İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/854 K.2025/391

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı...tarafından müvekkil adına 28.12.2023 tarihli, ... fatura numaralı 5.616,00 TL artı 1.123,20 TL KDV olmak üzere 6.739,20 TL tutarında, 09.01.2024 tarihli, ... fatura numaralı 5.529,02 TL tutarında ve 11.01.2024 tarihli... fatura numaralı, 275.500,00 TL artı 55.100,00 TL KDV olmak üzere toplam 330.600,00 TL tutarında fatura kesildiğini, müvekkilinin 11.01.2024 tarihli,... numaralı, 330.600,00 TL tutarındaki fatura için aynı gün aynı bedelde iade faturası düzenlediğini, 28.12.2023 tarihli, 6.739,20 TL bedelli ve 09.01.2024 tarihli, 5.529,02 TL bedelli faturalar ise müvekkil tarafından kabul edildiğini,

ancak yıl sonu işlemlerinin yoğunluğu sebebiyle bu faturaların ödemesi sehven atlandığını, akabinde davalı tarafından İzmir... İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine icra takibi başlatıldığını, icra takibinin dayanağı olan "28.12.2023, 09.01.2024 ve 11.01.2024 tarihli faturalar alacağı" olarak belirtildiğini, icra dosyası takip çıkışı tutar, 342.868,22 TL olduğunu, söz konusu icra dosyasından müvekkile tebliğ olunan ödeme emrine istinaden dosyaya 29.01.2024 tarihinde 6.739,20 TL kısmi ödeme yapılarak icra takibine "kısmi itiraz" edildiğini, itirazları neticesinde takip, 30.01.2024 tarihinde durdurulduğunu, icra takibine itirazları neticesinde davalı taraf itirazımızın iptali talebi ile arabuluculuğa başvurduklarını,

yapılan görüşmeler sonucunda taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, davalının 21.03.2024 tarihinde "Anlaşmama" ile sonuçlanan arabuluculuk sürecine rağmen dava açmadığını, tüm iade faturalarında, icra dairesine sunulu itirazlarda, arabuluculuk süreçlerinde defaatle belirttikleri üzere müvekkilinin davalıya herhangi bir ad altında herhangi bir borcu bulunmadığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'a dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun tebliğ edilmesine karşın, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’de ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde, davalı tarafından davacı şirkete gerçeğe aykırı fatura düzenlediği iddiasıyla huzurdaki menfi tespit davasının ikame edildiği anlaşılmıştır. Davalı... hakkında tacir araştırması yapılmasına karar verilmiş, bu doğrultuda İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğüne ve İzmir Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkereler yazılmıştır.

İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünce gönderilen 23/10/2024 tarihli yazı cevabında, davalı Kübra Aluz'un ticaret sicil kaydının bulunmadığı, İzmir Defterdarlığı Hasan Tahsin Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 21/11/2024 tarihli yazı cevabında, ... vergi kimlik numaralı mükellef...un 09/10/2023 tarihi itibariyle faaliyete başladığı ve mükellefiyet kaydının halen devam ettiği, davalının beyan etmiş olduğu 2023 yılına ait Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinin tetkikinde 2. sınıf tüccar olarak işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, 2023 yılı itibariyle beyan edilen toplam ticari kazancının 16.256,40 TL olarak tespit edildiği bildirilmiştir.

Davalının ticaret sicil kaydının olmayıp, ayriyetten vergi dairesi kayıtlarından davalının yıllık alış tutarları ve vergiye esas diğer parasal miktarların incelenmesinde, davalıya ait miktarların esnaf ve tacir ayrımına ilişkin yayımlanan parasal sınırın altında kaldığı görülmekle davalının tacir sıfatının bulunmadığı, 6102 sayılı yasanın ticaret mahkemelerinin görevini düzenleyen 4/1 maddesi uyarınca uyuşmazlığı muhakeme etmekle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır