İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/699 K.2021/1144

Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi Çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı asıl, dava dilekçesinde; tarafına ait .... vergi nolu şahıs işletmesinin SMMM ... tarafından tutulan 2018, 2019, 2020 mali yılına ait tüm defter, faturalarının İzmir.... Noterliğinden (2018/16748) -(2018-25713-25712) - (2019/26572-26573) - (2018-2019-2020) yılı onaylı vergi esas belgelerinin ve ve sair belgelerinin 30/10/2020 tarihindeki İzmir depremi sebebiyle mali müşavirinin yıkılan ofisiyle zayi olduğunu, iş bu defter, fatura ve belgelerin zayi olduğuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Tüm dosya kapsamından; davacı TTK'nun 82. maddesi gereğince ticari defter ve belgelerini zayi olduğu gerekçesi ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

TTK'nun 82/7. maddesi gereğince, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Madde içeriğinden de anlaşıldığı üzere zayi belgesi isteyebilmek için ticari detfer ve belgelerin bir afet neticesinde ziyaa uğraması veya hırsızlıkla zayi olması gerekmektedir. Yine ziyaa uğradığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde talebin mahkemeye ulaştırılması gerekmektedir.

Somut olayda davacı tarafından 30 Ekim 2020 tarihinde gerçekleşen İzmir Depremi sırasında ticari defter, fatura ve vergiye esas belgelerin zayi olduğu ileri sürülmüştür. Zayi belgesi verilmesi hususunda düzenlenen 15 günlük süre hak düşürücü nitelikte olup mahkeme tarafından her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir.

Somut olayda davacının ticari defter ve belgelerinin İzmir Depremi sırasında zayi olduğu ileri sürülmüştür. Deprem 30/10/2020 tarihinde gerçekleşmiş olup davacının ticari defterlerinin bulunduğu binanın yıkılmış olduğunu bildiği beyanlarından anlaşılmaktadır.

Basiretli bir tacirin deprem sırasında ticari defter ve belgelerin zayi olabileceğini düşünerek bu hususta gerekli araştırmaları derhal yaparak makul bir süre içerisinde zayi belgesi verilmesi için başvurması gerekmektedir. Oysa ki davacı deprem felaketinin üzerinden yaklaşık 1 yıl geçmesinden sonra ancak vergi incelemesi sonrasında görülmekte olan davayı açtığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davanın 15 günlük öğrenme süresinin geçmesinden sonra açıldığının kabulü gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle davacının defter ve ticari belgelerin zayi olduğu tarihten itibaren hak düşürücü nitelikteki 15 günlük sürenin geçmesinden sonra dava açtığı gözetilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imza · ¸ Hakim ... · e-imza