İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/748 K.2021/226

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

DAVA

Davacı vekili aracılığı ile sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın davacı şirket ile akdetmiş olduğu 23/02/2018 tarihli sözleşme uyarınca üstlendiği sözleşmeye konu 9000 ton haitian makinası ve ocak vida yapma ve teslim ile monte etme işini ifa etmediğini, buna karşılık davacının sözleşmeye konu malların yapılması,

teslim edilmesi ve montesi karşılığında KDV dahil 35.400,00-TL ödeme yapmayı taahhüt ettiğini ve sözleşmenin 4. Maddesine uygun şekilde sözleşme bedelinin %60'ının karşılığı olan 21.240,00-TL'lik bedeli ön ödeme olarak davacı tarafından keşide edilen 23/07/2018 tarih 21.240,00-TL bedelli çek ile davalıya ödediğini, davalının sözleşmeye konu malların üretim, teslim ve montaj edimlerini yerine getirmemesi sebebiyle sözleşmeye konu malların yapılıp teslim edilmesi,

aksi halde sözleşmenin feshedileceği hususlarının davalıya ihtaren bildirildiğini, davacı tarafından davalıya keşide edilen ihtarname gereğince davalı yanın sözleşme gereği edimlerini sözleşme ile belirlenen süreye ek olarak ihtarname ile kendisine tanınan sürede yerine getirmemesi üzerine davacı tarafından sözleşmenin feshedildiğini, bu nedenle bedelsiz kalan çekin davalı yanca haksız ve kötüniyetli bir şekilde icra takibine konu edilmesi olasılığı yüksek olduğunu belirterek davanın kabulü ile davalı yana teslim edilen 23/07/2017 keşide tarihli 21.240,00-TL bedelli... seri numaralı çekin bedelsiz kaldığının,

çekten dolayı davacının davalıya herhangi bir borcu bulunmadığının tespiti ile çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi ve tensip zaptı davalı ...'a 06/09/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı ... süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamış olup, vekili aracılığı ile sunduğu 28/09/2018 tarihli beyan dilekçesi ile: davalının şehir dışında olması sebebi ile tebligattan haberdar olmadığını, hak kaybının önlenmesi, adil yargılanma ve hakkaniyet ilkeleri gereğince inkarın ispatı açısından delillerini sunmak üzere taraflarına ek süre verilmesini talep etmiştir. MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN İSTANBUL... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; dava dışı 3.şahıs ... ile müvekkili arasında akddeilen sözleşme gereği, dava dışı 3.şahsın üstlendiği sözleşmeye konu 9000 ton haitan makinası ve ocak vida yapma ve teslim ile monte etme işini ifa etmediğini, buna karşılık müvekkilince sözleşmeye konu malların yapılması-teslimile montesi karşılığında 35.400.-TL ödeme yapılmasını taahhüt ettiğini, tanraflarca kararlaştırılan ön ödemeye esas olmak üzere sözleşme bedelinin %60 'ının karşılığı olan 21.240,00-TL bedelli çekin dava dışı 3.şahıs lehine keşide edildiğini,

davacı dışı 3.şahsın üstlendiği edimleri yerine getirmemesi üzerine müvekkilince sözleşmenin feshedildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından davalıya keşide edilen çekle ilgili olarak borçlu bulunmadığının tespiti amacıyla İzmir...ATM ... esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, iş bu davanın ikame tarihinden sonra davaya konu çekin ... tarafından davalı şirkete ciro edildiğini, açıklanan nedenlerle;

dava konusu çekin bedelsiz kaldığının, çekten dolayı müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının tespiti ile çekin iptaline, müvekkilince davalıya ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işletilecek olan faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin şirket alacağının temlikinde izlenecek tüm usul ve esasları harfiyen yerine getirdiğini, müvekkilinin faktoring işlemini yaparken alacağın faturaya dayalı olup olmadığını araştırmakla yükümlü olup, faturalardaki malların teslim edilip edilmediği hususunu araştırma yükümlülüğü bulunmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava menfi tespit davasıdır.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası. 26/10/2018 tarih ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararı ile "Birleştirme talebine konu davada, uyuşmazlığın aynı taraflar arasında ve belirtilen sözleşmeyede atıfla, aynı hukuki sebeplere (vakıalara) dayanıldığı, davanın daha önce açılmış olduğu görülmektedir. Her iki davanında aynı hukuki sebepten kaynaklanmış ve delillerin ortak olması, biri için verilecek hükmün diğeri içinde önem taşıması nedeni ile.

HMK.nun birleştirmeye yönelik 166/1 maddesi hükmü gereğince aynı mahkemede görülmekte olan davalar aralarında bağlantı bulunması halinde davanın her safhasında istek üzerine veya kendiliğinden mahkemece birleştirilebilir. 14/02/1992 gün ... karar sayılı YİBK gereğince bir yargı çevresinde kurulmuş aynı düzeyde birden fazla mahkeme, davaların birleştirilmesi açısından aynı mahkeme sayılır.

Davaların aynı sebepten doğması veya biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde davalar arasında bağlantı olduğu kabul edilir. Bu nedenle HMK nun 166/1 maddesi gereğince tarafları ile dava konusu itibarıyla ve yukarda belirtildiği üzere aralarındaki hukuki ve fiili irtibat nedeniyle iş bu dava dosyası ile İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin...

Esas sayılı dosyasının birleştirilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir.

Davacı tarafın ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak alacağın varlığı ve miktarı ile sözleşmeye konu işin usulünce yapılıp yapılmadığı, yapılan işin maddi değerinin tespiti ve eksik var ise bunun da tespiti hususunda rapor tanzim edilmek üzere Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevdi edilmiş olup, Manisa ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...Talimat sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporlarında; davacının e-defter kapsamında olduğu, yasal ticari defterlerinden Yevmiye defterinin ve Defteri kebirinin elektronik ortamda tuttuğu, bu defterlere yapılması gereken muhasebe kayıtlarının usulüne uygun yapıldığı, bu defterlerin beratlarının yasal sürelerinde yaptırılmış olduğu, diğer bir ifade ile davacının yasal ticari defter kayıtlarının lehine delil olmasına engel bir durumun bulunmadığı, dava konusu çekin davacı tarafından davalıya verildiği ve söz konusu çek bedelinin bankadan ödenmiş olduğu,

bizzat davacının kendi yasal defter kayıtlarına göre dava tarihi itibari ile davalının davacıya 17.110,00-TL tutarının borcunun bulunduğu, 23/02/2018 tarihinde ... Makine Kalıp Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Doltaş Makine arasında 35.400,00-TL bedelle 900 ton ... ve ...

Yapma işi için sözleşme imzalandığı, söz konusu kovan ve vidanın teknik şartnamedeki ölçülerde olduğu, kovanın besleme kısmına bakıldığında iç kısmında kademenin olduğu yapı çap farkının görüldüğü, iç kısmındaki kademenin olması kova içerisindeki vidanın hareketi sırasında malzemenin sıkışmasına sebep olacağı, kovanın besleme tarafındaki dış çap kısmı incelendiğinde kaynaklı imalatın yapıldığının görüldüğü, kovan imalatı yapılırken monoblok olarak tek bir parça halinde imal edilmesi gerekirken söz konusu kovanın bir kısmının kaynakla birleştirildiğinin tespit edildiği,

kovan yüksek ısıda çalışacağı için monoblok tek bir parçadan üretilmesi gerektiği, kovanın iç çap deliği besleme kısmına bakıldığında bir kademenin olduğu, bu kademenin vidanın kovan içerisinde hareketi sırasında malzemeyi sıkıştıracağı ve vidanın randımanlı çalışmasını engelleyeceği ayrıca kovanın monoblok tek bir parça halinde üretilmesi gerekirken kaynaklı imalatın yapıldığı bu sebeplerle eksikliklerin değerinin hesaplanamayacağı, kovanın değiştirilmesinin uygun olacağı bildirilmiştir.

Tarafların bilirkişi raporlarına itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, Manisa ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...alimat sayılı dosyasından alınan ek raporda; taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda yeniden yapılan değerlendirmeler sonucunda teknik bilirkişi tarafından düzenlenmiş olan 14/11/2019 tarihli raporun sonuç bölümündeki tespitleri değiştirecek yeni bir tespitin olmadığı, yine hesap bilirkişisi tarafından düzenlenmiş olan 13/12/2019 tarihli raporun sonuç bölümünü değiştirecek yeni bir tespitin olmadığı zira davacı tarafından davalıya verilmiş olan 21.240,00-TL'lik çekin karşılığında 4.130,00-TL'lik mal ve hizmetin alındığı, geriye kalan 17.110,00-TL'lik kısmın kadar davalıdan alacağının bulunduğu bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; asıl dava ve birleşen dava 23.07.2018 keşide tarihli ... seri numaralı 21.240,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olunmadığına yönelik menfi tespit davasıdır, dosyamız kapsamında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacı ... Ltd Şti ile davalı ... arasında ticari ilişkinin bulunduğu birleşen dava yönünden ise ... Makina Limited Şirketi ile ... A.Ş. Arasında ticari ilişkinin bulunmadığı zira ...A.Ş.

Şirketinin çeki ciro ile teslim olan hamil niteliğinde bulunduğu, dosyamız kapsamında alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm vermeye elverişli nitelikte bulunduğu dolayısıyla söz konusu rapora göre 4.130,00 TL lik mal ve hizmetin davalıdan alındığı ancak 17.110,00 TL lik kısmının alınmadığı anlaşılmakla asıl menfi tespit davası yönünden söz konusu çekten dolayı 17.110,00 TL tutarında davacının borcu olmadığının tespiti ile çek bedelinin ödenmiş olması sebebiyle iptali talebinin reddine ve fazlaya ilişkin 4.130,00 TL lik menfi tespit talebinin reddine karar vermek gerekmiş birleşen dava yönünden davalının çeki ciro ile teslim alan hamil

olması karşısında davacı ile ticari ilişkisinin bulunmadığı anlaşıldığından ve çek bedelinin ödenmiş olması da dikkate alınarak birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · E-imza E-imza