İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/573 K.2025/245

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle.

Tanzim edilen belgelere istinaden hasarı... plakalı kamyonda, sürücü ...'ın idaresinde aracın 22.05.2019 tarihi öğlen saat 12.40 sularında Manisa'nın Soma ilçesi sınırlarında seyir halindeyken direksiyon hâkimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucu meydana gelmiş olduğunu, kamyon klozu şartı ile düzenlenen... no.lu sigorta poliçesinde taşıma işini yapan ana nakliyeci ve fiili nakliyeciler için Tüzel Kişilik şartı bulunmadığını, bu taşımada tüzel kişilik şartının yerine getirilmemiş olup “ana nakliyeci ve fiili-alt nakliyeci konumunda...plakalı aracın ruhsat sahibinin ...

Nakliyat ... adlı gerçek kişi olduğunu, nihai değerlendirmenin sigorta şirketinin takdirine bırakıldığını, Soma'dan Savaştepe istikametine seyir halinde bulunan ... plakalı kamyon sürücüsü ...'ın kaza mahalline geldiği sırada dönemece hızlı girmesi neticesinde direksiyon hakimiyetini kaybederek gidiş yönüne göre yolun sağına yoldan çıkarak devrilmesi sonucu kaza meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda ... plakalı kamyon sürücüsü ...'ın 2918 sayılı K.T.K nda belirtilen 52/1-A(Aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, Dönemeçlere girerken, Yapım ve Onarım alanlarına girerken azaltmamak) kuralını ihlal ettiği kanaatine varıldığını,

24.01.2020 tarihinde sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenen 57.367-TL tutarındaki tazminatın hasar tarihinden itibaren başlayacak ticari faizi ile rücuen tazminini talep ettiklerini, ayrıca icra inkar tazminat talebinde de bulunduklarını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davalı tarafın itirazının iptali ile 57.367-TL asıl alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsiline, alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine;

dosyanın tensibi ile birlikte ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalıların menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi için ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle.

Hususmet itirazında bulunduklarını, davacının dava dilekçesinde sunduğu delillerden de açıkça anlaşılacağı üzere bu davada müvekkillerine husumet yöneltilmesinin yasal dayanağı bulunmadığını, bu sebeple davalı müvekkili ... açısından husumet sıfatı ve taraf sıfatı yokluğu sebebiyle davanın öncelikle usulden reddine, sonra esastan reddine karar verilmesini, dava konusu olay ile davalılardan müvekkili ...'ın hiçbir alakası bulunmadığını, davacı tarafça müvekkilinin sehven davalı gösterildiğini düşündüklerini, tanıklarının da ifade edeceği gibi, genel işleyiş açısından müvekkili ve diğer davalılar arasında herhangi bir hukuki bağ bulunmadığını,

her bir davalının diğer davalılardan bağımsız ve kendi adına anlaşabildiği sera sahipleriyle anlaşıp belirli bir ücret karşılığı yük taşımakta olduğunu, genel olarak kamyoncuların, bir yerde nakliye alışverişi var mı diye bilgi alışverişinde bulduklarını, aynı zamanda seracıların (yani yük sahipleri de) kendi aralarında nakliye aracı var mı diye bilgi alışverişinde bulduklarını, bu durumun, hayatın olağan akışında oldukça yaygın bir durum olup, birinin diğeriyle birlikte sorumlu olacağı anlamına gelmeyeceğini, çünkü aralarında akit veya başka bir hukuki bağ olmadığını,

somut olayda da müvekkilinin diğer davalılar (Kazayı yapan araç sahibi) ve diğer başka nakliyeciler gibi her biri diğerinden bağımsız olarak gidip yük sahibi seracı ile pazarlığını yapmış olduğunu, belli bir ücrette anlaştıklarını ve yükün taşımış olduğunu, başka başka kişilere ait olan onlarca kamyondan birinin kaza yaparak hasara neden olmasının, tüm kamyoncuların birlikte sorumlu olduğu anlamına gelmediğini, diğer davalılara ait aracın kendi yükünü taşırken kaza meydana geldiğini, müvekkilinin bu kazayla veya bu araçla bir irtibatı ve alakası olmadığını,

muhtemelen hata sonucu o seradan yük taşıyan kamyonların faturaları istenirken sehven müvekkiline ait aracın faturasının da gönderilen evraklara karışmış olduğunu, çünkü müvekkilinin diğer davalılarla hiçbir alakası olmadığını, aynı seradan ayrı ayrı yük taşımanın onlarca kamyoncunun birlikte sorumlu olacağı anlamına gelmediğini ve bu konuda hiçbir yasal dayanağın olmadığını, açıkladıkları hukuki nedenlerle ve resen belirlencek sebeplerle;

davacı tarafın açmış olduğu davanın müvekkili ... açısından öncelikle husumet ve taraf sıfatı yokluğu nedeniyle olmak üzere usulden ve esastan reddine, ihtiyati haciz talebinin ve diğer haksız taleplerinin reddine ve yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalılar ... ve ... vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle;Davacı yanın dava dilekçesinde yer alan haksız ve hukuka aykırı iddialarının taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, kaza tutanağında her ne kadar müvekkili ...'ın kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğundan bahsedilmekteyse de belirlenen kusur durumunun taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, kazanın, olay anında yolda yapım çalışması olmasından kaynaklanmış olduğunu, usule ilişkin itirazlarına halel gelmemek kaydı ile;

öncelikle dava konusu kazada müvekkili ...'ın tam kusurlu olduğunun kabulünün hukuka aykırı olacağını, her ne kadar kaza tutanağında müvekkili ...'ın kaza mahalline geldiği sırada dönemece hızlı girmesi neticesinde direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan çıkıp devrildiği tespitine yer verildiyse de söz konusu kazanın müvekkilinin dönemece hızlı girmesinden değil, kaza esnasında yol yapım çalışmasının mevcut olması ve dönemeçte herhangi bir uyarı levhası bulunmaksızın düşük banket bulunması ve 2 metreye yakın alanın asfaltlanmayıp mıcırlı bırakılmasından kaynaklanmış olduğunu,

müvekkili...n kullandığı aracın sağ tekerleğinin mıcıra kapılmış ve aracında yüklü olduğu için dengesini kaybedip devrildiğini, dava konusu edilen olayda söz konusu domateslerin... Tesisleri'nin Dikili İzmir yolu...

Km Perlit fabrikası karşısı...Mevkii Bergama adresinde, ...Firması çalışanları tarafından, karton kasada, palet üzerinde, müvekkiline ait araca yüklendiğini, yükleme esnasında müvekkili ...'ın aracın dorsesini yükleme yapılacak alana yanaştırmış olduğunu ve yüklemeyi gönderen unvanı taşıyan... firmasının gerçekleştirdiğini, taşınan Emtia domates gibi kolay ezilebilecek bir sebze olmasına rağmen gönderen tarafından karton kasa kullanıldığını, yüklenen paletlerin birbirine sabitlenip muhafaza altına alınmadığını,

olay günü kaza sonrasında müvekkili yaralı olduğu için hastaneye kaldırılırken diğer davalı ...'ın elamanı ya da birlikte çalıştığını tahmin ettikleri aynı zamanda davalının tanık olarak bildirdiği ... isimli şahsın, 2 kamyonetle birlikte olay yerine gidip tüm sağlam domatesleri araca yükleyerek olay mahalinden ayrıldığını dolayısıyla sigorta şirketince yapılan tespitin gerçeği yansıtmadığını, açıklanan nedenlerle haksız davanın reddine, davacının davasının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle alacağın %20sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

1-.Dava; İİK 67. Maddesi uyarınca açılmış İtirazın İptali Davasıdır.

2-... plaka sayılı kamyon tarafından taşınmakta olan nakliye konusu tarımsal ürünlerin kaza nedeniyle davacının uğramış olduğu zararın tazminine ilişkin açılmış olan icra takip dosyasının rapora itirizın iptaline ilişkin olduğu.

3- Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

4- İİK'nın 67/1 maddesi "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmünü içermektedir. Bu hükme göre; itirazın iptali davalarında 1 yıllık hak düşürücü süre itirazın alacaklıya tebliği tarihinden itibaren başlamaktadır. İtiraz tebliğ edilmedikçe bu süre başlamaz.

Ayrıca icra dosyasında alacaklının icra işlemleri yapmış olması itirazın tebliği anlamına gelmemektedir. Bu nedenlerle davalı tarafından yapılan borca itiraz gereği icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, yapılan incelemede takip dosyasında borçlunun itirazına ilişkin dilekçenin alacaklıya tebliğ edilmesi talebi içerir herhangi bir dilekçe yahut tebliğ edildiğine dair bir tebliğ mazbatası bulunmadığı görülmüştür.

Buna göre 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemediği ve işbu davanın hak düşürücü süre dolmadan açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

4- Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır. Mahkememizce aldırılan 29/10/2023 Tarihli bilirkişi raporunda;

> KUSUR DEĞERLENDİRMESİ YÖNÜNDEN

- Davalı ...'ın (... Plakalı Kamyon Sürücüsü) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52. maddesinde düzenlenen "b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.” şeklindeki kuralı, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47. maddesinde düzenlenen “d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymak zorundadırlar. (Dikkatsiz ve Ön tedbirsiz araç kullanmak)" şeklindeki kuralı ihlal ettiği,

- Davacı ... Şirketinin kazanın esnasında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden bir davranışının olmadığı kanaatine varılmıştır.

- Başkaca kurum, kuruluşu veya kişilerin 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nu kazanın oluşumu üzerinde etken nitelikte ihlal eden bir davranışının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

> ZİRAAT UZMANI YÖNÜNDEN

- Yapılan inceleme sonucunda ilgili kaza sonucu, kaza (22.05.2019) tarihi itibariyle sovtaj bedeli düşüldükten sonraki değeri 70.786,75-TL olarak hesaplanmıştır. Dava tarihi (07.07.2022) itibariyle sovtaj bedeli düşüldükten sonraki değeri 89.387,41-TL olarak hesaplanmıştır. Konu ile ilgili daha ayrıntılı rapor istenmesi halinde (kaza tarihinden itibaren faiz hesabı vb.) ilgili dosyada Mali Müşavir görevlendirilmesinin uygun olacağı kanaatiyle;

> SİGORTA UZMANI YÖNÜNDEN

- Davacı tarafın rücu talebinin uygun olduğu, Davalı taraf ... ve ...'ın TTK 1481. Madde uyarınca ödenmiş hasar tazminat tutarı olan 57.367,00-TL üzerinden, ödeme tarihi olan 25.07.2019 tarihi itibari ile sorumlu olacağı, sürücü davalı ...'ın ise KTK 85/1 maddesi uyarınca kaza tarihi olan 22.05.2019 tarihi itibari ile ödenmiş olan hasar tazminat bedeli olan 57.367,00-TL üzerinden sorumlu olacağı, kanaati oluşmuştur." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 09/01/2024 Tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödemenin kanuni faiz oranı üzerinden yapılacağından hareketle.

Ziraat Uzmanı Yönünden Bilirkişi Raporu'na istinaden sovtaj bedeli düşüldükten sonra kalan tutar için, kaza tarihinden dava tarihine kadar olan sürede 20.209,61 TL ticari faiz işlediği, Sigorta Uzmanı 85/1 maddesi v, 22.05.2019 tarihli bilirkişi Raporu'na istinaden Davalı taraf sürücü davalı ...” ın KTK 85/1 maddesi uyarınca ödenmiş hasar tazminat tutarı olan 57.367,00-TL üzerinden, kaza tarihi olan 22/05/2019 tarihinden itibaren 16.378,27 TL (icra inkar tazminatı) faiz ödemesinden sorumlu olduğu, Sigorta Uzmanı Bilirkişi Raporu'na istinaden Davalı taraf sürücü davalı Davalı taraf ... ve ...'ın TTK 1481.

Madde uyarınca ödenmiş hasar tazminat tutarı olan S7.367,00-TL üzerinden, ödeme tarihi olan 25.07. 2019 tarihinden itibaren 15.460,40-TL (icra inkar tazminatı) faiz ödemesinden sorumlu olduğu kanaatinde olduğumu bildiririm." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir

5) Tüm dosya kapsamı gözden geçirildiğinde; Davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı kamyon tarafından taşınmakta olan nakliye konusu tarımsal ürünlerin kaza nedeniyle zarara uğradığı, davalılardan ...'ın aracın ruhsat sahibi olduğu, araç ruhsatında aracın kullanım amacı hanesinde "Yük Nakli-Ticari" ibaresinin bulunduğu görülmüş ve aracın ticari nitelikte olması nedeniyle davanın Mutlak Ticari Davalardan olduğu Mahkememizin görev alanında bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında Nakliyat Abonman Sözleşmesi (... Bildirim Esaslı) başlıklı,... poliçe nolu, başlama tarihi 18.01.2019 - bitiş tarihi 18.01.2020 olan poliçenin bulunduğu, Sigortalısının... Özel Eğitim AŞ olduğu, dosya kapsamında kazanın gerçekleştiği 22.05.2019 tarihli sefer bildiriminin bulunduğu görülmüştür.

Dava dilekçesi ekinde sunulan 22.05.2019 tarihli faturalardan ve taşıma irsaliyelerinden ...'ın... Nakliyat isimli işletmesiyle kaza günü ... Özel Eğitim AŞ adına domates taşıması yapmakta olduğu, davalılardan ...'ın da ... Nakliyat isimli işletmesi ile yine kaza günü olan 22.05.2019 tarihli nakliye içerikli fatura kesmiş olduğu görülmüştür.

...'a ait... Nakliyat isimli işletme ile ...'ın... Nakliyat isimli işletmelerinin birbirinden bağımsız işletmeler olması nedeniyle kaza ile ilgisi bulunmayan davalı ... hakkında Pasif Husumet Yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Kaza nedeniyle emtiası zarar gören Sigortalısının... Özel Eğitim AŞ'ye sigorta şirketi tarafından 25.07.2019 tarihinde dava değeri kadar (57.367,00-TL) ödeme yapılmış olduğu aynı tarihli ...dekontu ile anlaşılmaktadır.

... Sigorta'nın işbu ödemeye dayalı olarak halef sıfatıyla davalılara rücuen işbu davayı açmış ise de TTK'nın 855. Maddesinde taşıma işleri için öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresi nazara alınarak ve de davalı tarafça cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunulduğu, ödeme tarihinin 22.05.2019 olduğu, davanın ise 07.07.2022 tarihinde açılmış olduğu görülmekle aşağıdaki karara hükmolunmuştur.

Katip ... e-imza Hakim ... · e-imza