İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/719 K.2022/829

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalının ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı aracın 06.04.2021 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu müvekkiline ait ... plakalı aracın değer kaybına uğradığını, davalının 3.943,94 TL ödeme yaptığını, bu bedelin gerçek değer kaybını karşılamadığını, belirterek, açıklanan gerekçelerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL bakiye değer kaybı bedelinin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile ödenmesini, talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın 06.04.2021 kaza tarihinde müvekkili şirket nezdinde ZMMS trafik sigortalı olduğunu, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, zamanaşımı defini ileri sürdüklerini, usulüne uygun başvuru olmadığını, 14.07.2021 tarihinde 3.943,94 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, kaza ihbarının araç onarımı bittikten sonra yapıldığını, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, değer kaybının Genel Şartlara göre tespiti gerektiğini, Temmuz 2020 AYM kararlarının bu dosyaya uygulanamayacağını, sorumluluklarının kusur oranı ve poliçe limiti dahilinde olduğunu, belirterek davanın reddini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Değer Kaybının Tazmini istemine ilişkin alacak davasıdır.

2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;

"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 06/07/2021 tarihli başvuru dilekçesinin incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketine kargo yoluyla gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.

4) Davaya konu trafik kazasının 06.04.2021 tarihinde, İzmir ili Karabağlar ilçesinde gerçekleştiği, ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.

5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu;

Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise dava dışı ... adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ile sabittir.

6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 05.08.2020 - 05.08.2021 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.

7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.

Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.

8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;

91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";

85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";

85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

9) Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın 05.08.2020 - 05.08.2021 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ... Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 06.04.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.

Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

11) 09/09/2022 tarihli Bilirkişi Raporunda;

- Kusur Dağılımı Yönünden; ZMMS ile sigortalı aracın sürücüsü ...'in idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile kavşağa yaklaşırken kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamaması ile 2918 s. KTK’nun, m.52/a, m.52/b, m.57/a, m.57/c-2 ve m.84/h maddelerini ihlal ettiği ve geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermemesi neticesinde meydana gelen Kazanın Oluşumunda Etken Olduğu;

Davacıya ait ... plaka sayılı aracın sürücüsü ... idaresinde olduğu esnada geçiş hakkına uymayan davalıya sigortalı araç tarafından ön kısmından çarpılmaya maruz kaldığı olayda, kazanın oluş biçimi göz önüne alındığında kazayı önlemek adına alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığı, kurallara aykırı olumsuz davranış faktörü olmadığı, kısaca Kazaya Etki Edecek Bir İhlalinin Bulunmadığı belirtilmiştir.

- Değer Kaybı Yönünden ise; ... plaka sayılı aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, onarım sonrası rayicinin 95.000 TL ile 97.000 TL olduğu, ortalama değerinin 96.000 TL olduğu, Yargıtay 17 HD.'nin gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (106.000 TL) onarım sonrası rayici (96.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 10.000,00 TL olduğu, davacı sigortanın 14.07.2021 tarihinde 3.943,94 TL değer kaybı ödemesi yaptığı dikkate alınarak, bu bedele hesaplanan bedelden düşüldüğünde (10.000,00 TL - 3.943,94 TL) Bakiye Değer Kaybı miktarının 6.056,06 TL olacağı şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

12) Mahkememizce yapılan değerlendirmede, bilirkişi raporunda kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 ve Asli Kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.

13) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.

14) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.

15) Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketlerine yazılı başvuru yapılmış olup işbu başvurunun MNG Kargo vasıtasıyla davalı sigorta şirketine 07.07.2021 tarihinde tebliğ olunduğu, kabul olunan tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü sonu olan 20.07.2021 tarihinde temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir.

16) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde Avans Faizi talep etmiş ise de; davacının tacir olmaması ve aracın trafik tescil kaydında kullanım amacı - kullanım şeklinin "HUSUSİ" olduğunun belirtildiği görülmekle Yasal Faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

17) Her ne kadar faiz başlangıç tarihi, temerrüt tarihi olarak tespit olunan 20.07.2021 olması gerekmekte ise de davacı vekilinin dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin talep edildiği görülmekle, talepten fazlasına karar verilemeyeceği yönündeki değerlendirmemizle taleple bağlı kalınarak faizin dava tarihinden itibaren işletilmesi yönünde karar verilmiştir.

18) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.