İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/329 K.2025/905

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tespit davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. İzmir Kalkınma Ajansı’nın (...) 2015 Yılı Güdümlü Proje Desteği kapsamında, Ödemiş Kaymakamlığı’nın başvurusu ile Sınırlı Sorumlu... Bitkileri Üreticileri Tarımsal Kalkınma Kooperatifine tahsis edilmek üzere İzmir/Ödemiş’de ... Mah. ...Mevkii...

Parsel numaralı tarla vasıflı 110.180 m² büyüklüğündeki arazi üzerine Dış Mekan Süs Bitkileri Genç Fide Üretim Tesisinin tamamlanması için sözleşme tahsis edildiğini,...bir Kooperatifi, mali problemler gerekçesiyle bu tesisi 03/04/2019 tarihinde S.S. ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’ne, 1.410.836,97 TL bedel karşılığında devrettiğini, ancak, bu devir işlemi için Sınırlı Sorumlu Ödemiş ...

Bitkileri Üreticileri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Yönetim Kurulu, Genel Kurulda görüşülmesi gereken bu hususu yetki sınırlarını aşarak yapılacak olan devir işlemi için Yönetim Kurulu üyelerine yetki verildiğini, bu devir işleminin Genel Kurul Kararı yokluğunda, Sınırlı Sorumlu ... Bitkileri Üreticileri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile Sınırlı Sorumlu...

Tarımsal Kalkınma Kooperatifi arasında imzalandığını, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu madde 42'ye göre, Kooperatifin taşınmaz mal edinmesi ile devri Genel Kurul kararı ile mümkün olduğunu, Yönetim Kurulu'nun, Genel Kurulun açık izni olmadan taşınmaz mal alımı yada satımı yapamayacağını, Taşınmazın mülkiyeti devredilmese dahi, uzun süreli kiralama veya tahsis gibi işlemlerin, kooperatifin mali yükümlülüklerini arttırabileceği veya taşınmaz üzerinde bir tasarruf yaratacağı durumlarda, genel kurulun yetkisi aranması gerektiğini, davaya konu protokol Sınırlı Sorumlu...

Bitkileri Üreticileri Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin temel yapısına uymamakla birlikte sermayenin korunması ilkesine de aykırılık teşkil ettiğini, düzenlenen Soruşturma Raporu da bu hususları açıkça ortaya koymakla Yönetim Kurulu kararındaki usulsüzlüğü destekler nitelikte olduğunu, davalı Sınırlı Sorumlu......Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, tesisi işletemediği gerekçesiyle tesisi kaymakamlığa geri devrettiğini, Kaymakamlığın, bu tesisin tasarrufunu diğer davalı Sınırlı Sorumlu...Kooperatifi’ne devrettiğini, halen tesisin Sınırlı Sorumlu...Fidancılık Tarımsal Kalkınma Kooperatifi tarafından kullanıldığını,

bu durumun ilk usulsüz işlemden kaynaklanan bir devam niteliğinde ilk işlemin yok hükmünde olduğunun tespitiyle, İzmir Ödemiş Kaymakamlığı ve Sınırlı Sorumlu...Fidancılık Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin tesis üzerindeki tasarruflarının da geçersiz olduğunu kabul edilmesi gerektiğini belirterek 03/04/2019 tarihli protokol ve işlemlerinin yok hükmünde olduğunun tespitine, mahkeme aksi kanaatte ise anılan belgelerin geçerlilik şartlarını taşımaması nedeniyle butlanla batıl olduğunun tespitine, devir işleminden kaynaklanan tüm devir ve tahsis işlemlerinin iptaline,

tesis üzerindeki tasarrufların hukuka aykırı olduğunun belirlenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı S.S.......Tarımsal Kalkınma Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde özetle. Davaya konu devir işlemlerinin Ödemiş Kaymakamlığı'nın bilgisi ve onayıyla gerçekleştirildiğini, kamu idaresi tarafından yürütülen ve kamu hizmetine ilişkin işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar idare mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davacı ile müvekkil kooperatif arasında doğrudan herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmadığını, davaya konu protokolün, davacı ile diğer davalı S.S.

Ödemiş...Fidancılık Tarımsal Kalkınma Kooperatifi arasında akdedildiğini, müvekkil kooperatifin bu protokolde taraf olması söz konusu olmadığını, İzmir Kalkınma Ajansı destek projesine ilişkin yükümlülüklerin tarafınızca yerine getirilememesi üzerine projenin devamı amacıyla devrin gerçekleştirildiğinin belirtildiğini, müvekkil kooperatife yöneltilen ihtarnamenin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı S.S.

Ödemiş...Fidancılık Tarımsal Kalkınma Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde özetle; idari işlemden zarar gördüğünü ve bu işlemin geçersizliğini iddia eden davacının, davayı idare mahkemesinde açmış olması lazım olduğundan, işbu davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddedilmesi ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi gerektiğini, davacının işbu dava ile bir diğer davalı S.S.......Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile arasında gerçekleştirdiği 03.14.2019 tarihli devir protokolünün yok hükmünde olduğunu iddia etmişse de bu durumun müvekkil kooperatif ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, davacı kooperatifin,

temsilcileri aracılığıyla devrettiği ve sözleşmede öngörülen ödemesini devralandan tahsil ettiği tesis hakkında hâlâ hak iddia etmesi hakkaniyete ve dürüstlük kuralına son derece aykırılık teşkil ettiğini, Müvekkil kooperatifin tesisin işletme hakkını diğer davalı S.S.......Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nden iyi niyetli üçüncü kişi sıfatıyla devraldığını, ekonomik zorluklarla tesisin işletme hakkını devreden davacının, müvekkil kooperatifinin ciddi yatırımlarıyla tesisin gelişmesi ve yüksek gelirler elde ediyor olması sebepleriyle yıllar sonra hukuka aykırı şekilde bir kez daha tesisi kullanma çabası içinde olması,

hukuki dayanaktan ve ciddiyetten oldukça yoksun ve kötüniyetli olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Ödemiş Kaymakamlığı vekili cevap dilekçesinde özetle. Açılan davanın hukuki mesnetten yoksun olduğu, görev itirazları olduğu, dava Konusu,...' nın 2015 yılı Güdümlü Proje Desteği kapsamında, Kaymakamlığın yararlanıcı kurum olduğu, S.S....

Bitkileri Üreticileri Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin proje ortağı olarak "Dış Mekan Süs Bitkileri Genç Fide Üretim Tesisi" projesi çalışmaları Ödemiş İlçesi ...Mahallesi ... mevkiinde bulunan ... parselde mülkiyeti Hazineye ait 110.180,00 m² lik taşınmaz söz konusu projede kullanılmak üzere tahsis edildiğini, Proje sözleşmesine göre projenin maliyetinin 3.743.240,25 TL olduğu, finansmanın % 75' lik kısmının... tarafından, kalan %25' lik kısmının da projenin ortağı, uygulayıcısı ve tesisi işletecek olan S.S....

Bitkileri Üreticileri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi tarafından karşılanacak şekilde düzenlenmiş olup, projeye ait yapım işi ihalesi EKAP sistemi üzerinden Açık ihale Usulüne göre 28.06.2018 tarihinde... ihale kayıt numarası ile yapılan ihaleyi, 2.876.179,48 TL fiyat teklifiyle... Sistemleri Çelik Konstrüksiyon İnşaat Tarım San. Ve Tic. Ltd.

Şti. firması aldığını, 25.07.2018 tarihinde yüklenici firmaya yer teslimi yapıldığını, proje kapsamında tesisin inşaatı büyük ölçüde tamamlanarak 04.02.2019 tarihinde tesisin geçici kabulü yapıldığını, bu süreçte tesisi işletecek olan S.S....

Bitkileri Üreticileri Tarımsal Kalkınma Kooperatifin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılar ve yönetim yapısında yaşanan değişikler nedeniyle, mevcut durumu ile tesisi işletemeyeceği ve tesisin devrinin kooperatife yapılmasının uygun olmayacağı gibi önemli kamu kaynakları kullanarak inşa edilen tesisin bir an önce işletmeye alınarak ekonomiye kazandırılması büyük önem arz ettiğinden 21.02.2019 tarih ve... sayılı İdare yazısı ile...' ya bildirildiğini, aynı zamanda S.S....

Bitkileri Üreticileri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi 03.04.2019 tarihinde imzalanan protokolle, tesis ile ilgili tüm hak ve sorumluluklarını...' nın 16.05.2019 tarih ve 336 sayılı yazısıyla da devir işlemi uygun bulunarak, 29.05.2019 tarihinde İdare (Ödemiş Kaymakamlığı) ile S.S.......Tarımsal Kalkınma Kooperatifi arasında imzalanan protokol ile tesisin devir işlemi yapıldığını, S.S.......Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, Tesisin kooperatife devir işleminin üretim sezonu dışında gerçekleşmesi, üretim sürecinin uzun ve yeni olması gibi nedenlerle üretim için sermaye noktasında sıkıntılar yaşaması,

bankalara yapmış oldukları kredi başvurularının da olumsuz sonuçlanması nedeniyle maddi sıkıntı içinde oldukları ve ortaklarından da yeterli desteği alamadıklarından tesisin verimli bir şekilde işletilemediği tespit edildiğini, bu kooperatifin de süreç içerisinde aynı sıkıntıları yaşaması nedeniyle 20.07.2020 tarihinde imzalanan protokolle tesis S.S. Ödemiş...Fidancılık Tarımsal Kalkınma Kooperatifine devredilmiştir.

Yapılan her iki protokolde adı geçen kooperatiflerden muvafakat alınarak, söz konusu tesisin işletilmesinde, öz kaynakları güçlü, gerek kurumsal yapısı gerekse ekonomik gücü göz önüne alınarak tesisi verimli işletebilecek kapasitede bir kooperatife devredilmesi kanaati ile Kaymakamlık Makamının uygun görüşüne istinaden... tarafından Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliği hükümlerine uygunluk açısından incelendiği ve onaylandığını, söz konusu Tesis üzerindeki tüm tasarruf ve işlemler hukuka, yasaya ve yönetmeliğe uygun olup, ilgili kooperatif ve şirketlerce incelenerek onay gördüğünü,

idareye izafe edilebilecek bir kusur bulunmadığını belirterek idare ile yapılacak yazışmalar sonucu beyanda bulunma hakkımız saklı kalmak kaydıyla; yasal koşulları taşımayan işbu davanın öncelikle husumet yönünden reddine, aksi takdirde yasal koşulları taşımayan davanın esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davacı kooperatif ile davalı S. S.......Fidancılık Tarımsal Kalkınma Koop.'i arasında imzalanan 03/04/2019 tarihli protokol ve işlemlerinin yok hükmünde olduğunun/butlanla batıl olduğunun tespiti,T.C. Ödemiş Kaymakamlığı Süs Bitkileri Genç Fide Üretim Tesisi'nin Devir işleminden kaynaklanan tüm devir ve tahsis işlemlerinin iptali ile tesis üzerindeki tasarrufların hukuka aykırı olduğunun tespitine yöneliktir.

Davaya konu... Bitkileri Genç Fide Üretim Tesisi'nin tahsis işlemlerinin Ödemiş Kaymakamlığı tarafından yapıldığı , idarenin eylemi sonucu ortaya çıktığı, bu nedenle uyuşmazlığa bakmakla görevli olan mahkemelerin idare mahkemeleri olduğu anlaşılmıştır. Yargı yolunun caiz olması 6100 sayılı yasanın 114. Maddesinde yazılı dava şartlarından olduğu anlaşılmakla dava şartına ilişkin noksanlık olduğundan bahisle 6100 sayılı yasanın 115. Maddesi uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZA E-İMZA