İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/559 K.2022/758

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili, 09/10/2017 tarihinden beri, dava dışı ...

Dağıtım A.Ş.'nin ürünlerinin nakliyesini işini yaptığını, nakliye faaliyetini ... plakalı aracı ile ifa etmekte iken 05/11/2020 tarihi itibari ile söz konusu işletmeninin (... plakalı aracın işletmesinin) faaliyetine son verildiğini, işbu ticari işletmesinin kapandığını, müvekkilinin nakliye işletmesini kapatmasının ardından söz konusu işletme ve ... plakalı sayılı araca ilişkin kayıtları ikametinde muhafaza ettiğini, yaklaşık 2 yıl önce ikametini değiştirdiğini, firmaya ait kayıtların tamamını da işbu yeni ikametine taşıdığını,

müvekkilinin dava konusu dışında bir işlem için söz konusu nakliye işletmesi ve ... plakalı araca ilişkin kayıtları aradığında bulamadığını, gerek eski ikamet adresinde, gerekse mevcut ikametinde yaptığı tüm aramalara rağmen kayıt ve belgelere ulaşamadığını, müvekkili söz konusu ... plakalı aracın işletmesine ilişkin kayıt ve belgelerin yok olduğunu tüm aramalarına rağmen bulamadığını 24/06/2022 tarihi itibari ile öğrendiğini, müvekkili söz konusu ticari kayıt ve belgelerin taşıma işlemi sırasında zayi olabileceğini düşündüğünü,

müvekkilinin söz konusu nakliye işletmesine ve ... plakalı nakliye işinde kullanılan araca ait tüm kayıt ve belgeler (... plakalı araca alınan yakıta ilişkin yazar kasa fişi, ÖKC fişi, fatura vb.) zayi olduğunu belirterek müvekkilinin nakliye işletmesine ve işbu nakliye işletmesinde ticari amaçla kullanılan ... plakalı nakliye işinde kullanılan araca ait tüm kayıt ve belgelerin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Dava hak düşürücü süre içerisinde açıldığından iş esasına geçilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7'inci fıkrasında belirtildiği üzere "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir.

Madde metninde yer verilen "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi olarak sayılmamış, tacirin elinde olmayan, tacire kusur atfedilemeyecek benzer olaylar da maddenin kapsamında kaldığı kabul edilmiştir.

Bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olması gerekmektedir. Somut olayda talepte bulunanın istem konusu belgelerin ziyaa uğramasına neden olarak ileri sürdüğü maddi vakıa olan taşıma işlemi sırasında kaybolma fiili TTK'nın 82/7.

Maddesi anlamında talep eden tacire kusur izafe edilemeyecek onun iradesi dışında gerçekleşen bir olay olarak kabulü mümkün değildir. Türk Ticaret Kanununa göre zayi belgesi verilmesi için gerekli olan yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi sebeplerden hiçbirisinin gerçekleşmediği anlaşılmış olmakla talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

(Yargıtay 11. HD'nin emsal nitelikteki 19/06/2017 tarih ve 2016/817 Esas-2017/3842 Karar, 07/01/2013 tarih ve 2011/15162 Esas-2013/105 Karar, 13.11.2018 tarih 2017/1467 Esas-2018/7030 Karar, 16/05/2018 tarih ve 2016/11963 Esas-2018/3664 Karar )

Katip... · e-imza Hakim ... · e-imza