İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/149 K.2024/192

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ile davalı şirket arasında 2020 yılında sözlü olarak 2021 yılında ise yazılı olarak ticari satım sözleşmesi imzalandığı, 12.06.2021 tarihli Sözleşme uyarınca Müvekkilin,....

Bahçe'de bulunan bahçesinden 43 tona tekabül eden 300 ağaçlık mandalinanın 30.11.2021 tarihine kadar kesilmesi karşılığında ise 3 taksit ile toplam 120.000 TL ücret alması konusunda mutabık kalındığı, davalının taraflar arasında imzalanan sözleşmeye aykırı davrandığı, avalı sözleşmede belirlenen zamanda mandalinaları teslim almamış, kesim yapmamış, ürünleri ağaçların üzerinde bıraktığı, zamanında kesilmeyen mandalinalar için davalı taraf aransa da davalı herhangi bir aksiyon almadığı, davacının sözleşmeye uygun olarak edimlerini yerine getirmesine karşın davalının sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı zarara uğradığı,

davalının edimlerini yerine getirmediği gibi yapması gereken ödemeleri yapmadığı kanıtlandığı, bu nedenle davacının yukarıda bilgileri yazılı icra dosyasına yaptığı itirazın haksız olduğu da kanıtlandığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Taraflar arasındaki sözleşmenin satış sözleşmesi olduğu noktasında duraksama bulunmadığı, 6098 sayılı yasanın 207. maddesi gereği satım sözleşmesine konu malın(satılanın) zilyetlik ve mülkiyetini devretme borcu, satıcının borcu olduğu, alıcının borcu ise bedel ödeme yükümlülüğünde olduğu, eğer satıcı bu borcu ifa etmeyi önermiş olmasına rağmen müvekkil ürünleri teslim almadıysa o zaman alacaklının temerrüdünün şartlarının oluşup oluşmadığına bakılacağı, davacı taraf davalıya 43 ton ürün teslimatı yapmadığı,

teslim ettiği ürün miktarı 10.715 kilogram olup, bunun bedeli olan 30.000 TL para, 16.07.2021 tarihinde zaten kendisine banka kanalıyla ödendiği, yukarıda açıklandığı üzere, alacaklının temerrüdü durumu da mevcut olmadığı, satıcı, teslim ettiği malın karşılığı kadar bedel aldığı ve müvekkilden başkaca bir alacağı bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacağa ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali davasına ilişkindir.

DELİLLER VE GEREKÇE

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’de ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı İlamında. "İlk derece Mahkemesi (İzmir 19.Asliye Hukuk Mahkemesi) davanın kabulüne ve itirazın iptaline karar vermiştir.

Ancak dava ilk olarak Seferihisar nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine açılmış, Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesi 03/03/2022 tarihli kararı ile görevli mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle ve kararın kesinleşmesinden itibaren yasal süresi içerisinde istemi üzerinde dosyanın İzmir nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair karar vermiştir. Bu kararda 23/12/2022 istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.

Bu durumda Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesinin istinaf edilmeden kesinleşen görevsizlik kararı (03/03/2022) ve İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/12/2022 tarihinde kesinleşen görevsizlik kararı mevcuttur. Bu nedenle öncelikle iki mahkeme arasındaki görev uyuşmazlığı giderilmeden İzmir 19.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dosyanın karara bağlanması hatalı niteliktedir.

İzmir 19.Asliye Hukuk Mahkemesi, Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesi ile İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin istinaf edilmeden görevsizlik kararları nedeni ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6-23.Hukuk dairesinde yargı yeri belirlenmesi itilafının çözümlenmesi gerekli olduğundan dosyanın İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine esasın bu şekilde kapatılmasına karar vermek gerekir. "gerekçesi ile dosya mahkememize gönderilmiştir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacı 18/02/2022 tarihinde itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemi ile Seferihisar Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine dava açtığı, Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesince 03/03/2022 tarihinde görevsizlik kararı ile dosyanın İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiştir.

Mahkememize tevzi olunan dosya ...Esas sayılı dosyasını almış olup mahkememizce 27/10/2022 tarihli karar ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiştir. Mahkememiz dosyası istinaf edilmeksizin kesinleşerek İzmir..Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi edilmiş olup, İzmir ...

Asliye Hukuk mahkemesince 18/09/2023 tarihinde davanın kabulüne karar verilmiş olup, davalı şirket tarafından İzmir ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 18/09/2023 tarih, ...Karar sayılı kararı istinaf edilmiştir.

Akabinde dosya İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19.Hukuk Dairesine gönderilmiş, ilgili dairece verilen 22/01/2024 tarihli karar ile İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ile Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki görev uyuşmazlığı giderilmeden İzmir 19.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dosyanın karara bağlanmasının hatalı olduğu, tarafların istinaf istemleri incelenmeksizin görev hususu resen dikkate alınarak HMK 35-1-a-6 gereğince İzmir 19.Asliye Hukuk Mahkemesi kararın kaldırılmasına, dosyanın İzmir 19.Asliye Hukuk Mahkemesi'ne iadesine karar verilmiştir.

İzmir 19.Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 13/02/2024 tarihli karar ile dosya Mahkememize gönderilmiştir.

Anılı kararlar ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, davanın ticari satımdan kaynaklanan alacağa ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı davası olduğu, taraflar arasında mandalinanın 30.11.2021 tarihine kadar kesilmesi karşılığında 3 taksit ile toplam 120.000 TL bedel alması konusunda anlaşma yapıldığı, davacının tacir kaydının bulunmadığı, tarafların ticari işletmesinden kaynaklı bir uyuşmazlığın bulunmadığı, bu bağlamda uyuşmazlığın nispi ticari dava olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, bu durumda davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemesine ait olduğu,

6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca görev hususunun dava şartı olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır