İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/5 K.2024/947

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirkete ait ... plakalı araç ile davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin ... poliçe numarası ile sigortalısı olduğu, diğer davalılardan Elektrik Su Havagazı Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğü'nün ruhsat sahibi ve...'nin sürücüsü olduğu... plakalı araç arasında 14.06.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiği, davacının kazanın oluşumunda hiç bir kusuru bulunmadığı, davacı aracında kaza sonrası meydana gelen değer kaybının tahsili için davalılardan... Sigorta A.Ş.'ne göndermiş olduğumuz ihtarname neticesinde...

Sigorta A.Ş. 'nin 08.09.2023 tarihinde 22.500 TL ödeme yaptığı, yapılan ödemenin davacı şirketin aracında oluşan gerçek değer kaybını karşılamadığı ve davacı şirkete ait aracın onarım süresinin 8 iş günü sürmesi nedeni ile kazanç kaybı meydana geldiğini belirterek şimdilik 100,00 TL değer kaybı, meydana gelen kazanç kaybı zararın şimdilik 100,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava, kazaya karışan her iki araç malikinin de ticari işletmesiyle ilgisi olmayan dolayısıyla “ticari iş" niteliğinde olmayan bir trafık kazasından kaynaklandığı, davacı ile müvekkil şirket arasında da bir sözleşme olmadığı olayın haksız file dayandığı dikkate alındığında davanın Asliye ticaret mahkemesi değil Asliye hukuk mahkemesi tarafından görülmesi gerektiği, ... plakalı aracın davalı şirkette 20.04.2023 başlangıç ve 20.04.2024 bitiş tarihli... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (zmms) ile sigortalı olduğu,

davacının aracındaki hasarın kasko firması olan ... sigorta A.Ş. tarafından onarıldığı için 27/09/2023 tarihinde 32.512,25 TL ve 27/10/2023 tarihinde 20.111,79 TL rücu ödemesi yapıldığı, davacının aracındaki değer kaybı için 08/09/2023 tarihinde 2.500,00 TL, 29/09/2023 tarihinde 540,00 TL ekspertiz firmasına ödeme yapıldığı, davalının sorumluluğundaki borçun sigortacılık mevzuatı gereği eksiksiz olarak ödendiğinden üzerine düşen edimi ifa eden müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığı,

davalı şirketin hak kaybına uğramaması adına kusur yönünden bilirkişi incelemesi yapılması ve değer kaybı tazminat talebine yönelik kaza tarihi itibari ile reel kayıp uygulanması gerektiği, davacı tarafından iddia edilen aracı kullanamamasından doğan zarar da mahrumiyete bağlı dolaylı zarar niteliğinde olmasından dolayı teminat dışında kalan haller kapsamında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ESHOT vekili cevap dilekçesinde özetle: huzurdaki davanın HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerektiği, dava konusu kazanın meydana gelmesinde idare ve idare sürücüsünün bir kusuru bulunmadığı, yaşanan kazada kural ihlaline davacı sürücünün eyleminin sebep olduğu, davacı aracında kazanç kaybı ve değer kaybı meydana gelmediği, hasar iddia edelen süreden daha kısa sürede giderilebilecek nitelikte olduğu, talebin sigorta şirketi tarafından karşılandığı, bakiye alacağına hükmü dilecekse bunu sigorta şirketinden karşılanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'a dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davalı davaya cevap vermemiş davalı vekili duruşmalardaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat (değer kaybı, kazanç kaybı bedeli) isteğine ilişkin ilişkindir.

DELİLLER

-Kaza tutanağı, -...Sigorta A.Ş nin 03/06/2024 tarihli yazısı ve eki, -Koru Sigorta A.Ş nin bila tarihli yazısı ve eki, -Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin 06/10/2023 tarihli yazısı ve eki, -Türkiye Noterler Birliğinin 18/01/2024 tarihli yazısı ve eki, -...Sigorta A.Ş nin 16/05/2024 tarihli yazısı ve eki, -Bilirkişi ...n 03/05/2024 tarihli raporu, -Bilirkişi ...'in 29/10/2024 tarihli raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacının 14/06/2023 tarihinde maliki olduğu... plakalı araç ile davalı ESHOT'a ait, diğer davalı sürücü...'nin sevk ve idaresindeki davalı...

Sigorta A.Ş'nin zmms poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçların çift taraflı, maddi hasarı trafik kazasına karıştıkları, davacının işbu dava ile... plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin olarak değer kaybı ve kazanç kaybı bedeli talebinde bulunduğu, değer kaybı zararının tüm davalılardan, kazanç kaybı bedeline ilişkin zararın ise davalı ESHOT ve davalı ...

Yüselişli'den tahsilini talep ettiği ve iş bu dava ile tazminat isteğinde bulunduğu, davalı sigortanın mahkememizin görev ve yetkisini itiraz ettiği, sorumluluğunun poliçe teminat limiti, gerçek zarar ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğu, davacıya ödeme yapıldığı, sorumluluklarının kalmadığı, mahkemece kusur ve hesap yönünden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, davacının zmms genel şartlarına göre talepte bulunabileceği, ayrıca hasara ilişkin olarak davacının kasko sigortacısına rücu ödemesi yapıldığı, kazanç kaybı bedeline ilişkin talebin zmms teminatı kapsamında olmadığını savunduğu,

davalı ESHOT'un ise davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı, sürücünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, talep edilen zararların doğmadığı, davacının değer kaybı zararının sigorta şirketi tarafından karşılandığı, sorumluğunun bulunmadığını savunduğu, diğer davalı ...'ın ise davaya cevap vermediği, davacının iddialarını inkar etmiş sayıldığı, taraflar arasında mahkememizin görevli ve yetkili olup olmadığı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı, davaya konu kazada davacı aracının hasarlanıp hasarlanmadığı, hasar nedeniyle değer ve kazanç kaybına uğrayıp uğramadığı, var ise miktarının ne olduğu,

davalı sigorta tarafından davacıya yapılan ödemenin davacının zararını karşılayıp karşılamadığı, bakiye zararı bulunup bulunmadığı, taraf sürücülerinin kusur durumlarının ne olduğu ve davalıların sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu görülmüştür.

Taraflar arasında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmaması, sorumluluk sigortalarının TTK'da düzenlenmesi, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunması ve usul ekonomisi ilkesi ile aynı neden ve eylemden kaynaklanan davada olası hüküm uyuşmazlıklarının bertaraf edilmesi için davaların birlikte yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla mutlak ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.

Davaya konu kazanın İzmir ili Konak ilçesinde meydana geldiği, söz konusu mahalin mahkememiz yargı çevresi içerisinde olduğu 6100 sayılı HMK nun 16 maddesi uyarınca mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmakla davalının yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Davalı ESHOT tarafından davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı savunulmuş ise de aracın geçmiş hasar kayıtları ve dava konusu kazaya ilişkin hasar dosyası ile diğer delillere göre tazminat hesabının yapılması gerektiği, bu hesabın davacı tarafından bilinmesinin ve yapılmasının mümkün olmadığı, davacının davaya konu talebinin bilirkişi incelemesi yapılmasını gerektirdiği mahkememizce değerlendirilmekle davalının usule ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.

Mahkememizce tarafların kusur durumlarının tespiti için dosyanın trafik bilirkişisine tevdi edildiği, trafik kusur bilirkişisinden alınan 03/05/2024 tarihli raporda, davacı taraf sürücüsü ...'nun sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile Fevzipaşa Bulvarını takriben ikinci şeritte Çankaya istikametine seyir halinde No:36 önüne geldiğinde trafik görevlileri yolu durdurması ile yavaşladığı esnada aracının arka kısımlarına, arkasında gelen davalı sürücü...'nin sevk ve idaresindeki... plaka sayılı belediye otobüsünün ön kısımları ile çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,

davalı sürücü...'nin sevk ve idaresindeki... plaka sayılı belediye otobüsü ile gündüz vakti meskun mahal trafiğin yoğun tek yön işlediği yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının hızını yolun icap ve şartlarına göre uyarlamayıp istikametini etkin kontrollü altında bulundurmadığı, trafik görevlilerinin yol müdahalesi ve önünde yavaşlayan davacı aracını zamanında fark edemediği,

ön tedbirsiz tehlikeli biçimde yaklaştığı, sonrasında da duramayıp mevcut sürati ile arkadan çarpması olayında dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullanmasından dolayı meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşunda etken olduğu, davacı taraf sürücü ...'nün sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal trafiğin yoğun tek yön işlediği yola gereken dikkat ve özeni gösterdiği,

kaza mahalline geldiğinde trafik görevlilerinin yola müdahale edip akım durdurmaları ile yavaşladığı esnada, arkasında gelen davalı araç sürücüsünün hatası ve kusurundan dolayı görüş alanını etkin kontrollü altında bulundurmadan tedbirsiz ve tehlikeli biçimde yaklaşıp aracına arkadan çarpması olayında, kural ihlali görünmediği, kusursuz olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Davacıya ait aracın sicil ve geçmiş hasar kayıtları ile dava konusu kaza nedeniyle görmüş olduğu onarım işlemlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenildiği, davacının dava konusu olay nedeniyle zararının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğu hususunda dosyanın otomotiv bilirkişisine tevdi edildiği, otomotiv bilirkişinin 29/10/2024 tarihli raporunda, davacıya ait aracın ön ve arka kısımlarından hasar aldığı, havuz sacı, bagaj kapağı, sağ ön çamurluk, son ön çamurluk, motor kaputu ve ön panel ile arka panelde değişim ve onarım işlemleri yapıldığı,

sol ön çamurluk, ön panel ve motor kaputunda dava konusu kaza öncesinde 25/01/2021 tarihinde onarım işlemi yapıldığı, bu sebeple bu parçalarda meydana gelen hasarın değer kaybında dikkate alınmadığı, yapılan serbest piyasa araştırmasında aracın kaza öncesi piyasa rayiç değerinin 470.000,00 TL ve kaza sonrası onarılmış haldeki 2.el piyasa rayiç değerinin ise 430.000,00 TL olduğu, buna göre davacının değer kaybından kaynaklanan 40.000,00 TL zararının bulunduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 08/09/2023 tarihinde 22.500,00 TL ödendiği, davacının değer kaybından kaynaklanan bakiye zararının 17.500,00 TL olduğu,

davacı aracının makul onarım süresinin 8 iş günü olduğu, emsal ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibariyle 800,00 TL olduğu, buna göre davacının 6.400,00 TL ikame araç bedeli talep edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde. 14/06/2023 tarihinde davacının maliki olduğu... plakalı araç ile davalı ESHOT'a ait, diğer davalı sürücü...'nin sevk ve idaresindeki davalı...

Sigorta A.Ş'nin zmms poliçesi ile sigortalı... plakalı araçların çift taraflı, maddi hasarı trafik kazasına karıştıkları, mahkememizce alınan trafik bilirkişi raporuna göre davalı sürücünün yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının hızını yolun icap ve şartlarına göre uyarlamayıp istikametini etkin kontrollü altında bulundurmadığı, trafik görevlilerinin yol müdahalesi ve önünde yavaşlayan davacı aracını zamanında fark edemediği,

ön tedbirsiz tehlikeli biçimde yaklaştığı, sonrasında da duramayıp mevcut sürati ile arkadan çarpması olayında dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullanmasından dolayı meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında %100 kusurlu olduğu, davacı sürücüsünün ise kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı, kusursuz olduğu, davalılarca bu rapora itiraz edilmiş ise de kazanın meydana geliş biçimi, kaza tutanağı içeriği ve diğer dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde mahkememizce alınan kusur bilirkişi raporunun hakkaniyete ve somut olaya uygun görüldüğü,

yeniden kusur incelemesi yapılmasının yargılamaya katkı sağlamayacağı, davalıların kusur raporuna ilişkin itirazlarının açıklanan nedenlerle yerinde olmadığı, davalı sürücü ile onun eyleminden sorumlu olan kişilerin meydana gelen zarardan sürücünün kusuru oranında sorumlu olduğu, dava konusu kazada davacıya ait aracın ön ve arka kısımlarından hasarlandığı ve hasarlanan parçaların niteliğine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı,

yerleşik Yargıtay uygulamasına göre değer kaybı talebi yönünden tazminat hesaplamasında davacının taleplerinin genel hükümlere ve serbest piyasa rayiçlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, mahkememizce alınan otomotiv bilirkişi raporunda davacının serbest piyasa rayiçlerine göre 40.000,00 TL değer kaybı zararının bulunduğunun tespit edildiği, davalı sigorta tarafından davacıya 08/09/2023 tarihinde 22.500,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, buna göre davacının bakiye 17.500,00 TL değer kaybı zararı bulunduğu, dava konusu aracın makul onarım süresinin 8 iş günü olduğu, ikame bir aracın günlük kira bedelinin 800,00 TL olduğu,

buna göre davacının 6.400,00 TL kazanç kaybının bulunduğu, davalılarca otomotiv bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de, davalı vekillerinin itirazlarının soyut beyanlara dayandığı, otomotiv bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmenin kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın niteliği, özellikleri, kullanım şekli, geçmiş hasar kayıtları ve ülkemizin ekonomik koşulları ile meydana gelen hasarın boyutuna göre makul olduğu,

ayrıca zarar gören araç maliki olan davacı şirketin araç kiralama hizmetine ilişkin ticari faaliyet yürüttüğü dikkate alındığında davacı şirketin kazanç kaybına ilişkin talebinin ikame araç bedeli hesaplama ilkelerine göre hesaplanmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, bu nedenle mahkememizce hesap yönünden yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına ilişkin davalıların taleplerinin reddedildiği,

davacının davalı sürücünün %100 kusuruna karşılık bakiye 17.500,00 TL değer kaybı ve 6.400,00 TL kazanç kaybı talep edebileceği, davalı ...'ın haksız fiil faili sürücü, aracın maliki olan davalı ESHOT'un ise bu zararlardan işleten olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı sigortanın ise kazaya sebebiyet veren aracın 20/04/2023-20/04/2024 tarihleri arasındaki dönemde zmms sigortacısı olarak poliçe teminatı kapsamında kalan davacının bakiye değer kaybına ilişkin zararından diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğu, davacının 31/10/2024 tarihli dilekçesi ile dava değerini arttırdığı,

değer arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği, davalı ... ve davalı ESHOT'un haksız fiil faili ve işleten olarak trafik kaza tarihi olan 14/06/2023 tarihi itibariyle, davalı sigortanın ise değer kaybına ilişkin olarak eksik ödeme yapmış olduğu 08/09/2023 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davacının bu tarihler itibariyle temerrüt faizi talep edebileceği, davacının sıfatına ve dava konusu aracın niteliğine göre somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğu,

mahkememizce alınan kusur ve zarar gören davacıya ait aracın değer kaybı ve kazanç kaybı bedeli taleplerine ilişkin hesaplama yapan otomotiv bilirkişi raporunun yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçleri ile dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, iddianın ileri sürülüş biçimi, savunmanın kapsamı ve mahkememizce yapılan incelemenin niteliğine göre başkaca araştırma yapılmasına lüzum bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZA E-İMZA