İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/70 K.2018/245

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile Makina Kırılması Sigorta Poliçesi ile ... marka 2007 model makinesinin şantiyede hasar gördüğünü, yasal süre içinde davalı şirkete ihbar edildiğini, ekspertiz raporu kapsamında 18.627,79 Euro olarak tespit edildiğini,

poliçe gereği % 10 muafiyet veya 1.000,00 Euro tutar hasar bedelinden indirildiğinde 16.765,02 Euro davalı şirket tarafından ihbar tarihinden itibaren ödenmesi gerekirken %81 oranında ömür tenzili ve iskonto uygulaması yapılarak asıl alacak ve işlemiş faize ilişkin olan 06/04/2011 tarihinde 15.506,24 TL hasar ödemesi yapıldığının,bakiye alacak olan 11.202,24 Euro bedele ve işlemiş faize ilişkin olarak, davalı şirketin İzmir ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına, % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili süresi içinde cevap dilekçesini mahkememize sunmamış, aşamada dosyaya verilen beyanlarında müvekkili ...Sigorta A.Ş.'nin,...Sigorta A.Ş. ile birleştiğini ve süresi içinde cevap verilmesinin birleşme süreci nedeniyle mümkün olmadığını, zaman aşımı itirazının ıslahla yapılmasının mümkün bulunduğunu, davaya konu icra takibinin başlangıcının 2011 yılı olduğunu, davanın 2013 yılında açıldığını, İİK 67 maddede belirtilen 1 yıllık süre geçtikten sonra davanın açıldığını, hasarın 2010 yılında meydana geldiğini, 6762 sayılı TTK 1268 ve yürürlükte olan 6102 sayılı TTK 1420. Madde gereğince hasar ihbar tarihinden itibaren 2 yıllık sürenin dolduğu, 2012 yılından itibaren iş bu davanın açıldığını bildirerek davanın zaman aşımı yönünden reddini talep etmiştir.

İncelenen İzmir...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasındaki icra takibinin davacı tarafça davalı aleyhine 11.202,24 € asıl alacak, 772,18 € işlemiş faiz toplamı 11.974,42 € üzerinden 14/12/2011 tarihinde başlatıldığı ve davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğu belirlenmiştir.

Yargıtay ...

Hukuk Dairesinin bozma kararından önce mahkememizin ... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda davalı tarafın zaman aşımı itirazının yerinde olmadığı belirlenerek yaptırılan bilirkişi incelemesi sonunda verilen raporda, meydana gelen riziko sonucu makinede oluşan hasarın, haricinde yapılması gereken yıpranma, aşınma ve sarf malzemeleri gibi parçaların değerlendirme dışı bırakılarak 2007 model...marka paletli ekskavatör iş makinesinin 27/09/2010 tarihinde Sinop ile Gerze ilçesindeki şantiyede hasarlanması sonucu meydana gelen hasar miktarının 18.632,88 € olduğunu,

beklenmedik şekilde 4.silindire ait emme ve egzoz subaplarının kesilmesi sonucu iş makinesinin motorunda meydana gelen hasar nedeniyle motorun revizyon yapılarak onarılması ile dava konusu ...marka paletli ekskavatör iş makinesinde hasar gören, değişmesi gereken parçaların kullanılamayacağından yenisi ile değiştirilmek suretiyle onarımın yapılacağı ve hasar gören parçaların kaza ile uyumlu olduğu,

iş makinesinin tamiri için yapılması gerektiği belirtilen işçiliklerin de hasar ile ilişkili ve bedellerinde uygun olup dava konusu 2007 model... marka paletli ekskavatör iş makinesinde meydana gelen hasar sonucu oluşan hasar bedelinin 18.632,88 € olduğunu, rizikonun meydana geldiği tarihte iş makinesi için değerinin eksperin ... Türkiye distribütör ve yetkili servisi...

Makine'den aldığı yeni iş makinesi bedelinin esas alınarak, 2007 model iş makinesinin hasar tarihindeki bedeli üzerinden yapılan hesaplama sonucunda, eksik sigorta hesabına iştirak edilip iş makinesinin hasar tarihi itibariyle yeni değerinin 407.100,00 € olarak belirlenebileceğini poliçedeki makinenin değerinin 356.400,00 €, hasar tarihindeki makinenin yeni değerinin 407.100,00 € olup eksik sigorta oranının 0,8755 olacağını ve hasar bedeli muafiyet oranı uygulandığında 16.313,09 € hasar bedeli hesaplandığını, davalı tarafça 06.04.2011 tarihinde 15.560,24 TL ödeme yapıldığını,

%10'luk muafiyet oranının 1.000,00 €'dan fazla tuttuğu için %10 oranın esas alındığında, genel şartların 14/3 maddesine göre her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağı hükmü gereğince ayrıca %20 indirim uygulanarak kalan borcun 4.280,47 € asıl alacak ve 131,49 € işlemiş faiz talep edebileceği bildirildiği görülerek,sözkonusu miktar üzerinden kısmen kabulüne ilişkin mahkememizce verilen 22/12/2015 tarih... sayılı karar karar verilmiştir.Sözkonusu karar Yargıtay ...

Hukuk Dairesinin... sayılı 11/09/2017 tarihli kararı ile "Dava, makine kırılması sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin hasar tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %81 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, yazılı şekilde, davalı ... şirketinin ömür tenzili uygulamasının hukuka uygun olmadığı, ancak makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince her hasarın %20’sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, uyuşmazlık konusu olmayan ve davalı tarafından hasar tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Gerçekten de, HMK'nın 25. maddesi gereğince kanunda gösterilen istisnalar dışında hakim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz. Taraflarca getirilme ilkesinin sonucu olarak hakim, tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden araştıramaz. Bu durumun istisnası ise kamu düzenini ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin tazminat hesabında ömür tenzili uygulamasının haksız olduğu belirlendiğine göre uyuşmazlık konusu olmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan tazminat hesabı yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraflarca getirilmeyen bir hususun resen dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir. " gerekçesi ile bozularak Mahkememize iade edilmiştir.

Mahkememizce usül ve yasaya uygun görülen Yargıtay... Hukuk Dairesinin... sayılı tarihli kararına uyularak tüm dosya kapsamı ve Yargıtay bozma kararı kapsamı ve doya içindeki bilirkişi raporundan; taraflar arasında makina kırılması sigorta poliçesi olduğu ve sözleşme konusu makinanın hasarlanması nedeni ile davacı tarafça davalı aleyhine İzmir ...

İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, davalı tarafın itirazı üzerine iş bu davanın açıldığı, davaya dayanak makina kırılması sigorta poliçesinde her bir makina için hasarın %10 oranında muadilinin tenziline ilişkin muavfiyet uygulamasının kararlaştırıldığı,

tespit edilen hasar tutarının 16.319,09 EURO olduğu %10 muaffiyet indiriminden sonra sigortacının sorumluluk tutarının 14.681,78 Euro olduğu , davalı tarafça icra takibinden önce 7.138,70 EURO nun ödendiği nazar alındığında bakiye 7.543,08 EURO asıl alacak 231,70 EURO işlemiş faiz toplamı üzerinden davanın kabülü gerektiği sonucuna ulaşılarak aşağıdaki karar verilmiş , icra takibinde davacı tarafın Euro cinsinden alacağın döviz alış kuru cinsinden alacağı talep ettiği ancak kısa kararda döviz satış kuru üzerinden TL karşılığı ödenmesi suretiyle takibin devamına karar verildiği belirlenmiş bu hususun da belirtilmesi gerekmiştir

Katip ... · E imza Hakim ... · eimza