İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/856 K.2025/26

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı/borçlu, Bergama İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasında borçlu olarak yer aldığını, davalı/borçlu Malatya ilinde deprem sonrasında enkaz kaldırma ve yıkım çalışma işini aldığından dolayı müvekkilinin bu işte kullanılmak üzere bir aylığına 90.000 TL+KDV olmak üzere 108.000,00 TL karşılığında iş makinası kiraladığını, davalı/borçlu bir ay boyunca iş makinesini kullandığını, bunun karşılığında da müvekkili tarafından kendisine 12/09/2023 tarih 108.000,00 TL tutarlı ve...numaralı fatura kesildiğin, ancak davalı-borçlu, takibe konu 108.000,00 TL tutarındaki makine kira bedeli olan borcunu ödemediğini,

bunun üzerine müvekkili tarafından söz konusu alacakla ilgili Bergama İcra Dairesinin...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu borcun işlemiş ve işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili için Bergama İcra Dairesinin...

Esas sayılı dosya ile başlatılan icra takibine davalı borçlu itiraz etmiş ve takip durduğunu beyanla davanın kabulü ile Bergama İcra Dairesi... esas numaralı dosyasında borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin durduğu ve alacağın likit olduğu göz önüne alındığında, kötüniyetli davalının aleyhine olmak üzere %20 oranında icra inkar tazminatının ödenmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu olayda uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığı, dava tarihinde yürürlükte olan HMK 4/1-a maddesi gereğince dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi olan mahkemelerin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğu, bu nedenle öncelikle davanın usulden reddine karar verilerek dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin gerektiği, davacı tarafça fatura bedelinin ödenmemiş olduğu iddia edilmiş ise de, müvekkili tarafından fatura bedelinin ödendiği, dolayısıyla müvekkilinin davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığından bahisle öncelikle davanın usulden reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’de ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Bergama... Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.09.2024 tarih... Karar sayılı ilamı ile davanın ticaret mahkemesi sıfatıyla ikame edildiği, eldeki davada ticaret mahkemelerinin görevli olduğu, ticari davada 6102 sayılı Yasanın 7. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu açıktır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkarak görev ilişkisi haline geldiği, göreve ilişkin kuralların kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerektiği, bu kapsamda, Bergama ilçesinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmamakla birlikte Hakimler ve Savcılar Kurulunun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile "İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin İzmir İlinin mülki sınırları" olarak belirlenmesine karar verildiği,

davanın anılan kararın yürürlüğe girdiği 01/09/2021 tarihinden sonra açıldığı, bu kapsamda, İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı alanına dahil olduğu gözönüne alınarak davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verildiği ve dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ve dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; davacı ile davalı arasında iş makinası kiralanmasına ilişkin anlaşma yapıldığı, anlaşmaya ilişkin olarak 12.09.2023 tarihli fatura düzenlendiği, davacı tarafça kira bedeline ilişkin olarak düzenlenen faturanın ödenmediği iddiasıyla davalı aleyhinde icra takibine girişildiği, davalı icra takibine itiraz ettiği ve takibin durduğu, akabinde davacı tarafça huzurdaki dava ikame edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın iş makinasının kiralanması nedeniyle düzenlenen faturadan kaynaklandığı, bu durumda davaya bakma görevinin Sulh Hukuk mahkemesine ait olduğu, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca görev hususunun dava şartı olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza