İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/101 K.2023/1004

Davacı tarafından davalı aleyhine açılanİstirdat (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı şirket tarafından müvekkili şirket aleyhine, müvekkili şirkete ait... plakalı aracın sürücüsünün 26.07.2022 tarihinde yol çatığı kaza sonucunda ... plaka nolu araçta meydana gelen ve ödendiği belirtilen 27.293,00 TL zararın rücuen tazmini amacıyla Torbalı İcra Müdürlüğü’nün ...takip sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,

davalı şirketin tutulan trafik kaza tespit tutanağında yer alan müvekkili şirkete ait aracın Türk Telekom'a ait direğe bağlı kablolara takılıp bu kabloların yaya...ün ve aynı şekilde ... plaka sayılı aracın üzerine düşerek yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası sonrasında araçta zarar meydana geldiği iddiasının gerçeklerle herhangi bir ilgisi bulunmadığını, müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı araç sürücüsü...'in ifadesi dikkate alındığında, trafik kaza tespit tutanağında belirtildiği şekilde Türk Telekom'a ait direğe çarpma gibi bir durumun söz konusu olmadığını,

bu olayda bir kusur var ise bu kusurun Türk Telekom Şirketinde olduğu anlaşıldığını, bu nedenle, bu olay nedeniyle davacı müvekkil şirkete kusur yüklenmesini ve bu olay nedeniyle kusurlu kabul edilerek rücuen tazminat talep edilmesinin kabulünün mümkün olmadığını belirterek Torbalı İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasına konu alacak yönünden müvekkil şirketin borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; d işbu davaya konu borcun konusu ZMMS kapsamında ödenen zararın, olay yerinin terk edilmesi sebebi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4/f maddesi hükmü gereğince sigorta akidi aleyhine rücu hakkına dayanan bir borç olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde ikrar ettiği üzere sigortalı araç sürücüsü olduğu iddia edilen şahsın verdiği ifade de olay yerinden ayrıldığının sabit olduğunu, ZMMS kapsamında rücu hakkı doğduğunu, davacının sigorta akidi olduğu,

sürücüsü firari olan, davalı şirket tarafından... no.lu trafik poliçesi tahtında sigortalanan ... plakalı kamyon, 26/07/2022 tarihinde Türk Telekom’a ait kablolara çarpmak ile kopardığı, kablolar yaya ... üzerine devrilmek ile yine kopan kabloların bağlı olduğu Türk Telekom direğinin de... plakalı aracın üzerine düşmesi ile kusurlu şekilde sebebiyet verdiği trafik kazasında, ... plakalı araçta maddi hasar meydana geldiğini, davacının iddia ettiği gibi diğere çarpma hususu değil, davacıya ait aracın koparttığı kabloların bağlı olduğu direğin devrilmesi ile ...plakalı araç hasar gördüğünü,

davaya konu kazadan sonra hasar ögrenen... plaklaı araç sahibi tarafından ZMMS kapsamında davalı şirkete başvurulmak ile kendisine 25/08/2022 tarihinde 23.680,22-TL hasar bedeli ile 23/09/2022 tarihinde 3.359,56-TL değer kaybı bedeli ödendiğini, davacının işbu menfi tespit davasındaki olayda kusuru olmadığı yönündeki iddialarının dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddini karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, dava dışı zarar görene ödeme yapan davalı sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğinden bahisle sigortalısı olan davacı şirket aleyhinde başlattığı icra takibi nedeniyle yapılan ödemenin istirdadı istemine ilişkindir.

DELİLLER

-Torbalı CBS'nin... esas sayılı dosya sureti, -Torbalı İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyası sureti, -Torbalı İlçe Emniyet Müdürlüğünün 14/02/2023 tarihli yazısı ve eki, -... Sigorta A.Ş nin 13/02/2023 tarihli yazısı ve eki, -Türkiye Noterler Birliğinin 07/03/2023 tarihli yazısı ve eki, -Bilirkişiler ...'in 20/06/2023 tarihli raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacının, davalı sigorta şirketi tarafından Torbalı İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasında kendisi aleyhinde takip başlatıldığı, takibin dayanağının 26/07/2022 tarihinde ... ve... plakalı araçların karıştığı ve... plakalı araçta meydana geldiği belirtilen 27.293,00 TL hasar olduğu, davalı sigorta şirketinin davacı şirkete ait zmms sigortalı ... plakalı aracın olay yerini terk ettiğinden bahisle söz konusu takiple rücu isteminde bulunduğu,

ancak davacı şirket sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olmadığı ve rücu koşullarının oluşmadığı iddiası ile eldeki davayı Torbalı Asliye Hukuk Mahkemesinde ikame ettiği, menfi tespit isteminde bulunduğu, davalı sigortanın ise mahkemenin görevine itiraz ettiği, davacı sürücüsünün olay yerinden ayrıldığı, rücu koşullarının oluştuğu, dava dışı zarar görene hasar bedeli ve değer kaybı ödemesi yapıldığı, davacının söz konusu zarardan sorumlu olduğunu savunduğu, taraflar arasında davacı sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığı, rücu koşullarının oluşup oluşmadığı,

rücu koşulları oluşmuş ise davalının talep edebileceği zarar miktarının ne olduğu ve davacının dava konusu takip nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.

Torbalı ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 29/11/2022 tarih, ... esas, ... karar sayılı ilamı ile dava konusu uyuşmazlıkta ticaret mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği, dosyanın mahkememize gönderildiği, mahkememizin yukarıdaki esasını aldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında zmms sigorta poliçesi olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığı, her iki tarafı tacir olan ve sigorta hukukundan kaynaklanan mutlak ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu tespit edilmiştir.

Torbalı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, takip alacaklısının ... Sigorta A.Ş, takip borçlusunun ... İnşaat Ltd Şti, takip konusunun 27.039,78 TL asıl alacak, 253,22 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 27.293,00 TL alacak, takip dayanağının ise zmms poliçesi ile sigortalı olan...cın 26/07/2022 tarihinde yol açtığı trafik kazası sonucu... plakalı araçta oluşan hasara ilişkin yapılan ödemelerin Zmms Genel Şartlarının B.4.F maddesi uyarınca rücuen tazmini olarak gösterildiği, ödeme emrinin 06/11/2022 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, takibin itiraz edilmeksizin kesinleştiği görülmüştür.

Torbalı CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde, şikayetçilerin ..., şüphelinin Hamza Coşkuner, soruşturma konusunun 26/07/2022 tarihli trafik kazasından kaynaklı taksirle yaralama suçu olduğu, soruşturmanın dava tarihi itibariyle derdest olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce davalı sigorta şirketinden davaya konu takibe dayanak ödeme belgelerinin istenildiği, dosyaya kazandırıldığı, dosyanın trafik, sigorta nitelikli hesaplama uzmanı ve otomotiv bilirkişiden oluşan heyete tevdi edildiği,

bilirkişi heyetinden alınan 20/06/2023 tarihli raporda, trafik bilirkişisinin tespitlerine göre, 26.07.2022 günü saat 11:40 sıralarında davacı taraf sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı özel amaçlı (beton pompalı) aracı ile 3606 Sokağı takriben seyir halinde No:2 önüne yaklaştığında, aracının üzerindeki beton pompasının(bom) telekom tellerine takılması sonucu telin bağlı olduğu ahşap direğin kırılarak 3606 sokağa düşüp sürüklenerek ... istikametine seyir halinde olan dava dışı sürücü ...n sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması/düşmesi, yine tellerin ... önünden ...

Caddesi istikametine yürümekte olan dava dışı yaya ...' ün üzerine düşmesi sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacı taraf sürücüsü ...in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı özel amaçlı (beton pompalı) aracı ile meskun mahal gündüz vakti görüş açık trafiğin sakin işlediği sokağa gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının kontrollerini yapmadığı,

üzerindeki beton pompası bomlarını tam kapatmadan seyre geçtiği, bu durumun aracın standart yüksekliğini artırıp trafikte tehlike arz ettiği, kaza mahalli sokağa geldiğinde aracının teknik özelikleri ile birlikte görüş alanını etkin kontrollü altında bulundurmadığı,

sürücünün seyrine devam edip telin takıldığı direği kökünden kırarak sokağa düşürmesi ve sonrasında sürükleyip karşısında gelen dava dışı araca ve yolun kenarında yürüyen yayaya çarpması olayında, dikkatsiz, tedbirsiz ve kurallara uygun araç kullanmamasından dolayı 2918 sayılı Karayolları trafik kanununun 65 ve 52/b maddelerini ihlal ettiği, kazanın meydana gelmesinde tamamen hatası ile etken olduğu,

dava dışı sürücü...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal sokakta kaza mahalline kurallara uygun gelip karşısında gelen davacı aracının telefon teline takılıp bağlı olduğu ahşap direği kökünde kırarak sürükleyip aracına çarpması olayında kazayı önlemek adına alabileceği herhangi bir tedbir olmaması nedeni ile meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı, dava dışı yaya...ün ise yolun kenarında yürüdüğü esnada davacı aracının telekom iletim tellerine takılıp, tellerin takılı olduğu ahşap direği kökünden kırarak devrilip tel/direğin üzerine düşerek yaralanması olayında kural ihlali olmadığı, kusursuz olduğu,

otomotiv bilirkişinin tespitlerine göre, dava dışı ... plakalı aracın dava konusu kazada alt, ön ve yan kısımlarından hasar aldığı, kaza ile hasarın uyumlu olduğu, söz konusu aracın onarım bedelinin iskontolu olarak kdv dahil 27.942,65 TL, kdv hariç ise 23.680,22 TL, iskontosuz ise kdv hariç 31.623,90 TL, kdv dahil ise 37.316,20 TL olduğu, davalı sigorta tarafından hasar nedeniyle adı geçen zarar görene kdv hariç 23.680,22 TL hasar onarım bedeli ödendiği, söz konusu aracın değer kaybının ise serbest piyasa rayiçlerine göre 6.000,00 TL olduğu,

davalı sigorta tarafından yine hasar nedeniyle adı geçen zarar görene 3.359,56 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, davalı sigorta tarafından takipte yapılan bu ödemelerin davacıdan talep edildiği, sigorta nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişinin tespitlerine göre; kaza tarihi itibariyle davalı sigortanın zmms teminatının maddi hasarlarda 50.000,00 TL olduğu, davalı sigorta tarafından ... plakalı araç malikine hasar bedeli ve değer kaybı olarak toplam 27.039,78 TL ödeme yapıldığı, zmms genel şartlarının B.4 maddesinde sigortacının işletene rücu hakkının düzenlendiği, davacı sürücüsünün kaza mahallinde durmadığı,

söz konusu eylemin olay yerini terk olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunun takdirinin mahkemeye ait olduğu, rücu hakkının bulunduğunun kabulü halinde davalının talep edebileceği alacak miktarının 27.293,00 TL olduğu, rücu hakkının doğmadığının kabulü halinde ise davalı sigortanın takipte alacağı talep edemeyeceği yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde.

Davacı ile davalı arasında 19/09/2021-19/09/2022 tarihleri arasında geçerli ve yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi bulunduğu, davalının bu poliçeye istinaden dava dışı zarar görene yapmış olduğu ödemeyi olay yerini terk gerekçesi ile dava konusu takibe konu ettiği, davacı tarafından rücu koşullarının oluşmadığı ve sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olmadığı iddiası ile iş bu davanın menfi tespit davası olarak ikame edildiği, yargılama aşamasında dosyaya gelen Torbalı icra müdürlüğünün 10/07/2023 tarihli cevabı yazısına göre dava konusu takibin infazen kapatıldığı,

davacı vekilinin 11/10/2023 tarihli duruşmadaki beyanı ile taleplerinin istirdada dönüştüğünü beyan ettiği anlaşılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlıkta rücu şartlarının belirlenmesinde 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gerektiği, ZMMS Genel Şartlarında, sigortacının, sigortalıya rücu hakkının "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlendiği, ilgili maddede "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a)Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c)Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d)Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e)Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f)Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumların belirlendiği,

ilgili maddede sayılan rücu sebeplerinin birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi tarafından yapılan hasar ödemesinin rücuen tazmininin sigortalısından talep edilebileceği, bu çerçevede, ilgili maddenin (f) bendinde, belirli durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması, kaza tutanağı, alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılmasının da, rücu şartı olarak düzenlendiği,

ZMMS Genel Şartlarının B.4-f bendi kapsamında sigortacının, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut kasti eyleminin varlığını kanıtlamasının istenemeyeceği, ZMMS Genel Şartlarının B. 4-f bendin kapsamında sigortalının, sürücünün olay yerini terk etmiş olması durumdan ancak;

-Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, -Bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulabileceği, bedeni hasar ile sonuçlanan kaza olmasa dahi olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin yukarıda belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceğinin kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin düzenlenme tarihinin 17/09/2021 olduğu, davacı sigortalıya ait araç sürücüsünün 26/07/2022 tarihli maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasında olay yerini haklı bir sebebi olmadan terk ettiği, bu terkin yukarıda da ifade edildiği üzere kasta dayanmasının zorunlu olmadığı,

davalı sigortanın maddi hasarlı kazada da olay yerini terk nedenine dayalı olarak rücu talebinde bulunabileceği, mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporuna göre davalı tarafından dava dışı ... plakalı araç maliki olan zarar görene yapılan ödemelerin gerçek zarar tutarı kadar olduğu, bu nedenle davalı tarafından bu ödemenin rücuen istenmesinde ve takibe konu edilmesinde anılan hükümlere aykırılık bulunmadığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında oluşa ve dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu,

iddianın ileri sürülüş biçimi, savunmanın kapsamı ve mahkememizce yapılan incelemenin niteliğine göre başka araştırma yapılmasına lüzum bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur (Benzer yöndeki kararlar için bkz. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin 29/12/2022 tarih, ...esas, ... karar sayılı ilamı).

E-İMZA E-İMZA