İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/28 K.2024/126

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde. Müvekkilin maliki olduğu ...plakalı araç, davalı sigorta şirketine ait 11.01.2014 başlangıç tarihli 11.01.2015 bitiş tarihli ... poliçe no. lu ... acente no.Lu Ticari Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalanmıştır. İşbu poliçe uyarınca kaza başı bedeni zarar teminatı 100.000,00-TL olarak belirlenmiştir.

Meydana gelen kaza neticesinde yakınlarını kaybetmiş olan bahse konu tazminat davasının davacıları, İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde ikame ettikleri tazminat davasında yalnızca müvekkili ve araç sürücüsünü davalı olarak göstermiş olup, Kanun gereği ve poliçe kapsamında zarardan sorumlu olan... Sigorta A.Ş. davalı olarak gösterilmemiştir.

Dolayısıyla, tazminat davası neticesinde hükmedilen tüm tazminat miktarı ve sair giderler müvekkil tarafından ödenmiş olmakla, bu durum tazminat bedelinden genişletilmiş kasko poliçesi gereği sorumlu olan davalı sigorta şirketi nezdinde sebepsiz zenginleşmeye sebep olmuştur.

Tarafımızca, kaza tarihinde müvekkile ait aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunmadığından bahisle müvekkil tarafından ödenen zararın karşılanması için 20.12.2021 tarihinde Güvence Hesabına başvuru yapılmış olup, Güvence Hesabı tarafından gönderilen 24.12.2021 tarihli cevabi yazıda "Güvence Hesabı, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında sigortasız araçların neden olduğu zararlardan dolayı yaptığı ödemeler için, sigortası bulunmayan aracın işletenine, sürücüsüne, diğer sorumlulara ve varsa bunların mirasçılarına mevzuat gereği rücu eder....'ın ölümünden dolayı hak sahiplerinin zararlarının tamamı ...

Mefruşat Ev Tekstil Ürünleri Konf. Ve Tic.Ltd. Şti. Tarafından karşılanmış bulunmaktadır. Bu durumda, Güvence Hesabından tarafınıza bir tazminat ödenmesi halinde, sorumlular için mükerrer tazminat ödemesi ve müvekkilinizin ise haksız zenginleşme durumu ortaya çıkacaktır" şeklinde açıklama ile talebimiz reddedilmiştir.

Kanun gereği de İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasının mevcut olması halinde ZMMS kapsamı dışında kalan zararın temininden İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasını yapan sigorta şirketi sorumludur.

Bu durumda müvekkil şirkete ait ZMMS bulunmadığından ve müvekkilin karşılamak zorunda kaldığı zararın Güvence Hesabı tarafından giderilmesi kanunen mümkün olmadığından, müvekkil tarafından ödenmek zorunda kalınan maddi tazminat miktarının tamamından Ticari Genişletilmiş Kasko Poliçesi Kapsamında müvekkilin İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasını yapan davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağı aşikardır.

Zira aksi takdirde müvekkilin ticari genişletilmiş kasko poliçesi yaptırmakta ve zararlarını teminat altına almakta hiçbir menfaati kalmamış olacaktır. Tarafımızca davalı sigorta şirketine bu husustaki taleplerimizi belirtir İzmir ... Noterliği'nin 17.11.2021 tarih ve... yev. Numaralı ihtarnamesi gönderilmiş olup işbu ihtarname davalı tarafa 18.11.2021 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Ancak davalı sigorta şirketi tarafından talebimiz yerine getirilmemiş olmakla birlikte anılan ihtarnamemize de hiçbir yanıt verilmemiştir.

Bu durumda TBK, TTK, Sigortacılık Kanunu ve KTK kapsamında müvekkilin tazminat miktarından sorumlu olan davalı sigorta şirketine rücu hakkı doğmuş olup, müvekkil tarafından zarar gören 3. kişilere ödenen 58.600,00-TL maddi tazminatın işbu talebi içeren ihtarnamenin karşı tarafa tebliği tarihi olan 18.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tazmini için huzurdaki davayı ikame etme zorunluluğumuz doğmuştur.

58.600,96-TL maddi tazminatın iş bu talebi içeren ihtarnamemin karşı tarafa tebliğ tarihi olan 18/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini" şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı tarafın mahkememize verdiği cevap dilekçesinde. Öncelikle davacı tarafın kasko poliçesinde ek teminat olarak tanımlanan ihtiyari mali mesuliyet teminatının aracın trafik sigortasının yapılmamış olması nedeniyle dava konusu alacakları da teminat altına aldığı iddiasının kabul edilebilir hiçbir yanı olmamakla, açıkça kendi kusurundan fayda sağlamaya çalışan davacının taleplerinin tümden reddi gerekmektedir.

Davaya konu araç kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış ve kasko poliçesinde ihtiyari mali sorumluluk teminatı bulunmaktadır. Kabul manasında olmamak üzere Yargıtay kararları ve poliçe genel şartları uyarınca maddi tazminata ilişkin talepler bakımından sıralı sorumluluk öngörülmüş olup, müvekkil şirket ancak trafik sigortası limitini aşan miktardan sorumludur.

Zira İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası ancak Zorunlu Mali Sorumluluk LİMİTİNİ aşan kısım bakımından devreye girebilir. Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Mesuliyet Genel Şartları 1. Maddesinde.

“Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder.” şeklinde belirtilmiştir.

Hiçbir şekilde kabulümüz anlamına gelmemek üzere ve yukarıdaki açıklamalarımız gereğince davanın tümden reddi, yine kabul edilmemesi halinde aşağıdaki itiraz ve savunmalarımız doğrultusunda müvekkil şirketin sorumluluğunda kalan tazminatın tespiti gerekmekle; ayrıca davacının kaza başı bedeni tazminat limiti olan 100.000 tl üzerinden talepte bulunması da haksız olup müvekkil şirketçe tanzim edilen poliçede manevi tazminat dahil kişi başı bedeni tazminat limiti olan 50.000,00-TL'yi aşan tüm taleplerin ayrıca limit yokluğu nedeniyle de reddi gerekecektir.

Hiçbir şekilde kabulümüz anlamına gelmemek üzere müvekkil şirket dava konusu taleplerden her durumda azami olarak poliçe teminat limitleri itibariyle sorumlu tutulabilecektir. Konu poliçede İhtiyari Mali Mesuliyet Teminatı (İMM) Kişi Başına Bedeni limiti 50.000,00-TL olarak belirlenmiş olup davacının Kaza Başına Bedeni limitine dayanarak 100.000 TL üzerinden talepte bulunması kabul edilebilir değildir.

Kabul anlamına gelmemek üzere işbu davaya dayanak olarak gösterilen İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi ... E. sayılı dava müvekkil şirkete haricen ya da mahkeme kararıyla ihbar edilmemiş olmakla, hiçbir şekilde kabul manasında olmamak üzere söz konusu dava dosyasında alınan bilirkişi raporları ve verilen kararın müvekkil şirket açısından herhangi bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Davacı tarafın iddialarına dayanak olarak gösterdiği İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi ...

E. Sayılı dava dosyasında müvekkil şirket taraf olmamakla söz konusu dava herhangi bir şekilde müvekkil şirkete ihbar da edilmemiştir. Kabul manasında olmamak üzere dayanak davada kabul edilen kusur paylaşımı müvekkil şirkete bağlamayacak olup kazadaki kusur durumunun yeniden tespiti gerekmektedir.

Hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere müvekkil şirketin sorumluluğu teminat limitleri ile sınırlı olup aynı kazada başka vefat eden ya da zarar görenlerin de bulunması halinde poliçe limitinin garame hesabına göre paylaştırılması gerekmektedir. Bu nedenle tüm bu hususlar gözetilerek değerlendirme yapılmasını talep ederiz. Hiçbir şekilde kabul manasında olmamak üzere davacının 18.11.2021 tarihinden itibaren avans faizi talepleri haksız olmakla, reddi gerekmektedir.

Türk Ticaret Kanunu’nun 1427. Maddesi gereğince tazminat alacağı sigortacıya tazminata ilişkin belgelerin iletilmesinden 45 gün sonra muaccel olur. Türk Ticaret Kanunu 1427.

Madde: “(2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. ... sigortaları için bu süre onbeş gündür.

Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez.” Bu nedenle müvekkil şirketin işbu dava konusu zarar nedeniyle yöneltilecek her türlü faiz sorumluluğu ancak ve ancak rizikoya ilişkin tüm belgelerin müvekkil şirkete tebliğinden 45 gün sonrasından itibaren başlayacaktır. Açıklamalarımız kapsamında davayı kabul anlamına gelmemek üzere.

Sayın Mahkemenizce aksi kanaatte olunması halinde müvekkil şirketin sorumluluğunda olan zarar tutarının yukarıdaki itiraz ve açıklamalarımız da gözetilerek belirlenmesine ve davacı tarafın fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmesini talep ederiz." şeklinde talep ettiği görülmüştür.

GEREKÇE

1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık ön inceleme duruşmasında; "Uyuşmazlığın 18/01/2014 tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeniyle dava dışı ...'ın vefatı nedeniyle davacı tarafın rucüen tazminat talebine ilişkin olduğu görüldü." şeklinde belirlenmiştir.

2- Dosya kapsamından. 18.01.2014 tarihinde İzmir ilinde gerçekleşen trafik kazasında sürücüsü ..., işleteni... MEFRUŞAT ... LTD. ŞTİ. olan...plaka sayılı aracın dava dışı ...a çarptığı ve vefatına neden olduğu, bu nedenle vefat eden ...ın mirasçılarının ...MEFRUŞAT ... LTD. ŞTİ.'ye İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açtıkları, ... K. sayılı dosyada verilen karar ile davanın kabul edildiği, İstinaf denetimi sonrası Yargıtay ...

HD tarafından kararın onandığı, akabinde dava konusu alacağın alacaklı tarafça İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı takip dosyasına konu edildiği ve takip dosyası borçlularından ... MEFRUŞAT ... LTD. ŞTİ. takip dosyasına ödeme yaptığı, akabinde ise kaza tarihinde kazaya sebep olan 35 TT 579 plaka sayılı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunmadığından bahisle yaptığı ödemeyi karşılaması için öncelikle 20.12.2021 tarihinde Güvence Hesabına başvurduğu,

ancak Güvence Hesabı tarafından gönderilen 24.12.2021 tarihli cevabi yazıda "Güvence Hesabı, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında sigortasız araçların neden olduğu zararlardan dolayı yaptığı ödemeler için, sigortası bulunmayan aracın işletenine, sürücüsüne, diğer sorumlulara ve varsa bunların mirasçılarına mevzuat gereği rücu eder....ın ölümünden dolayı hak sahiplerinin zararlarının tamamı ...v Tekstil Ürünleri Konf. Ve Tic. Ltd. Şti.

Tarafından karşılanmış bulunmaktadır. Bu durumda, Güvence Hesabından tarafınıza bir tazminat ödenmesi halinde, sorumlular için mükerrer tazminat ödemesi ve müvekkilinizin ise haksız zenginleşme durumu ortaya çıkacaktır" şeklinde açıklama ile taleplerinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekili, dava dilekçesinin 9 ve 10 nolu parağraflarında kaza tarihinde kazaya sebep olan... plaka sayılı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının bulunmadığından bahsedildiği ve de Kanun gereği İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasının mevcut olması halinde ZMMS kapsamı dışında kalan zararın temininden İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasını yapan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, bu durumda davacı şirkete ait ZMMS bulunmadığından ve davacının bizzat karşılamak zorunda kaldığı zararın Güvence Hesabı tarafından giderilmesi kanunen mümkün olmadığından, davacının ödenmek zorunda kaldığı maddi tazminat miktarının tamamından Ticari Genişletilmiş Kasko Poliçesi Kapsamında İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasını yapan davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağını iddia ettiği görülmektedir.

Davacının, Mahkememizde açmış olduğu işbu dava ile İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında icra takibine ödemiş olduğu maddi tazminat tutarı olan 58.600,96-TL için davalı ... SİGORTA'dan rücu talebinde bulunmakta olduğu anlaşılmaktadır.

3- Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri Mahkememizce toplanmıştır.

Mahkememizce aldırılan 28/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davaya konu kazanın vuku bulduğu 2014 yılı Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet poliçesinin Sakatlanma ve Ölüm Kişi Başı tazminat limitinin 268.000,00-TL olduğu, davacı tarafından ilgili hasara ilişkin olarak 58.600,00-TL tazminat ödemesi yapılmış olduğu ve yapılan tazminat ödemesinin ZMMS sigorta poliçesi limitleri dahilinde kaldığı, tespit edilmiştir (https://www.guvencehesabi.org.tr/source/TrafikTarife2014.aspx). Tüm bilgi, belge ve kurum raporları dikkate alındığında Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Mesuliyet Genel Şartları uyarınca Davacı tarafın rücuen tazminat talebinin uygun olamayacağı şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

4- Mahkememizce yapılan değerlendirmede; dava dilekçesinin 9 ve 10 no'lu parağraflarında kazaya sebep olan... plaka sayılı aracın davacı Zorunlu Mali Mesuliyet sigortasının bulunmadığının belirtildiği görülmektedir.

Davalı Sigorta Şirketi, kazaya karışan ...plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsayan ihtiyari mali sorumluluk sigortacısıdır. Poliçede de yer verildiği üzere ihtiyari mali sorumluluk klozu ile... Sigorta A.Ş. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin etmekle yükümlüdür.

İhtiyari Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartları 1. maddesinde poliçe kapsamının ZMMS limitini aşan tazminat kısmından sorumlu olduğu açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır.

Bahse konu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, trafik kazalarından doğan zararlar bakımından trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, zarar miktarı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında kalmakta ise bu aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Davaya konu kazanın vuku bulduğu 2014 yılı Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet poliçesinin Sakatlanma ve Ölüm Kişi Başı tazminat limitinin 268.000,00-TL olduğu, davacı tarafından ilgili hasara ilişkin olarak 58.600,00-TL tazminat ödemesi yapılmış olduğu ve yapılan tazminat ödemesinin ZMMS sigorta poliçesi limitleri dahilinde kaldığı anlaşılmakla aşağıdaki karara hükmolunmuştur.

Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza