İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/274 K.2023/777

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait yine müvekkili sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile... plakalı araçların 05/03/2019 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştıkları, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...’nın asli kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketinin kazada kusurlu olan ... plakalı aracın... nolu poliçe ile KZMM sigortasını ve ... nolu poliçe ile İMMS poliçesini tanzim eden şirket olduğunu müvekkilin aracından meydana gelen hasardan poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğunu, kaza sonrası araçta meydana gelen hasar bedelinin İzmir...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin...

Değişik İs sayılı dosyası kapsamında tespit ettirildiğini, hasarın 77.331,00TL olduğunun belirlendiği, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını davalı şirket tarafından hasar bedeline mahsuben 40.000,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye alacağın ödenmemiş olduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkili aracında oluşan hasar bedeline mahsuben 10.000,00 TL, değer kaybı alacağına ilişkin 10,00 TL olmak üzere toplamda 10.010,00TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, İzmir...

Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasında yapılan yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının dava öncesinde müvekkili şirkete maddi hasar talepli başvurusuna istinaden ekspertiz incelemesi yaptırılmış ve davacının aracı üzerinde meydana gelen toplam 40.000,00TL hasar bedeli olduğunun tespit edildiğini, bu tespit akabinde ZMMS ile kaza tarihi itibariyle azami teminat limiti olan 36.000 TL ile davacıya ödeme yapılarak poliçe teminat limitinin tüketilmiş bakiye 4.000 TL’nin ise genişletilmiş kasko sigorta poliçesinin İMMS dikkate alınarak bu kapsamda ödeme yapıldığını, müvekkili sigorta şirketinin hiçbir sorumluluğunun kalmadığını,

müvekkili şirketin meydana gelen zarardan yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, tespit dosyasının tek taraflı olarak yapılmış olduğundan kabulünün mümkün olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat (değer kaybı, hasar bedeli) isteğine ilişkin ilişkindir.

DELİLLER

-Kaza tutanağı, -İzmir...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası, -Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin 19/08/2019 ve 16/05/2023 tarihli yazısı ve eki, -... Sigorta A.Ş nin 21/08/2019, 23/05/2023 tarihli yazısı ve eki, -İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün 20/11/2019 tarihli yazısı ve eki, -... Sigorta A.Ş nin 23/05/2023 tarihli yazısı ve eki, -Bilirkişi ...'ün 06/01/2020 tarihli kök raporu ve 01/08/2023 tarihli ek raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacının, 05/03/2019 tarihinde kendisine ait ... plakalı araç ile davalı sigortalısının sevk ve idaresindeki... plakalı araçların çift taraflı, maddi hasarı trafik kazasına karıştıkları, bu kaza neticesinde kendisine ait ... plakalı araçta hasar ve değer kaybı meydana geldiği,

kusurlu araç sigortacısı olarak davalıya yapılan müracaat üzerine kısmi ödeme yapılmışsa da yapılan ödemenin yetersiz olduğu iddiası ile işbu davada bakiye hasar bedeli ve değer kaybı talebinde bulunduğu ve zararın zmss ve imss poliçe teminatı kapsamında tazminini talep ettiği, davalı sigortanın ise sorumluluğunun poliçe teminat limiti, gerçek zarar ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğu, davacıya hasar nedeniyle ödeme yapıldığı, sorumluğunun sona erdiği, mahkemece kusur ve hesap yönünden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini savunduğu,

taraflar arasında davaya konu kazada davacı aracının hasarlandığı ihtilafsız olup davalı sigorta tarafından davacıya yapılan hasar ödemesinin yeterli olup olmadığı, davacının bakiye hasar bedeli talep edip edemeyeceği, talep edebilecekse talep edilebilecek miktarın ne olduğu, ayrıca aracın kaza nedeniyle değer kaybına uğrayıp uğramadığı, değer kaybı var ise miktarının ne olduğu, taraf sürücülerinin kusur durumları ve davalının bakiye hasar bedeli ve değer kaybından sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizce 11/03/2020 tarih ve...

Karar sayılı ilam ile davanın kabulü ile 31.500,00TL hasar bedeli ve 7.478,00 TL değer kaybından ibaret toplam 38.978,00TL maddi tazminatın dava tarihi olan 12/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair karar verildiği, bu karara karşı davalının istinaf kanun yoluna müracaat ettiği, istinaf incelemesi neticesinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin 22/03/2023 tarih ve ...

Karar sayılı ilamı ile "... davalı sigorta şirketi vekilinin bilirkişi raporuna ve talep arttırımına yönelik olarak 24.01.2020 havale tarihli dilekçesi içeriğinde itirazlarda bulunduğu, mahkemece 11.03.2020 tarihli celsede; "tarafların rapora karşı beyan dilekçesi sunmadığı" şeklinde yazıldığı, oysa davalı vekilinin talep arttırım dilekçesine yönelik itirazları ve bilirkişi raporuna itirazlarını aynı dilekçe içerisinde ve süresinde sunmuş olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin süresinde rapora itiraz ettiğine ve itirazları konusunda bir karar verilmediğine yönelik istinaf isteminin kabulü gerekmiştir.

Dosya kapsamına göre, kazaya neden olan aracın ZMM sigorta şirketi olan davalı sigorta şirketi aynı zamanda aracın İMM sigortacısı da olup, bakiye tazminat taleplerinin İMMS kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Mahkemece bu doğrultuda ibraname içeriği, ödeme dekontları ve ZMM/İMM poliçe hükümleri incelenerek, teminat kapsamına göre taleplerin değerlendirilmesi gerekmekle, eksik incelemeyle ve davalı taraf beyan ve itirazlarına yönelik ek rapor alınıp değerlendirilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmediği..." gerekçesiyle mahkememizin anılan kararının kaldırılmasına karar verildiği ve dosyanın mahkememizin yukarıdaki esasını aldığı anlaşılmıştır.

Davaya konu uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı, davacının haksız fiil failinin zmms ve imms sigortacısı olarak davalıya husumet yönelttiği, taraflar arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığı, uyuşmazlığın sigorta hukukundan kaynaklanması nedeniyle mutlak ticari dava olduğu ve mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Davalı sigorta tarafından cevap dilekçesi ekinde ibraname sunulmuş ve davanın bu nedenle reddi talep edilmişse de, davacının ... plakalı aracın zmss ve imss sigortacısı olarak davalıya husumet yönelttiği, kaza tarihi itibariyle anılan araca ilişkin olarak davalının maddi hasarlarda 36.000,00 TL zmss ve 75.000,00 TL imss poliçesinden kaynaklanan sorumluluğunun bulunduğu, söz konusu ibranamenin zmss poliçesi kapsamında yapılan hasar ödemesine ilişkin olduğu, mahkememizce 12/05/2023 tarihli celsede davalı sigortadan imss poliçesine ilişkin davacıdan alınan ibraname olup olmadığının sorulduğu,

davalı tarafından verilen cevapta sunulan belgelerin daha önce mahkememize ibraz edilen belgeler olduğu, davacı tarafından imss poliçesine ilişkin davalıya verilen herhangi bir ibraname bulunmadığı, davalı tarafından dava öncesinde davacıya yapılan 24/04/2019 tarihli 36.000,00 TL ödeme ve 09/05/2019 tarihli 4.000,00 TL ödeme ile birlikte davalının zmss poliçesinden kaynaklanan sorumluluğunun sona erdiği(ibraname alınması ve teminat tutarının tamamının ödenmesi nedeniyle),

davacının işbu davaya konu taleplerinin imss poliçesi kapsamında ve bakiye 71.000,00 TL(dava öncesinde imss kapsamında 4.000,00 TL ödeme yapılması sebebiyle) poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Davacının işbu davada değer kaybı talebi bulunduğu, istinaf kaldırma ilamı öncesinde mahkememizce sehven davalı sigortalı aracın hasar kayıtlarının istenildiği ve bu şekilde bilirkişi raporu alındığı dikkate alınarak davacı aracının hasar kayıtları ilgili kurumlardan istenilmiş ve dosyaya kazandırılmıştır.

Mahkememizce istinaf kaldırma ilamı doğrultusunda dosya kök rapor hazırlayan bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişiden dosya içerisinde bulunan ve istinaf kaldırma ilamı öncesi dosyaya kazandırılan tramer kayıtlarının davacı aracına ait olmadığı, mahkememizce istinaf kaldırma ilamı sonrası tramer kayıtları ile dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtlarının dosyaya kazandırıldığı dikkate alınarak davalının kök rapora ilişkin 22/01/2020 tarihli itirazları ile istinaf kaldırma ilamı doğrultusunda rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

Makine mühendisi bilirkişinin 01/08/2023 tarihli ek raporunda; davacı aracının sol ön kısımlarından ağır darbe alması sonucunda motor kaputu, ön tampon, ön çamurluklar, sol ön şase kolunun hasar gördüğü ve ön farların kırıldığı, dava konusu kaza öncesinde 09/03/2017 ve 25/06/2018 tarihlerinde geçmiş hasar kayıtlarının bulunduğu, 06.01.2020 tarihli kök raporun 8. sayfasında bulunan tabloda davacıya ait ... plaka sayılı ... marka otomobilin ön kısımlarından almış olduğu hasar nedeniyle araca ait 43 kalem orijinal yedek parçanın listelenerek toplam yedek parça bedelinin 54.549,15 TL olarak hesaplandığı,

davacıya ait aracın tramer kaydında 25.06.2018 tarihli kazada arka tampon süs çıtasının değiştirildiğinin belirtilmiş olduğu, ön kısımlarla ilgili bir hasar kaydına rastlanmadığı, aracın dava konusu kazada hasar gören ön kısım parçalarının olaya konu kaza tarihi öncesinde orijinalliğini koruduğu, üst segment ve olay tarihinde 4 yaşında olan aracın tamirinde orijinal yedek parçaların kullanılmasının trafik güvenliği yönünden gerekli ve yerinde olacağı, davacı tarafından yaptırılan...

D.İş delil tespit dosyasında bulunan 01/04/2019 havale tarihli bilirkişi raporundaki hasar gören yedek parça bedeline iştirak edilerek işçiliklerde kök raporda belirtilmiş olan kısmi değişikliğe gidildiği, davalı sigorta vekilinin itirazına konu olan... plakalı ...marka aracın (far beyni, far gerilim dönüştürücü, gaz giriş borusu, ön mesafe kontrol ünitesi, panjur orta ızgara, sol nikelaj alt ve üst, arma göbeği, yıldız, darbe sensörü, sol davlumbaz kapağı) parçalarının hasar görmediği şeklindeki değerlendirmesinin hatalı olduğu, tüm bu parçaların aracın darbe gören ön kısımlarına ait olduğu,

dosya içeriğinde bulunan hasar resimlerine bakıldığında meydana gelen darbenin şiddeti ile çoğu plastik ağırlıklı olan bu parçaların meydana gelen darbelenme ile kırılma ve çatlamaya maruz kalacağının kolayca anlaşıldığı, 01.04.2019 tarihli kök bilirkişi ve ...D.İş. tespit raporunda değişmesi gereken yedek parçaların dava konusu kazada hasara uğramış olduğu ve değişmesinin gerektiği, sağ ön çamurluk için doğrultma ön görülerek işçiliklerin kısmen revize edildiği ve işbu ek raporda tekrardan kaçınılarak,

kök rapordaki yedek parça ve işçilik tablosu kullanılmayarak davacıya ait ...plakalı ... marka aracın toplam hasar miktarında herhangi bir değişikliğe gidilmediği, hasar onarım bedelinin 71.500,00 TL olduğu, davalı sigorta itirazına konu olan ... plakalı aracın hasar miktarının yeniden hesaplandığı ve yapılan hesaplama ve değerlendirmede herhangi bir hataya rastlanmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından 24.04.2019 tarihinde 36.000,00 TL, 05.05.2019 tarihinde 4.000,00 TL olmak üzere toplamda 40.000,00 TL hasar ödemesi yapılmış olduğundan bakiye ödenmesi gereken hasar bedelinin 71.500,00 TL- 40.000,00 TL= 31.500,00 TL olarak hesaplandığı,

davacıya ait... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının sigorta genel şartları tablosuna göre 7.478,58 TL, serbest piyasa şartlarına göre 10.000,00 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacıya ait ... plakalı araç ile davalının zmss ve imss sigortalısı olan ... plakalı araçların 05/03/2019 tarihinde karıştığı çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında hasar oluştuğu ve iş bu davada bakiye hasar bedeli ve değer kaybı talebinde bulunduğu,

mahkememizce alınan 06/01/2020 tarihli kök ve 01/08/2023 tarihli ek rapora göre davalı ... plakalı araç sürücüsünün aracının sevk ve idaresine gereken dikkat ve özeni göstermemesi ve beyanına göre keskin viraja sert ve hızlı girmesi nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybederek aracını, karşı yönden gelen araç trafiğine kaydırdığı ve karşı yönden Narlıdere istikametinden F.

Altay istikametine seyir halinde bulunan ... plakalı davacı aracın ön kısımlarına çarpması neticesinde trafik kazasının meydana geldiği, davalı ... plakalı araç sürücüsünün şeride tecavüz etme ve hızını yol ve trafik durumuna göre ayarlaması nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu, davacı sürücüsünün ise kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı ve kusursuz olduğu, mahkememizce dava konusu olayda bilirkişinin kusur değerlendirmesinin meydana gelen kazanın oluş biçimi, kaza tespit tutanağı ve diğer dosya kapsamı ile hakkaniyete uygun olduğu,

yerleşik Yargıtay uygulamasına göre gerçek zararın ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlanacağı, orijinal parçalara göre hasar bedelinin belirlenmesi gerektiği, onarım bedeli araç rayicinin %50'sini aşmadığı müddetçe aracın tamirinin ekonomik olduğu, onarım bedelinin aracın rayicinin %50'sini aşması halinde ise aracın tamirinin ekonomik olmadığı,

bu halde kaza öncesi serbest piyasa rayici ile kaza sonrası hasarlı haldeki bedeli arasındaki farka göre zararın belirlenmesi gerektiği, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmamasına göre işleten ve haksız fiil faili sürücünün sorumluluğunu üstlenen davalı zmms ve imss sigortacısının yedek parçaya ilişkin iskonto uygulama hakkına sahip olmadığı, davacının hasar bedeline ilişkin gerçek zararını gidermesi gerektiği ve ayrıca aracın onarımı yapılsın veya yapılmasın zarar görenin hasar bedelini kdv'si ile birlikte ödemek zorunda olduğu,

bu nedenle davacının hasar bedelini serbest piyasa rayiçleri üzerinden orijinal yedek parça, işçilik bedeli ve kdv toplamı ile birlikte talep edilebileceği, ancak bu şekilde gerçek zararın karşılanabileceği, bu kapsamda yapılan incelemede, mahkememizce alınan 06/01/2020 tarihli kök ve 01/08/2023 tarihli ek rapora göre davacı aracının onarım bedelinin orijinal yedek parça, kdv, işçilik dahil olmak üzere iskontosuz olarak toplam 71.500,00 TL olarak hesaplandığı, davalı sigorta tarafından davacıya dava öncesinde toplam 40.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacının hasar bedeline ilişkin bakiye 31.500,00 TL zararının bulunduğunun tespit edildiği,

ayrıca zmss genel şartlarına göre değer kaybı zararının da 7.478,00 TL olarak hesaplandığı, davalı tarafından ek rapora itiraz edilmemekle birlikte kök rapora itiraz edilmişse de davalı sigorta tarafından atanan ekspertiz raporunda yan sanayi yedek parça bedelleri üzerinden ve kdv hariç olarak onarım bedeline ilişkin hesaplama yapılmış olduğu, söz konusu aracın marka ve üst segment ile 2014 model (4 yaşında-115.000 km. de) olması ve yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca davalının bu hesaplamasının somut olaya uygun düşmediği,

ayrıca delil tespit raporunda ve mahkememizce alınan 06/01/2020 tarihli kök ve 01/08/2023 ek raporlarda değişimi ve onarımı gerekli görülen ve davalı sigorta ekspertiz raporunda yer almayan parçalar yönünden de davacı aracının meydana gelen kaza nedeniyle ön kısım ağırlıklı motor kaputu, sol ön ve sağ ön çamurluk, ön tampon ve eklentileri, ön panel, ön panjur ve ön mekanik kısımlarından hasar görmüş olduğu,

aracın (far beyni, far gerilim dönüştürücü, gaz giriş borusu, ön mesafe kontrol ünitesi, panjur orta ızgara, sol nikelaj alt ve üst, arma göbeği, yıldız, darbe sensörü, sol davlumbaz kapağı) parçalarının aracın darbe gören ön kısımlarına ait olduğu, meydana gelen darbenin şiddeti ile çoğu plastik ağırlıklı olan bu parçaların meydana gelen etki ile kırılma ve çatlamaya maruz kalmasının mümkün olduğu, değer kaybı yönünden de bilirkişinin zmss genel şartlarına göre hesaplamasına esas parçaların dava konusu kazada hasar gördüğü, değişim veya onarıma tabi olduğu,

davalının formüle göre yapılan hesaplamada farklı bir sonuca ulaşıldığı ve hesap hatası bulunduğu şeklindeki soyut savunmasını destekler somut herhangi bir delil sunmadığı, bu sebeple davalı vekilinin kök rapora yönelik itirazlarının yerinde olmadığı, bilirkişi tarafından tespit edilen bakiye hasar bedeli ve zmss genel şartlarına göre belirlenen değer kaybına ilişkin zararların kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın niteliği, özellikleri, kullanım şekli ve ülkemizin ekonomik koşullarına göre makul olduğu,

kazaya sebebiyet veren... plakalı aracın 04/03/2019-04/03/2020 tarihleri arasında ve kaza tarihi itibariyle imss sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitleri kapsamında kalan davacının bakiye hasar ve değer kaybı zararından sorumlu olduğu, davalının dava tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken faizin avans faiz olduğu, davacının dava değerini 10/01/2020 tarihli dilekçesi ile arttırdığı, dilekçenin davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği,

bu ilke ve açıklamalar uyarınca somut uyuşmazlıkta mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporunun dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davacının bakiye hasar bedeli ve değer kaybı talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZA E-İMZA