İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/430 K.2024/922

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesiyle ; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında Mart 2020 tarihinde şifahen kararlaştırılan hizmet alımı ile ilgili sözleşme gereği, davalı şirketin üstlendiği edimleri yerine getirmek için işe başlamadığını ve işi yerine getirmediğini, müvekkili şirket tarafından davalı tarafa ...

Bankasına ait 20.09.2020 keşide tarihli ve 100.000,00 TL bedelli çek verildiğini, yapılan görüşmelerde davalı tarafın işe başlamadığı için verilen avans olan çekin iadesinin istendiğini, müvekkili tarafından çekin iadesi için İzmir...Noterliğinin... yevmiye numarasıyla ihtarname keşide edildiğini, davalı taraf ihtara cevap olarak işi yaptıklarını bildirdiğini, buna göre davalı tarafın işi hangi bölgede yaptığını, sigorta kayıtlarını ve iş ile ilgili tüm belgeleri ispat etme zorunda olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme gereğince müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiğini ve iş için avansı karşı tarafa verdiğini,

davalı tarafın hiçbir iş yapmadan çeki iade etmediğini ve kötüniyetli olduklarının açık olduğundan bahisle açılan davanın kabulüne, müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete keşide edilen çek karşılığında müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve sonraki hamillere de borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesiyle ; davacı tarafın dava dilekçesindeki iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, taraflar arasında yapılan anlaşma gereğince müvekkilinin üzerine düşen işleri yaptığını, bu durumun dinlenecek tanık beyanları ile ortaya konulacağını, müvekkilinin hizmetleri neticesinde yapılmış olan yerde gaz açıldığını, bu aşamadan sonra müvekkilinin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin davacıya doğal gaz altyapı çalışmasını taşeron firma olarak verdiğini, bu hizmeti verirken bu hizmeti veren çalışanların asıl işveren kişi tarafından sigortalarının yaptırıldığını,

müvekkili tarafından yapılmış işlerde çalışanların sigortalarını yaptırma sorumluluğunun olmadığını, bu sorumluluğun davacı tarafta olduğunu, davacının, 16.03.2020 tarihli 100.000,00 TL bedelli e-arşiv faturasına itiraz etmediğini, davacının müvekkili şirkete 100.000,00 TL bedelli çek verdiğini, taraflar arasında bu konuda bir anlaşmazlık bulunmadığını, davacı tarafın müvekkili firma tarafından kesilen faturayı tebliğ aldığını ve herhangi bir itirazda bulunmadığından bahisle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde talimat ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 03.03.2021 tarihli raporda ; davacının incelemeye ibraz edilen 2020 mali dönemine ait ticari defterinin ait olduğu yılda yürürlükte olan TTK ve VUK hükümlerine göre tutulduğu, ticari defterlerinin yasal süreleri içerisinde açılış tasdikinin yapıldığı, ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin yasal sürenin rapor tarihi itibariyle daha dolmadığı,

davalı tarafından düzenlenen 16.03.2020 tarihli faturanın davacı kayıtlarına 20.03.2020 tarihinde kaydedildiği ve takibinde 31.03.2020 tarihinde "Demaş Kayıt Değişim" açıklamasıyla ters kayıt yapılmak suretiyle hesaptan tenzilinin sağlandığı, davalının kestiği faturanın 31.03.2020 tarihinde muhasebe hesaplarından tenzili yapılmasına rağmen Mart 2020 dönemine ait KDV beyannamesinin 21.01.2021 tarihinde BA formunda ise 21.01.2021 tarihinde düzeltmesinin yapıldığı, 31.03.2020 tarihli kayıt ile davacı tarafından davalı lehine düzenlenen çekin kaydının yapıldığı, bu işlemden sonra cari hesapta başka hareket olmadığı,

son yapılan bu çek kaydıyla hesap bakiyesinin 100.000,00 TL borç verdiği, başka bir deyişle davacı kayıtlarına göre dava tarihi olan 28.08.2020 tarihinde ve 31.12.2020 tarihinde davacının davalıdan 100.000,00 TL alacaklı odluğu bildirilmiştir.

2-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında İ... Dağıtım A.Ş'ye müzekkere yazılmış olup, gelen 12.01.2022 tarihli cevabi yazı dosyaya delil olarak eklenmiştir.

3-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davalı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, makina mühendisi bilirkişi...ve mali müşavir bilirkişi...tarafından düzenlenen 06.05.2022 tarihli raporda; davalı tarafın inceleme gün ve saatinde ticari defterlerini incelemeye ibraz etmediği, davacının incelemeye ibraz edilen 2020 mali dönemine ait ticari defterinin ait olduğu yılda yürürlükte olan TTK ve VUK hükümlerine göre tutulduğu, ticari defterlerinin yasal süreleri içerisinde açılış tasdikinin yapıldığı,

ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin yasal sürenin rapor tarihi itibariyle daha dolmadığı, davalı tarafından düzenlenen 16.03.2020 tarihli faturanın davacı kayıtlarına 20.03.2020 tarihinde kaydedildiği ve takibinde 31.03.2020 tarihinde "Demaş Kayıt Değişim" açıklamasıyla ters kayıt yapılmak suretiyle hesaptan tenzilinin sağlandığı, davalının kestiği faturanın 31.03.2020 tarihinde muhasebe hesaplarından tenzili yapılmasına rağmen Mart 2020 dönemine ait KDV beyannamesinin 21.01.2021 tarihinde BA formunda ise 21.01.2021 tarihinde düzeltmesinin yapıldığı,

31.03.2020 tarihli kayıt ile davacı tarafından davalı lehine düzenlenen çekin kaydının yapıldığı, bu işlemden sonra cari hesapta başka hareket olmadığı, son yapılan bu çek kaydıyla hesap bakiyesinin 100.000,00 TL borç verdiği, başka bir deyişle davacı kayıtlarına göre dava tarihi olan 28.08.2020 tarihinde ve 31.12.2020 tarihinde davacının davalıdan 100.000,00 TL alacaklı odluğu bildirilmiştir.

4-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında Torbalı SGK'ya müzekkere yazılmış olup, gelen 12.12.2022 tarihli cevabi yazı dosyaya delil olarak eklenmiştir.

5-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında Gaziemir SGK'ya müzekkere yazılmış olup, gelen 09.12.2022 tarihli cevabi yazı dosyaya delil olarak eklenmiştir.

6-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında Karabağlar SGK'ya müzekkere yazılmış olup, gelen 09.12.2022 tarihli cevabi yazı dosyaya delil olarak eklenmiştir.

7-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında...Bankası A.Ş'ye müzekkere yazılmış olup, gelen 15.03.2023 tarihli cevabi yazı dosyaya delil olarak eklenmiştir.

8-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı tanığı ... ve ..., davalı tanığı ... ve ...'un beyanları alınarak dosyamız arasına delil olarak eklenmiştir.

9-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında 29.03.2024 tarihli duruşma ara kararı gereğince davalı tarafa yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış olup, davalı tarafça yasal süresi içerisinde yemin metninin sunulmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ / KABUL

Davanın : taraflar arasında şifahi olarak yapıldığı bildirilen sözleşme kapsamında avans olarak verilen çek karşılığı hizmetin davalı tarafça davacıya verilmediği iddiasıyla bedelsiz kaldığı iddia olunan çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine yönelik menfi tespit davası olduğu,

Taraflar arasında Mart 2020 tarihinde hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, yapılacak iş karşılığında davacı tarafından davalıya dava konusu olan... Bankası A.Ş Çekmeköy/İstanbul Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan,... çek numaralı, 20.09.2020 keşide tarihli ve 100.000,00 TL bedelli çekin avans olarak verildiği, bu hususta taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı,

Davalının, davacıya 16.03.2020 tarihinde, "doğalgaz alt yapı çalışması bedeli" olarak, ... nolu 84.745,76 TL bedelli e-Arşiv faturası gönderdiği, davacının, davalıya, İzmir ... Noterliği'nin 20.07.2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnesini göndererek, sözleşmede ki işlere başlanmadığını belirterek dava konusu çekin iadesinin talep edildiği ve davalının, davacıya, İzmir ... Noterliği'nin 27.07.2020 tarihli...miye numaralı ihtarnesini göndererek, yapılan işler karşılığında düzenlenen faturaya itiraz edilmediğini, bu nedenle dava konusu çekin iade edilmeyeceğinin belirtildiği,

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın Mart 2020 tarihli sözleşmede kararlaştırılan işlerin neler olduğu ve bu işlerin yapılıp yapılmadığına ilişkin olduğu,

Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 03.03.2021 tarihli rapordan; davacının incelemeye ibraz edilen 2020 mali dönemine ait ticari defterinin ait olduğu yılda yürürlükte olan TTK ve VUK hükümlerine göre tutulduğu, ticari defterlerinin yasal süreleri içerisinde açılış tasdikinin yapıldığı, ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin yasal sürenin rapor tarihi itibariyle daha dolmadığı, davalı tarafından düzenlenen 16.03.2020 tarihli faturanın davacı kayıtlarına 20.03.2020 tarihinde kaydedildiği ve takibinde 31.03.2020 tarihinde "Demaş Kayıt Değişim" açıklamasıyla ters kayıt yapılmak suretiyle hesaptan tenzilinin sağlandığı,

davalının kestiği faturanın 31.03.2020 tarihinde muhasebe hesaplarından tenzili yapılmasına rağmen Mart 2020 dönemine ait KDV beyannamesinin 21.01.2021 tarihinde BA formunda ise 21.01.2021 tarihinde düzeltmesinin yapıldığı, 31.03.2020 tarihli kayıt ile davacı tarafından davalı lehine düzenlenen çekin kaydının yapıldığı, bu işlemden sonra cari hesapta başka hareket olmadığı, son yapılan bu çek kaydıyla hesap bakiyesinin 100.000,00 TL borç verdiği, başka bir deyişle davacı kayıtlarına göre dava tarihi olan 28.08.2020 tarihinde ve 31.12.2020 tarihinde davacının davalıdan 100.000,00 TL alacaklı olduğunun belirlendiği,

Makina mühendisi bilirkişi ... ve mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 06.05.2022 tarihli raporda; davalı tarafın inceleme gün ve saatinde ticari defterlerini incelemeye ibraz etmediği, davalının, davacının taşeronu olarak İzmir İli Bayraklı İlçesi ve Aydın İli Kuşadası İlçesinde "doğalgaz alt yapı " çalışması yaptığına ve edimlerini yerine getirdiğine dair somut, denetlenebilir bilgi ve belgelere dosya içeriğinde rastlanmadığı, davacının incelemeye ibraz edilen 2020 mali dönemine ait ticari defterinin ait olduğu yılda yürürlükte olan TTK ve VUK hükümlerine göre tutulduğu,

ticari defterlerinin yasal süreleri içerisinde açılış tasdikinin yapıldığı, ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin yasal sürenin rapor tarihi itibariyle daha dolmadığı, davalı tarafından düzenlenen 16.03.2020 tarihli faturanın davacı kayıtlarına 20.03.2020 tarihinde kaydedildiği ve takibinde 31.03.2020 tarihinde "Demaş Kayıt Değişim" açıklamasıyla ters kayıt yapılmak suretiyle hesaptan tenzilinin sağlandığı, davalının kestiği faturanın 31.03.2020 tarihinde muhasebe hesaplarından tenzili yapılmasına rağmen Mart 2020 dönemine ait KDV beyannamesinin 21.01.2021 tarihinde BA formunda ise 21.01.2021 tarihinde düzeltmesinin yapıldığı,

31.03.2020 tarihli kayıt ile davacı tarafından davalı lehine düzenlenen çekin kaydının yapıldığı, bu işlemden sonra cari hesapta başka hareket olmadığı, son yapılan bu çek kaydıyla hesap bakiyesinin 100.000,00 TL borç verdiği, başka bir deyişle davacı kayıtlarına göre dava tarihi olan 28.08.2020 tarihinde ve 31.12.2020 tarihinde davacının davalıdan 100.000,00 TL alacaklı olduğunun belirlendiği,

Davacı taıkları ve davalı tanıklarının sözleşme konusu iş hakkında çelişkili beyanda bulundukları, Tüm dosya kapsamında bulunan delillerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde;bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) tarafın o vakıayı ispat etmesi gerektiği,

6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi, ''Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.'' hükmünü içermektedir. Ancak faturanın içeriğine yasal süresi içerisinde itiraz edilmemesi faturada belirtilen verilerin doğru olduğu karinesini doğurmakla beraber, tek başına faturanın verilmesine neden olan iş veya hizmetin yapılmış olduğu, malın teslim edildiği anlamını taşımaz.

Zira karşı tarafça akdi ilişkinin inkar edildiği hallerde, fatura düzenlenmesi ve tebliğ edilen bu faturaya süresinde itiraz edilmemesi tek başına alacağın varlığını göstermez (Bkz. Yargıtay 19. HD'nin 19/09/2016 tarihli ve 2016/680 E., 2016/12480 K. sayılı kararı ile Yargıtay HGK'nın 01/07/2021 tarihli ve 2017/(19)11-3085 E., 2021/680 K. sayılı kararı).

İspat yükü kendisinde bulunan davalının sözleşme konusu işin yapıldığını ispatlar dosya kapsamında delil ibraz etmediği, karşı tarafa yemin teklif etmediği, davalının fatura düzenlemesinin ve davacının faturaya itiraz etmemesinin fatura konusu işin yapıldığının ispatı olmadığı anlaşılmakla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜNE,...Bankası A.Ş Çekmeköy/İstanbul Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan,... çek numaralı, 20.09.2020 keşide tarihli ve 100.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 6.831,00 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan toplam 1.707,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.123,25 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 1.859,55 TL harç, tebligat ve posta gideri toplam 265,25 TL ve bilirkişi ücreti toplam 1.900,00 TL olmak üzere toplam 4.024,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 25/9 ve 26.maddesi gereğince 6183 Sayılı Yasa kapsamında davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza