İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/831 K.2025/706

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacının davalıya satmış olduğu kırtasiye malzemeleri karşılığında fatura keserek

davalıya teslim ettiğini, davalının fatura bedellerini süresinde ödemediğini, davalı aleyhine İzmir

...İcra Dairesi... esas sayılı dosya ile icra takibine başlandığını, davalı tarafça icra

takibine itiraz edildiğini, davalının, takibe konu borcun kendisine ait olmadığını belirterek itiraz ettiğini ancak

dayanak belgelerden anlaşılacağı üzere borcun varlığının ortada olduğunu,

bu nedenle itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den az olmamak üzere icra inkar

tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine

karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

> Dava; İİK 67. Maddesi uyarınca açılmış İtirazın İptali Davasıdır.

> Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

> Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

> İİK'nın 67/1 maddesi "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmünü içermektedir. Bu hükme göre; itirazın iptali davalarında 1 yıllık hak düşürücü süre itirazın alacaklıya tebliği tarihinden itibaren başlamaktadır. İtiraz tebliğ edilmedikçe bu süre başlamaz.

Ayrıca icra dosyasında alacaklının icra işlemleri yapmış olması itirazın tebliği anlamına gelmemektedir. Bu nedenlerle davalı tarafından yapılan borca itiraz gereği icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, yapılan incelemede takip dosyasında borçlunun itirazına ilişkin dilekçenin alacaklıya tebliğ edilmesi talebi içerir herhangi bir dilekçe yahut tebliğ edildiğine dair bir tebliğ mazbatası bulunmadığı görülmüştür.

Buna göre 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemediği ve işbu davanın hak düşürücü süre dolmadan açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

> Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.

Mahkememizce aldırılan 03/04/2024 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; ".. davacı ticari defterleri ve dayanağı

belgeleri üzerinde yapılan inceleme ve Raporun “İnceleme Ve Değerlendirmeler” bölümünde

yapılan açıklamalar doğrultusunda; Davacı Ticari Defterlerinin Tasdikine İlişkin İncelemede;

17.12.2017 tarihinde 30273 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe konan

486 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile defter beyan sisteminin hayata

geçirildiği ve davacının defter beyan sistemine tabi olduğu,

17 Aralık 2017 tarihli 30273 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Vergi Usul

Kanunu 486 nolu tebliğin 9.maddesine göre Defter-Beyan Sistemi vasıtasıyla elektronik

ortamda tutulan defterlerin açılış onayı; ilk defa veya yeniden işe başlama ile sınıf

değiştirme hallerinde kullanmaya başlamadan önce, izleyen faaliyet dönemlerindeki

açılış onayları ise defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk gününde Başkanlık

tarafından elektronik olarak yapıldığı, Açılış onayının 213 sayılı Kanunda öngörülen

tasdik hükmünde olduğu, defterlere ait oldukları takvim yılının son ayını takip eden

dördüncü ayın sonuna kadar Başkanlık tarafından elektronik ortamda kapanış onayı

yapılacağı, Defter-Beyan Sistemi üzerinden tutulan defterlerin, 213 sayılı Kanun

kapsamında geçerli kanuni defter olarak kabul edileceği, Defter-Beyan Sistemi

kullanmakla yükümlü olan mükelleflerden defter tutmak zorunda olanların kâğıt

ortamında tuttukları defterlerin hukuki geçerliliği bulunmadığı, hüküm altına alınmış

olup, davalının 2020 ve 2021 yıllarında işletme defterine ve defter beyan sitemine tabi

olduğu tespit edilmiş olup, sistemde tutulan defterlerinin 213 sayılı VUK. 221. ve

222.maddeleri uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, işletme defterinin

usulüne uygun tutulduğu tespit edilmiştir.

DAVACIYA AİT 2020-2021 TİCARİ DEFTER KAYITLARINDA

Davacının İşletme Defteri esasına tabi olduğu, işletme defterinin tek taraflı kayıt sistemi

ile tutulması nedeniyle deftere sadece faturaların kaydedildiği, ödemelere ilişkin

kayıtların bu defterde yer almadığı,

Davacı ticari defterlerine göre davacının davalıya toplam tutarı 36.197,92 TL tutarında

olan 10 adet fatura düzenlediği, faturaların ticari defterde kayıtlı olduğu,

Sayın Mahkeme tarafından... Bankası’na müzekkere yazılarak 2021 yılı 3,4,5,10 ve 11. Aylara ait hesap hareketlerinin gönderilmesinin istendiği, ...

Bankasından gelen cevabi yazı ekindeki hesap hareketleri incelendiğinde, davalı

tarafından davacıya 22.03.2021 tarihinde 2.000,00 TL, 18.05.2021 tarihinde 1.000,00 TL,

13.10.2021 tarihinde 5.500,00 TL ve 23.11.2021 tarihinde 3.000,00 TL olmak üzere

toplam 11.500,00 TL banka havalesinin yapıldığı tespit edilmiş olup, taraflar arasındaki

ticari ilişkinin 2020 yılında başladığı ve 2021 yılı 12. Ayına kadar devam ettiği

görüldüğünden, davalı ödemelerinin tamamının doğrulanması için ilgili bankadan

01.01.2020-31.12.2021 tarih aralığına ait hesap hareketlerinin de istenmesi halinde

bilirkişiliğimiz tarafından, doğrulanabilir ve denetime elverişli rapor düzenlenebileceği

görüş ve kanaatine varılmıştır. Davalı Tarafın Ticari Defterlerini Sunmadığı ya da Süresi İçinde Yerini

Bildirmediği Görüldüğünden Davalı Ticari Defterleri Üzerinde İnceleme

Yapılamamıştır." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 23/06/2025 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda özetle; "..03.04.2024 Tarihli Kök Raporumuzda İncelediğimiz Üzere

Davacının İşletme Defteri esasına göre kayıt tuttuğu, davacının düzenlediği faturaların

kayıtlı olduğu ancak işletme defterinin tek taraflı kayıt sistemine göre tutulmasından

dolayı ödemelere ilişkin bilgilerin kaydedilmediği, Davacı ticari defterlerine göre davacının davalıya toplam tutarı 36.197,92-TL olan 10

adet fatura düzenlediği tespit edilmiştir.

... Bankası tarafından sayın mahkemeye gönderilen 30.01.2025 tarihli

müzekkere cevabı ekinde yer alan hesap hareketleri incelendiğinde, davalı

tarafından davacıya toplam 18.373,00-TL ödeme yapıldığı, bunun neticesinde 09.08.2022 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan (36.197,92 – 18.373,00) =

17.824,92-TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Sayın mahkemenizin takdirlerine saygılarımla arz ederim." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

> Kural olarak alacaklı, alacağın kaynağını oluşturan fatura içeriğinde yer alan mal veya hizmetin davalı borçluya verildiğini ispat külfeti altındadır. Alacaklı bu husustaki ispatı imzalı fatura veya sevk irsaliyesi ile sağlayabileceği gibi mal veya hizmetin borçluya verildiğini ispat eden diğer yazılı, görsel delillerle ispat edebilebilir. Yine kendi ticari defterlerinde lehine olan kayıtların davalı ticari defterleri ile doğrulanması veya davalının ticari defterlerini ibraz etmemiş olması halinde de alacağın varlığı ispat olunabilir. Zira Yargıtay'ın artık istikrar kazanmış uygulamasına göre bir tacirin ticari defterlerine bir faturayı kaydetmiş olması, fatura içeriği mal veya hizmetin kendisine sağlandığının ispatı olarak kabul edilmektedir.

> Ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin yasal düzenleme 6100 sayılı HMK'nın 222. maddesinde yer almaktadır:

"1- Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

2- Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

3- İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."

4- Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

5- Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır."

Madde metninde de açıklandığı üzere ticari defterlerin bir tarafın kendi lehine delil olarak kabul edilmesi için öncelikle usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onaylarının süresinde yaptırılmış olması gerekmektedir. Bunun yanında ticari ilişkinin karşı tarafının aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterindeki kayıtların bu deftere aykırı olmaması veya karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.

> Davalı Tarafın ticari defter ve belgelerinin belirlenen gün ve saatte ibraz edilmemiş olması nedeniyle incelenemediği ve bu nedenle davalının ticari defterleri ile ilgili olarak raporda bir irdeleme bulunmadığı görülmüştür.

Davacı tarafın ticari defterlerinin ise; usulüne uygun tutulmuş olduğu ve birbirini doğruladığı, bu nedenle sahibi lehine delil teşkil ettiği gözetilerek davacının davalıdan takibe konu cari hesaptan kaynaklanan 17.824,92--TL alacaklı olduğu yönündeki bilirkişi kanaati mahkememizce de benimsenmiştir.

Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporuna göre davacının ticari defter ve kayıtlarının takibe konu fatura alacağını doğruladığı ve davalının usulüne uygun ihtar içerir tebliğe rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği, bu nedenle davacının kendi ticari defterlerinde kayıtlı olan hususların yine kendi lehine delil kabul edilebileceği değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İcra takibinin 10.041,79-TL üzerinden açıldığı, bunun 9.086,92-TL'nın asıl alacak olduğu, 954,87-TL'nın işlemiş faiz olduğu, borçlunun temerrüde düşürüldüğüne dair dosya kapsamında herhangi bir ihtarnamenin bulunmadığı anlaşılmakla dava sadece asıl alacak üzerinden kabul olunmuştur.

Katip ... Hakim... e-imza e-imza