikle, değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında gözönüne alınmalıdır.

6100 Sayılı HMK'nın 266 ve devamı maddelerine göre çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda ihtisas sahibi kimselerin dinlenmesi ve rapor alınması gerekir.

Kaza sonucu hasara uğrayan aracın değer kaybı tespitinin konusunda uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi gerekir(Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/11175 Esas, 2016/1082 Karar sayılı İlamı ve benzer kararları).

6100 Sayılı HMK'nın 331/1. maddesi gereğince; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde.

26/10/2017 tarihinde ... plakalı araçların karıştığı çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, taraflarca trafik kazasına ilişkin olarak maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı düzenlendiği, Gaziemir İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 17/05/2018 tarihli cevabi yazısına göre kaza tarihinde ... plakalı aracın kayıt maliki olan davacının dava dilekçesi ile 19/03/2019 ve 10/05/2019 tarihli dilekçelerine göre iş bu dava ile değer kaybı ve hasar bedeli taleplerinde bulunduğu,

mahkememizce alınan kök ve ek kusur ve hesap bilirkişi raporlarına göre davalı sigorta şirketi nezdinde 24/05/2017-24/05/2018 tarihleri arasında zmss poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100, davacının ise kusursuz olduğu, davacıya ait araçta oluşan hasarın yedek parça ve işçilik bedeli ile KDV dahil olmak üzere 5.016,02 TL olduğu, davalı sigorta sürücüsünün kusuruna göre davacı tarafından talep edilebilecek hasar bedelinin 5.016,02 TL olduğu,

ayrıca 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren genel şartların ekindeki formüle göre aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi unsurlar dikkate alınarak yapılan hesaplamada davacıya ait araçta oluşan değer kaybının 653,49 TL olduğu, davalı sigorta sürücüsünün kusuruna göre davacı tarafından talep edilebilecek değer kaybı bedelinin 653,49 TL olduğu,

ancak dosya kapsamına göre davalı sigorta şirketinin anlaşmasının bulunmadığı serviste gerçekleşen tamir için davacıya dava öncesinde işçilik bedeli için KDV dahil 2.590,10 TL, yedek parça tedarikçisine de 2.424,92 TL ödeme yaptığı, hasar bedeli talebinde bulunan davacının yedek parçanın kendisi tarafından tedarik edildiği ve bedelinin yine kendisi tarafından karşılandığına dair herhangi bir iddiası bulunmadığı gibi bu konuda herhangi bir delil de sunmadığı, bu nedenle karşılanmayan zararı bulunmadığından davacının hasar bedeline ilişkin talebinin yerinde olmadığı,

değer kaybı talebi yönünden de davacıya davalı sigorta şirketi tarafından dava öncesinde 285,25 TL ödeme yapıldığı, bilirkişi tarafından belirlenen 653,49 TL'lik değer kaybına ilişkin zarardan bakiye 368,24 TL'nin ise yargılama aşamasında davalı sigorta tarafından davacıya ödendiği, davacının karşılanmayan değer kaybı zararının bulunmadığı, bilirkişi kök ve ek raporunun dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla değer kaybı talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, hasar bedeli yönünden ise davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA