İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/631 K.2024/1001

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Türkiye'nin çeşitli yerlerinde özellikle altyapı sistemleriyle alakalı olarak kamusal ihaleler ağırlıklı olmak üzere hacimli bir şekilde ticari faaliyetini sürdürdüğünü, bu meyanda da Koski Genel Müdürlüğü nezdinde almış olduğu bir ihaleye ilişkin olarak,

davalıdan mal temini cihetine gittiğini, davalının Koski Genel Müdürlüğü PE 100 teknik şartnamesine göre imal edeceğini taahhüt ettiği borulara ilişkin olarak davalıyla bir sözleşme akdedildiğini, bu sözleşmeden sonra davacı yanın ödemelerini yaptığını, davalı yanın da edimlerini yerine getirerek boruları teslim ettiğini, teslim üzerine müvekkili şirketin almış olduğu ihale gereği boruları ihale yüklenicisi olarak ilgili mahallere -yer altından hat çekmek suretiyle- döşediğini, işin tamamlanmasının akabinde, iki mahalde problem çıktığını, Ereğli ve Ladik hatlarında döşeme yapılan borularda kaçak/ sızıntı problemleri baş gösterdiğini,

bunun üzerine davalı tarafa da bilgi verildiğini, Ereğli ve Ladik hattının yeraltı borularında ortaya çıkan kaçak/ sızıntı vakıasından sonra her iki tarafın da bilgisi dahilinde, Ugetam Laboratuvarında yapılan testlerde boruların imalat hatasına haiz olduğunun net olarak ortaya çıktığını, davalı yanın bu durum üzerine ayıplı olan boruların yerine müvekkiline yeni borular gönderirken, ayıplı olan boruların da peyder pey kendilerine iade edildiğini, müvekkili şirketin ayıplı olduğu her iki tarafça da kabul edilen borulardan dolayı herhangi bir boru alacağı bulunmadığını,

ancak ilgili boruların hatalı üretiminden kaynaklanan ayıbın düzeltilmesi amacıyla, Ereğli ve Ladik hattında döşenen boru hatlarının yeniden açılması, açılan hatların bir kısmında yeniden kaynak yapılması, bir kısmında da ayıpsız olanların yeniden döşenmesi,

bir anlamda bu hatların ikinci defa yapılmış olmasından dolayı müvekkili şirketin ekstra bir masraf, külfet (eleman, ekipman, işçilik, konaklama, ekstra SGK primleri, sair personel masrafları, yakıt, kamyon, ekskavatör, JCB masrafları, Ugetam test bedeli vb.) sarf ettiğini ve zarara uğradığını, gelinen nokta itibariyle, vaki durumun hallinin karşılıklı müzakereyi gerektirdiği düşüncesiyle çözümü için Konya ...

Noterliği'nin 21.12.2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname keşide edilerek, belirtilen zararlarının tazmini hususunda davalı yanın müzakereye davet edildiğini, ancak herhangi bir resmi ya da gayri resmi geri dönüş ve cevabi yanıt olmadığını bildirerek fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, şimdilik 10.000,00 TL'nin en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ...Plastik San. Ve Tic.

A.Ş.'nin yurt içi ve yurtdışına plastik HDPE ve CTP boru imalat ve satışlarında Türkiye'nin öncü markalarından olduğunu, uluslararası akredite laboratuvar testleri ile ve tamamı İSO/ TSE ve aranan özel standartlarına uygun üretimi ürünleri ile uluslararası çapta yıllardır genel kabul gördüğünü, tercih edildiğini, tarafların 5 yıldan fazla süredir benzer nitelikte alım satıma dair çok sayıda ve farklı ticari ilişki gerçekleştirdiğini, sayısız muayene, test ve kabul süreci yaşandığını, ticari ilişki sona erene dek, davalının hiçbir ayıp ihbarı, iddiası ve talebi ile de karşılaşmadığını,

ticaretin birinin de dava konusu olan ve davacının ihale ile yükümlendiği Koski 2018 yılı 3‘ncü Su Şebekesi Yapım işi kapsamında PE tipi boruların alım satımına dair 30/10/2018 tarihli sözleşme işi olduğunu, sözleşme yükümlülüklerini davalının tam ve gereği gibi ifa ettiğini, üretimini üstlendiği boruları, sözleşme kabulü gibi KOSKİ HDPE 100 Teknik Şartnamesi ve içeriği TS EN 12201-2+A1 standartlarına uygun üretildiğini, bağımsız uluslararası akredite Ugetam Laboratuvarında olumlu test/ deney sonuçları alınıp, kurum heyeti kabulü sonrası teslim edildiğini,

sözleşme ile kabul edilen bu standartlara uygun üretim yapıldığının hem davalı şirketin uluslararası akredite laboratuvarı, hem de bağımsız uluslararası akredite Ugetam Laboratuvarında test/ deney sonuçları ile sabit olduğunu, aksi halde kurumun kabul işlemini gerçekleştirmeyeceğini, hiçbir ayıplı mal satışı olmadığını, davanın usul ve esastan reddi gerektiğini, davacı ile müvekkili arasındaki işbu davaya konu boruların imalat/ satışına dair 30/10/2018 tarihli sözleşmenin “İhtilaflar ve Delil” başlıklı 10.maddesi uyarınca;

sözleşmeden doğan ihtilaflar bakımından İzmir Mahkemelerinin yetkili kılındığını, yetkisizlik kararı ile dosyanın yetkili İzmir mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar olmadığını, davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davacının gerek keşide ettiği 21/12/2020 tarihli ihtarname ile, gerekse dava dilekçesi ile,

Koski 2018 Yılı 3'ncü Su Şebekesi Yapım işi kapsamında sadece Ereğli ve Ladik hatlarında ayıp iddiasına konu maliyetten ödediğini, işi ifa edip, giderlerine katlandığını beyan/ iddia ettiğini, davacı iddiasına göre tüm iş ve ödemelerin hali hazırda yapıldığını, davacının sözde zarar iddiasına konu miktarı bilmediğini, davacının alacak iddiasına konu kalemleri tanı ve kesin biliyor durumda olduğunu, işbu dava konusu zarara sebebiyet verdiği iddia edilen borularda hiçbir ayıp veya zarar iddiasını kabul etmemekle birlikte;

davaya konu borularda su sızıntısı şeklinde sorun olduğunun iddia edildiğini, bu durumun işin niteliğine göre basit bir muayene ile görülebilecek/ tespit edilebilecek şekilde, açık ayıp niteliğinde olduğunu, dava konusu boruların uluslararası akredite Ugetam Laboratuvarlarında test ve muayeneleri yapılarak resmi kurum kabul tutanakları ile teslim alındığını, davacı tarafından davalıya yapılmış hiçbir ayıp ihbarı olmadığını, işbu gözden geçirme ve ihbar külfeti yerine getirilmediğinden ayıp ihbar sürelerine riayet edilmediğini, ayrıca talebin zamanaşımına uğradığını, hak düşürücü süre ve ayrıca zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğini,

uğranıldığı iddia edilen zarara dair herhangi bir fatura, belge dahi sunulmadığı gibi; işbu zararların mahallinde keşif yapılarak tespitinin de hukuken ve fiilen mümkün olmadığını, davacının yalnızca davalıdan boru alımına dair fatura sunduğunu, hiçbir zarar/ ayıp iddiasını kabul etmemekle birlikte öncelikle davacının iddia konusu zararını usulüne uygun deliller ile ispatlamadığından davanın reddi gerektiğini, değişime konu borularda ayıp olmadığını, davacının kusurlu kaynak işçiliği,

kullandığı ek parça kalite hatasının olduğunu bildirerek belirsiz alacak davacı açılmasında hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı eksikliğinden davanın tümden reddine, yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesine, davanın hak düşürücü ihbar süresi geçtiğinden ve zamanaşımı yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan tümden reddine, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan davacının/iş sahibinin tazminat istemine ilişkindir.

Eser sözleşmesinde davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. Eser konu iş taraflarında kabulünde olduğu üzere davacının yüklenici olarak aldığı ihale işi kapsamında kullanılacak belirli ebat ve özellikteki boruların davalı tarafından imal edilerek davacıya teslimi olduğu görülmüştür.

Davacı vekili, davalının üretip teslim ettiği boruların bir kısmının ayıplı olduğunu, ayıplı boruların davalı tarafından iade alındığını ve yerine ayıpsız ürünlerin gönderildiğini ancak söz konusu ayıplı ürünler ile ayıpsız ürünlerin değiştirilmesi için harcanan bedellerden davalının sorumlu olduğunu iddia etmekte, davalı vekili ise müvekkiline ayıp ihbarının yapılmadığını, mahkemenin yetki olmadığını ve ürünlerde ayıbın bulunmadığını savunmaktadır.

Ayıp ihbarına ilişkin defi incelendiğinde; davacı tarafın dava dilekçesinde iddia ettiği ayıplı borular için düzenlendiği iade faturalarının davalı ticari defterlerine kaydedildiği görüldüğünden HMK' nun 222. Maddesi gereği kesin delil ile davacı taraf ayıp ihbarında bulunduğunu ve davalı iş bu faturaları ticari defterlerine kaydederek hem ayıbı hemde ayıp ihbarını kabul ettiği kanaatine varılmıştır.

Davacının ticari defterlerinin incelenmesi için Antalya Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat sonucu bilirkişi heyetinden alınan raporun sonuç kısmına göre ;"Dava dosyası ve davacı tarafın ticari defterleri ve dosya içeriğindeki belgeler üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirileme neticesinde;

*Davacı şirketin ticari defter ve belgelerine göre, davacı şirketin davalı şirketten mal alınması şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve bu ticari ilişkiye istinaden davacı şirketin davalı şirketten alınan mal alış faturaları bedellerinin tamamı davalı şirkete ödendiği ve davacı şirketin davalı şirkete bir fatura borcunun olmadığının kayıtlı olduğu,

*Dava konusu olaylarla ilgili olarak taraflar arasında 30/10/2018 tarihli sözleşme düzenlendiği bu sözleşme ile davacı şirketin toplam 172.034 m miktarda boruları davalı şirketten almayı taahhüt ettiği, davalı şirketin de üretip davacı şirkete teslim etmeyi taahhüt ettiği,davacı şirketin ticari defterlerine göre sözleşme kapsamındaki boruları davalı şirketin faturalar mukabilinde davacı şirkete teslim ettiği,

*Sözleşme kapsamında davacı şirketin teslim aldığı toplam 172.34 m miktardaki boruların davacı şirketin davalı şirkete iade ettiği borular karşılığı olarak davalı şirketin 6.0004m miktarda davacı şirkete boru teslim ettiği, davalı şirket tarafından yeniden teslim edilen boruların toplam boru miktarına oranının 6.004/172.34=%3,49 olduğu,

*DN 250 SDR 11 PN16 VE DN 315 SDR 17 PN10 tipi borularda istenen özelliğin SÜNEK TİP olması istenmesine karşın numunelerde SÜNEK TİP ve KIRILGAN TİP sonuçlarına ulaşıldığı, KIRILGAN TİP deformasyonun istenmediği, buna göre boruların istenen şartları sağlamadığı fikrinin hasıl olduğu,

*Değişimi sağlanan boruların uygulama sahasında değiştirilebilmesi için imalat maliyetleri olduğu, ancak boruların sahada döşenmesinin ne şekilde,hangi montaj yöntemiyle uygulandığının tarafımdan tespit edilemediği, eksik bilgilerin tamamlanması halinde hesaplanabileceği;

*Ayrıca boruların döşenmesi esnasında inşai maliyetlerde olduğu (kazı dolguvb.) inşai maliyetlerin uzmanlık alanlarımız dışında olması sebebiyle fiyatlandırma yapılamadığı görüş ve kanaatine varılmıştır " şeklinde rapor sundukları görülmüştür.

Davalının ticari defterlerinin incelenmesi için Bilirkişinden alınan raporun sonuç kısmına göre; "Sayın Mahkemenin 13.09.2022 tarihli görevlendirmesi çerçevesinde dava dosyası, davacının yasal defterler incelemelerini içeren dosyasında mevcut 05.05.2022 tarihli bilirkişi raporu ile davalının 2018-2019-2020 yılı yasal defterleri ve muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, işbu raporun inceleme değerlendirme ve tespitler bölümünde ayrıntısı ile belirtildiği üzere,

-Davalı ....'nin 2018-2019-2020 yılı yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu,

-Dava dosyasında mevcut 05.05.2022 tar porunda davacı yasal defterlerine göre, davalı ....'nin 31.12.2020 tarihi itibari ile herhangi bir borç yada alacak bakiyesi bulunmadığının tespit edildiği,

-Davalı yasal defterlerine göre, davacı ... Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 31.12.2020 tarihi itibari ile 1.458,74-TL tutarında alacak bakiyesi bulunduğu,

-Tarafların yasal defterlerinin 2017 yılından devreden alacak bakiyesi, düzenlenen faturalar, yapılan ödemeler ve kur farkları yönünden karşılıklı incelenmesi neticesinde,

-İşbu raporun Tarafların Yasal Defterleri Arasındaki Farklar ile Tespit ve Değerlendirmeler bölümlerin ayrıntısı ile görüleceği üzere davacı ... Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 31.12.2020 tarihi itibari ile cari hesaptan kaynaklanan herhangi bir borç/alacak bakiyesi bulunmadığı,

-Davacı ... Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından dava dilekçesi ekinde mevcut 10.07.2020 tarihli bedelsiz faturalara dışında 2020 yılında çeşitli tarihlerde 1.581.670,40-TL tutarında beş adet iade faturası düzenlendiği, işbu faturaların tamamının davalının yasal defterlerinde kayıt altına alındığı,

-Davacının işbu davada Ereğli ve Ladik işinin yeraltı hatlarının davalı kusuru nedeniyle ikinci defa yapılmak zorunda kalınmasından dolayı oluşan zararının talebinden ibaret olduğu, uzmanlık alanım dışında olması sebebi ile işbu yönden tarafımca herhangi bir hesaplamanın yapılabilmesinin mümkün olmadığı,

-Sayın Mahkemenin gerekli görmesi halinde konusunda uzman bir makine mühendisi ve inşaat mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti vasıtası ile davacı ... Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 06.04.2021 dava tarihi itibari ile davalı ....'nden Ereğli-Ladik işinin yeraltı hatlarının davalı kusuru nedeniyle ikinci defa yapılmak zorunda kalınması sebebi ile alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne olacağı hususlarında bir tespit yapılmasının mümkün olabileceği değerlendirilmiştir" şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

İhtilafa konu emtiada ayıbın olup olmadığı, ayıp var ise davacının kabule zorlanıp zorlanamayacağı, davacının talep ettiği zarar bedelinin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalı tarafın teslim ettiği borulara ilişkin olup olmadığı,

yani işin uygulanacağı yerin niteliklerinin farklı olup olmadığının, satıma konu emtiaların yerleştirilmesi akabinde ayıp iddiası sonucu boruların yerinden alınıp yenilerinin yerleştirilmesinin maliyetinin (işin yapılması gereken makul süre bulunarak o yıl rayiç değerlerine göre) inşaat mühendisi ve makine bilirkişisi marifetiyle hesaplanması hususunun (dava dilekçesi ve davacı vekilinin 25/05/2022 havale tarihli dilekçesi de incelenerek) değerlendirilmesine için Konya Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat sonucu bilirkişilerden alınan raporun sonuç kısmına göre; " 1- 250-mm 16 ATÜ borunun Sarayönü Ladik depo terfi hattı:

3400-m x 114,18-TL — 388.212,00-TL hattın kazılması, boruların sökülmesi. ve tekrar alın kaynaklı olarak döşenmesi. ikaz bandının serilmesi ve dolgusunun yapılması işçilik bedeli hesaplanmıştır.

2- 315-mm 10 ATÜ borunun Ereğli Beşyüzevler-Türkmen hattı:

250d-m x 143,01-TL 358.097,00-TL hattın kazılması, boruların sökülmesi. ve tekrar alın kaynaklı olarak döşenmesi, ikaz bandının serilmesi ve dolgusunun yapılması işçilik bedeli hesaplanmıştır.

3. 315-mm 16 ATÜ borunun Ereğli Beşyüzevler- Türkmen hattı:

3041-m x 154,61-TL — 466.793,50-TL hattın kazılması. boruların sökülmesi, ve tekrar alın kaynaklı olarak döşenmesi, ikaz bandının serilmesi ve dolgusunun yapılması işçilik bedeli hesaplanmıştır.

Değiştirilen boru hatlarının toplam işçilik bedeli olarak 1.213.103,00-TL bedel hesaplanmıştır."şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat sonucu bilirkişilerden alınan ek raporun sonuç kısmına göre "TESPİT VE İNCELEMELER:

KOSKİ ile yapmış olduğumuz görüşmelerde kazı ve dolgu işlerinde standart kazı derinliği ve

genişliği üzerinden metre bazında ödeme yapıldığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak yapılan testlerde su kaçağı nedeniyle söküldükten sonra yenilenen veya tekrar döşenen borulardan:

250-mm 16 ATÜ borunun Sarayönü Ladik depo terfi hattında 3400-m kısmının sökülerek tekrar alın kaynaklı olarak döşendiği,

315-mm 10 ATÜ borunun Ereğli Beşyüzevler-Türkmen hattında 2504-m kısmının sökülerek tekrar alın kaynaklı olarak döşendiği,

315-mm 16 ATÜ borunun Ereğli Beşyüzevler-Türkmen hattında 3041-m kısmının sökülerek tekrar alın kaynaklı olarak döşendiği KOSKİ görüşmeleri sonucunda tespit edilmiştir.

05.05.2022 tarihli bilirkişi raporunun 7. Sayfasında belirtilen metrajlar;

PE 250 mm PNI6 boru 3500 metre ve PE 315 mm PNI0 boru 2504 metre olarak toplamda 6004 metrelik kısmının davalı şirket tarafından yenilendiği belirtilmiştir.

26.07.2023 tarihli raporun sonuç bölümünde açıklanan maddelerin detayları;

1- Önceki bilirkişi raporunda yenilendiği belirtilen 3500 metre PE 250 PN16 Sarayönü Ladik depo terfi hattında yapılan değişim işçiliği 3400 metre olarak gerçekleştiğinden dolayı buradan 100 metre fark çıkmaktadır. Yani değişim yapılan borulardan 3400 metresi döşenmiştir.

2- Önceki bilirkişi raporunda yenilendiği belirtilen 2504 PE 315 mm PNI0O Ereğli Beşyüzevler Türkmen hattında yapılan boru değişim işçiliği 2504 metre olarak gerçekleşmiş ve fark yoktur.

3- Raporun detayında da açıklandığı üzere 3041 metre 315 mm PNI16 Ereğli Beşyüzevler Türkmen hattının boru hattında sökülen boruların yeniden üretimi yapılmayıp döşenen borular sökülerek tekrardan alın kaynağı ile bileştirilerek döşenmiştir. Herhangi bir iade ve tekrar üretim olmadığından kayıtlara yansımamış olup heyetimize ait olmayan 05/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda metraj yer almamıştır.

Borunun manşonlu birleşim yerine alın kaynağı ile birleştirilmiş olması nedeniyle 3041 metrelik farkta buradan çıkmaktadır"şeklinde ek raporlarını sundukları görülmüştür.

Davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile talep ettiği 10.000-TL alacak miktarını 1.203,103-TL artırarak 1.213.103,00-TLüzerinden en yüksek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Somut olayda, davacının ihale ile üstlendiği iş için davalından üretimini talep ettiği boruların bir kısmında ayıbın bulunduğu, ayıp sonucu davalı/yüklenicinin ayıplı borular ile ayıpsızlarını değiştirdiği HMK' nun 222. Maddesi gereği kesin delil ile ispat edilmiş olup, ayıplı ürünlerin davacının yüklenici konumunda yer aldığı sözleşme kapsamında yerlerinden alınarak ayıpsızları ile değiştirilmesi için mahkememizce aldırılan 26/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda ki hesaplamalar ile metraj farkının mahkememiz ara kararı gereği sunulan son ek raporda açıklanması sonucu davacının zararının sabit olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · Ei mza Hakim ... · e imza