Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/860 K.2025/29

G. K. YAZILDIĞI TARİH : 10/02/2025

Davacı tarafından mahkememizde açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili davacı şirketin, İstanbul /İkitelli vergi dairesine ... Vergi numarası ile kayıtlı tüzel kişi tacir ve kurumlar vergisi mükellefi olduğunu, ... Mahallesi ....

Caddesi No:6 İç Kapı No:72 Başakşehir/ İstanbul adresinde faaliyet gösterdiğini, davacı şirkette ön muhasebe bölümünde işlerini gören ..., 03.10.2024 tarihinde memleketi Kayseri'de bir tanıdığının düğününe katılmak için kendi adına tescilli şahsının kullandığı ... plakalı beyaz renkli .... marka aracıyla Kayseri iline gitmek üzere gece saatlerinde yola çıktığını, ...'nın Kayseri'de katılacağı düğün davetiyesi dilekçe ekinde gönderildiğini, ...'nın, davacı şirket ile grup firması olan aile şirketlerinden ....'nin SGK'lı çalışanı olduğunu, şirket ortaklarının kardeş olduğunu, ayrıca ....'nın, davacı şirket adresinde ikamet ettiğini,

davacı şirket çalışanı ...'nın, yola çıktıktan sonra belirli aralıklarla mola vermeye devam ettiğini, Kırşehir il merkezini geçtikten sonra Mucur'a yakın ...

Köyü civarında bir ana yol üzerinde tekrar aracı içerisinde saat 05.00-06.00 sıralarında mola verdiğini, aracına tekrar döndüğünde aracının arka koltuğunda, içerisinde şirkete ait Yönetim Kurulu Karar Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Tahsilat Makbuzu, Şirket adına düzenlenmiş 1 adet kaşe, kendisine ait powerbank ve kutu içerisinde siyah güneş gözlüğü bulunan siyah renkli evrak çantasının olmadığını fark ettiğini, aracında detaylı bir şekilde aradığını ancak bulamadığını, davacı şirket çalışanı ...'nın, bunun üzerine çalındığından şüphelendiği evrak çantasının ve içerisindeki evrakların bulunup,

tarafına teslim edilmesi için 04.10.2024 tarihinde ... Polis Merkezi Amirliğinde şikayetli olup, .... dosya numarası ile ifadesi tutanak altına alındığını, neticede davanın kabulü ile dava konusu müvekkili şirkete ait Yönetim Kurulu Karar Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Damla Vergisi Defteri, Pay Defteri , hakkında zayi nedeniyle iptali ile, TTK 82/7 kapsamında tarafımıza zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 30 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.

Somut olayda; davacı vekili, dava dilekçesinde davacı şirketin ön muhasebe bölümünde işlerini gören ... isimli kişinin başka bir şehirde bulunan bir düğüne gitmek üzere yola çıktığını, mola verdikten sonra aracına döndüğüne zayi olduğu belirtilen defter ve belgelerin yerinde olmadığını gördüğünü, bu hususta kolluğa şikayetçi olduğunu beyan ettiği görülmektedir.

Davacı vekili tarafından şikayet üzerine başlatılan bir ceza soruşturması bulunmadığı bildirilmiş olup, bir ceza soruşturması bulunsa dahi davacı şirket ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir.

Dava dilekçesindeki anlatıma ve ekinde sunulan belgelere göre, davacı şirket defter ve belgelerinin şirket muhasebecisinin arabasının arka koltuğunda açık bir şekilde bulunuyor olması durumunda TTK 82/7.maddesi uyarınca, davacının bu defterleri saklanmasında gerekli özeni göstermediğinin kabulü gerekir. (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2010/3476 Esas 2011/15231 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; gerekli güvenlik önlemlerini alması gerekirken, dışarıda araç içerisinde ticari defter ve belgelerin bırakılmasının olağan güvenlik önlemlerine aykırı olduğu, davacı şirketin kendi kusuruyla defterlerinin kaybolduğu anlaşılmakla, bu haliyle talebin TTK madde 82'ye uymadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. (İstanbul BAM 43 HD 2024/126 Esas, 2024/1994 Karar sayılı ilamı, İstanbul BAM 12 HD 2022/2180 Esas, 2023/581 Karar sayılı ilamı, İstanbul BAM 13 HD 2022/1342 Esas, 2022/1690 Karar sayılı ilamı)

Katip ... · ¸e-imzalı Hakim ... · ¸e-imzalı