İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/77 K.2025/489

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; "...Davacı... Gıda Dış Ticaret Anonim Şirketi ile davalı... Ofset Matbaa Ambalaj Mak. Gıda ve İnş.San. Tİc. Ltd.Şti. arasında gerçekleştirilen ticari ilişki sonucunda proforma faturası düzenlendiğini, bu proforma farurasında hesaplanan toplam tutarın %50’sinin ve toplam kalıp bıçak ücretinin KDV dahil tamamını olan 124.359,70 TL ücretin davalı tarafa ödendiğini, İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin...

D.iş sayılı dosyası ile örnek olarak gönderilen oluklu mukavva kutuların hem malzeme kalitesi hem de dayanıklılık ve görünüş açısından depodan alınan kutularla kıyaslandığında büyük ölçüde farklılıklar olduğunu, eksik ve hatalı işlerin düzeltilmesinin mümkün olmadığının analizler sonucunda tespit edildiğini, bu sebepten dolayı ödenen 124.359,70 TL ‘nin ihtarname tarihi olan 05.08.2021 tarihinden itibaren uygulanacak ticari faizi ile birlikte geri ödenmesini, davalının ticari defterlerinde davacının borçlu gözükmesi sebebiyle bu hususun da düzeltilmesini talep edildiğini beyan etmiştir.

Davalı şirket tarafından teslim edilen 2’li yağ kutuları, 3’lü krema kutuları ve 3’lü reçel kutularının kararlaştırılmış olan örnek ve modellere uygun olmadığını ve davalının davacıya örnek olarak verdiği ürünlerden çok farklı özellikte malzeme kullanarak yükümlülüklerini yerine getirmediğini, kutuların dokusal özelliklerinin birbirinden farklı olduğunu, sipariş sonucu gelen kutularda gri karton ve testliner malzeme kullanıldığını ve bunun nem, sıcaklık, gibi kötü hava koşullarından olumsuz yönde etkileneceğini, ürünler için kullanılan kağıt kalitesinin ve yapışkan malzemenin

belirlenenden farklı olduğunu ve bu yüzden de ürünlerin kullanılamaz olduğunu beyan etmiştir, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin...Değişik iş sayılı dosyasının devamı niteliğindeki haklı davamızın kabulüne iş bu dava kapsamındaki vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten saygılarımla talep ederiz" şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde;"... Davalı ...Ofset Matbaa Ambalaj Mak. Gıda ve İnş.San. Tİc. Ltd.Şti. ise davacının belirsiz

alacak ve tespit davası açılmasının ürünler ile ilgili bir borç olmadığını ve bu şekilde kısmı dava

mı belirsiz alacak davası mı hususlarında açıklamada bulunmadan dava açılmasının mümkün

olmadığını, usulden red edilmesi gerektiğini, 07.05.2021 tarihli tekliflerinde davacı tarafa...

kartondan kutular için fiyat verildiğini, sonrasında davacı tarafın selefonlu beyaz karton şeklinde

de fiyat talep ettiğini, ve sonrasında selefonlu beyaz kartonun uygun bulunduğunu bildirdiğini ve

27.05.2021 tarihinde proforma fatura düzenlendiğini, davacı şirket tarafından istenen 7 kalem

ürün için ofset numune/şahit numune prova baskısı için bıçaklar ve kalıplar dahil 21.200 TL +KDV

fiyat verildiğini ve her üründen 15’er adet çıkacağının belirtildiğini, ancak bu rakamın davacı

şirkete fazla geldiğini ve bu yüzden dijital numune istediklerini, dijital numunelerin seri üretilecek

olanlarla aynı olmayacağını, dijital numunelerin sadece ebat ve dış görselden ibaret olacağını ve

asla şahit numune yerine geçmeyeceğinin belirtildiği, ve dijital numuneler için de 4.650 TL fiyat

teklifinin yapıldığı, dijital numuneleri inceleyen davacı şirketin 29.06.2021 tarihinde gerçek üretim

için onay verdiğini ve üretilen ürünlerin davacının belirtmiş olduğu depoya sevk edildiğini, ikinci

parti ürünün de davacı şirketin personelleri tarafından teslim alındığını, daha sonra dava konusu

dışında başka bir siparişin davacı tarafından verildiği, tüm bu süre boyunca davacının hiçbir

şikayet ve ayıp ihbarında bulunmadığını, hatta ilk parti ürünü aldıktan 14 gün sonra yeni kutular

için fiyat teklifi istediğini, bu görüşmelere ait mail ve whatsapp kayıtlarının dosyada bulunduğunu,

davacı tarafın sipariş verdiği malları teslim aldığını fakat bedelini ödemediğini, davacı şirketin

sipariş verdiği ve buna istinaden üretilen 70.658,28 TL’lik ürünün teslime hazor olduğunun

belirtilmesine rağmen teslim almadığını ve faturası kesilmesine rağmen bedelini ödemediğini,

davacının ilk parti olarak üretilen 52.000 adet kutuyu teslim aldığını, bu teslimattan sonra 1 ay

süre ile üretimin ikinci parti mallar için devam ettiğini ve davacının teslim edilen kutuları kullanıp

yeni siparişler verdiğini, T.T.K uyarınca ayıplı malların açık ayıplı olanları için iki, gizli ayıplı olanlar

için sekiz günlük yasal süreler içerisinde ayıp ihbarlarının yapılması gerektiğini, davacının bu sürelere tabi muayne külfetini yerine getirmediğini ve ayıba bağlı haklarının da ortadan kalktığını,

ayıp ihbarının süresi içinde ve belirtilen şekillere uygun yapılmadığını ve davanın reddine karar

verilmesi gerektiğini, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin... D.iş Sayılı dosyasında

yapılmış olan tespitin dikkate alınmaması gerektiğini, yapılan tespitin taraflarınca kabul

edilmediğini, davacının ürün seçimini dijital numune üzerinden yaptığını ve dijital numune

üzerinden yapılan ürünlerin buna uygun şekilde üretilip üretilmediğinin tespitinin mümkün olamayacağını, davacının fiyata göre ürün talebinde bulunduğunu, üretilen ürünleri teslim alıp

hiçbir şikayette bulunmadığını ve yeni ürün fiyatları aldığını, tüm bu nedenlerden ötürü davanın

üsülden reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar

verilmesini talep ederiz." şeklinde talep ettiği görülmüştür.

GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık ön inceleme duruşmasında; "Uyuşmazlığın davacı ve davalı şirket arasında yapılmış olan sözleşme gereği imal edilen kutuların istenilen nitelikte olmadığı kağıt kalitesi ve yapışkan özelliklerinin belirlenenden farklı olduğu iddiası ile davacının daha önce yapmış olduğu 124.359,70-TL'nin ticari faiz ile birlikte iadesine (İstirdat) bakiye borç için ise Menfi Tespit Davasına ilişkin olduğu görüldü" şeklinde belirlenmiştir. Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.

Mahkememizce aldırılan 09.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda. Davalı firmanın verdiği sipariş formunda davacının istediği ürünlerde Kraft karton yerine atık kağıtlardan üretilen, yapısal dayanımı ... kağıdına göre daha düşük olan, yüksek nem emici özellik gösteren ve suya karşı direnci düşük olan gri karton ve testliner kullanıldığı,

oluklu ve iç yüzey kağıdının gerekli değerden daha düşük olduğu analiz raporlarında belirlenmiş olup geri dönüşümden elde edilen testlinerın kısa lifli yapıda olmasından dolayı yüksek emicilik değerine sahip olacağı ve kullanılan tutkalları fazla miktarda emebileceği, tabakalar arasında yapısal kusurlar oluşturabileceğinden dolayı oluklu mukavva üretiminde tercih edilmediği ve düşük gramajlı kağıtların kutuya dönüştürülmesi sırasında mukavemetlerinin düşük olmasından dolayı yapısal kusurların oluşmasının mümkün olduğundan dolayı davacının gönderdiği ürünlerin davalının istek ve ihtiyaçlarını karşılamadığı,

sipariş formunda tanımlanan nitelikleri sağlamadığından dolavı avıplı mal kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

Tarafların 2021 yılı ticari defterlerinin 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesi'ne göre sahibi lehine delil niteliğinde olduğu,

Tarafların incelenen ticari defter kayıtlarına göre; davalı şirket tarafından davacı yan adına düzenlenen ... nolu 124.807,24.-TL bedelli, ...nolu 70.658,28.-TL bedelli faturalara süresi içersinde davacı yan tarafından noter aracılığı ile ihtarname gönderilerek itiraz edildiği tespit edilmiş olup kabulünde olmadığı anlaşılmaktadır. ... nolu 8.360,28.-TL bedelli faturaya ait itiraz veya ihtarname gibi tevsik edici bir belgenin dava dosyasında mevcut olmaması sebebi ile iş bu faturanın davacı yanın kabulünde olduğu, bu nedenle davalı yanın... nolu faturadan kaynaklı 8.360,28-TL davacı yandan alacaklı olduğu,

Sayın Mahkemeniz tarafından, davacı yanın... nolu 124.807,24.-TL bedelli, ... nolu 70.658,28.-TL bedelli faturalara yapmış olduğu itirazların kabul edilmesi halinde davacı yanca ödenen 124.359,70.-TL'nin fazla ödeme olduğu ve davalı yana tebliğ edilen ihtarname tarihinden dava tarihine kadar hesaplanan faiz tutarının 9.676,83.-TL olduğu, böylece davacı... Ltd. Şti'nin davalı yandan (124.359,7049.676,83)5134.036,53.-TL alacaklı olduğu, iş bu tutardan davalı yanın cari hesap alacağı olan 8.360,28-TL'nin mahsup edilip edilmeyeceği hususunun Sayın Mahkemenizin takdirinde olup, mahsup edilmesine karar verildiği takdirde davacı yanın alacağının (134.036,53-8.360,28)5 125.676,25.-TL olacağı yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 15/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi ile yukarıda yapılan tespitler ve yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucunda, Davalı tarafça üretilen davaya konu kutuların davacı ile yapılan anlaşmaya uygun olarak üretilip üretilmediği, üretilen kutuların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli nitelikte olup olmadığı davaya konu olan ürünlerin fiziki şahit numuneleri dosyada mevcut olmadığı,

davacı taraf vekili Av.... ve davalı taraf vekili Av.... ile telefon ile görüşülerek ellerinde incelemem için şahit numune olup olmadığı sorulmuş, taraflar ellerinde numune olmadığı ve herhangi bir ürünü şahit numune olarak kabul etmeyeceklerini söyledikleri için değerlendirileme yapılamamıştır. Sayın mahkemeniz tarafından kabul gördüğü takdirde.

Yapılan incelemede davaya konu olan, davalı tarafından Temmuz 2021 yılında basıldığı ifade edilen ürünler paletlere 50'şerli paketlenerek istiflenmiş 19 adet palet ve her palette yaklaşık 3.000 adetten toplam 57.000 adet değişik ürünler olduğu görülmüştür. Resimlerin çekildiği 09.06.2023 tarihinde mevcut durumları ile ürünler kullanılamaz durumdadır. Hurda olarak satılarak geri dönüşüme kazandırılabilir.

Mali inceleme neticesinde yapılan incelemele neticesinde tarafları E- Defter mükellefi oldukları ve beratların V.U.K. uygun olarak Gib Portala yüklendiği, Dolayısı ile taraflar arasında bakiye uyumsuzluğunun 124,356,70 TL + 70.658,28 TL + 8.360,28 TL olmak üzere davalı tarafından davacı tarafa keşide edilen 203.825,80 TL faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından kaynaklandığı,

fakat dosya içeriğinden anlaşıldığı üzere davalının 203.825,80 TL tutarında ki fatura içeriğinde ki ürünlerin ayıplı ve kusurlu oldukları gerekçesi ile bir kısım ürünün davacı depolarından alınması ve davalı tarafa yapılan 124.807,24 TL ödemenin ticari faizi ile birlikte iade edilmesi için iş bu dava Sayın Mahkemenizde görüşülmektedir.

Sayın Mahkemenizin davalı tarafından davacı tarafa üretilen ürünlerin ayıplı ve kusurlu olmadığı kanaat edilirse; davalının davacı taraftan 79.467,99 TL ALACAKLI olacağı aksi halde ise davacı tarafın 124.356,70 TL Fatura ödemesi + 9.427,26 TL faiz olmak üzere toplamda 133.783,96 TL ALACAKLI olacağı hesaplandığı,

Delillerin değerlendirmesi ve nihai takdiri ile hukuki tavsif 6100 s. HMK’nun 266/c.2 hükmü gereği tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, görüş ve kanaatimizi de içeren iş bu bilirkişi heyeti raporu, dava dosyası ve ekleri ile birlikte sonuç ve kanaatine varıldığını Sayın Mahkemenin takdirlerine arz ederiz. " şeklinde görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.

Davacı Vekili tarafından dosyaya sunulan Uzman Mütalaasında ise. Davalı firmanın verdiği sipariş formunda davacının istediği ürünlerde ... yerine atık kağıtlardan üretilen, yapısal dayanımı...ına göre daha düşük olan, yüksek nem emici özellik gösteren ve suya karşı direnci düşük olan gri karton ve testliner kullanıldığı anlaşılmakla, davalının sözleşmede kararlaştırılan farklı ve daha düşük kalitede karton malzeme kullanarak kutu üretimi yaptığı dikkate alındığında,

davalının ürettiği kutuların davacı iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olduğu ve buna bağlı olarak davacının TBK 475/1,b.1 hükmü uyarınca sözleşmeden dönmek hakkını kullanmak suretiyle teslim edilen ürünler için davalıya ödediği bedellerin iadesini talep edebileceği gibi teslim edilmeyen ürünler nedeniyle de davalıya borçlu olmadığı sonuçlarına varılmıştır şeklinde görüş ve kanaat belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; dosya kapsamına taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı görülmekte olup davalının cevap dilekçesi içeriğinden sözlü bir mutabakatın var olduğu, bu durumun davalı tarafın kabulünde olduğu anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesi ekinde yer alan proforma fatura içeriğinde yer alan ve davanın da konusunu teşkil eden ürünlerin bedelinin KDV Dahil 236.211,338-TL tuttuğu, kalıp ve bıçak bedelinin KDV Dahil 6.254,00-TL olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki anlaşmaya göre Davacı/...irması kalıp ve bıçak masrafı olan 6.254,00-TL'nı ve de proforma fatura içeriğinde yer alan ürün bedeli olan olan 236.211,338-TL'nın yarısı olan 118.105,66-TL'nı toplamda ise (6.254,00 + 118.105,66) 124.359,70-TL'nı ödemiş olduğu, bu ödemeye ilişkin dekontun ise yine dava dilekçesi ekinde mübrez olduğu görülmektedir.

... Ofset tarafından proforma faturada yer alan ürün kalemlerinin 4'üne ilişkin olarak 28.07.2021 tarihli ... nolu 124.807,24-TL tutarında e-fatura tanzim edildiği görülmektedir. Faturanın altında "İrsaliye Yerine Geçer" ibaresi bulunmaktadır. Davacı tarafça işbu fatura içeriğindeki ürünlerin ayıplı olduğu yönünde ihbar içeren, e-faturanın iade edildiğini belirten ve dahi ticari ilişkilerinin sona erdiğini (feshi ihbar) bildiren İzmir ... Noterliği'nde 03.08.2021 tarihli ve ... yevmiye no'lu İhtarname keşide edilmiş olduğu, tebliğin 05.08.2021 tarihinde yapılmış olduğu görülmektedir.

Yine ... Ofset tarafından proforma faturada yer alan ürün kalemlerinin diğer 3'üne ilişkin olarak 06.10.2021 tarihli ... nolu 70.658,28-TL tutarında e-fatura tanzim edildiği görülmektedir. Faturanın altında "İrsaliye Yerine Geçer" ibaresi bulunmaktadır. Davacı tarafça işbu fatura içeriğindeki ürünlerin ayıplı olduğu yönünde ihbar içeren, e-faturanın iade edildiğini bildiren İzmir ... Noterliği'nde 03.08.2021 tarihli ve...yevmiye no'lu İhtarname keşide edilmiş olduğu, tebliği ise 08.10.2021 tarihinde yapılmış olduğu görülmektedir.

Dava öncesinde İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi...D. İş nolu dosyada aldırılmış olan bilirkişi raporunda iş tesliminde gönderilen kutularla mutabık kalınan kutu örneklerinin denk olmadığı yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Dosyaya sunulan uzman mütalaası ve raporların her birinde taraflar arasında sözleşilen ürünler ile teslim edilen ürünler arasında nitelik, kalite ve vasıf farkları bulunduğu, teslim edilen ürünlerin ayıplı, ifanın ise ayıplı ifa olduğu, ayıp ihbarlarının süresinde yapıldığı anlaşılmakla denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu 15.05.2023 tarihli bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza