İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/791 K.2025/1056

Davacı vekili tarafından açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek iptali) çekişmesiz yargı işinin mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu 3 adet çekin kaybolduğunu belirterek zayi nedeni ile çeklerin iptaline ve ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 818/1(s). maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddelerine dayalı zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

DELİLLER

- ... 17/12/2025 tarihli yazısı, -Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 01/09/2025, 12/09/2025 ve 23/09/2025 tarihli ilanları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.

6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK'nın 763. maddesinde de "mahkemece dilekçe sahibinin poliçe elindeki ziyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulduğu taktirde verilecek ilanla poliçeyi eline geçirene belirli bir süre içerisinde poliçeyi getirmeyi davet eder, aksi halde poliçenin iptaline karar verileceğini ihtar eder." hükmü düzenlenmiştir.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'ne müzekkere yazılarak 6102 Sayılı TTK'nın 760. maddesi uyarınca çek üzerinde hak iddia edenlerin veya bu çeki elinde bulunduranların mahkememize müracaat etmeleri hususununu 3 kez ilan edilmesi istenilmiş, 01/09/2025, 12/09/2025 ve 23/09/2025 tarihlerinde usulüne uygun yapılan gazete ilanlarına rağmen TTK'nın 761. maddesine göre üç aylık yasal süre içerisinde talep konusu çeki elinde bulunduran kişilerin mahkememize iptali istenen çekle ilgili herhangi bir müracaatta bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamındaki deliller bir arada değerlendirildiğinde; zayi nedeniyle iptal isteminde amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu, çek iptali talebinde sonucunda verilen karar keşideci borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanı sağladığı, talepte bulunma hakkının hamile ait olduğu,

somut olayda talebe konu çeklerin içeriği hakkında bilgi sunulmasına göre talep edenin hamil olduğunun kabulü gerektiği, bu sebeple talepte bulunanın iş bu talepte bulunmasında hukuki yararı bulunduğu, söz konusu çeklerin zorunlu unsurları taşıdığı, çekleri elinde bulunduranların mahkememize müracaat etmeleri hususunda gerekli yasal ilanların usulüne uygun olarak yapıldığı, yasal süresi içerisinde iptali istenen çekler hakkında mahkememize müracaat eden olmadığı,

çeklerin talep edenin istemi dışında zayi olduğu konusunda kanaat oluştuğu, talep yönünden yasal bir engelin bulunmadığı ve diğer yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla talep konusu çeklerin iptaline karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı